Úkimet • 31 Qańtar, 2020

Búgin EAEO Úkimetaralyq keńesiniń kezekti otyrysy ótedi

14 retkórsetildi

Almaty qalasyndaǵy Eýrazııalyq odaqtyń Úkimetaralyq keńesiniń negizgi taqyryptarynyń biri – qatysýshy elderdiń saýdasy men sıfrlyq ıntegrasııasyn damytý bolady. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly shartqa qol qoıylǵan sátten bastap 6 jylǵa jýyq ýaqyt ótti. Osy ýaqyt ishinde biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikte taýarlardyń, qyzmetterdiń, jumys kúshiniń erkin qozǵalysyn qamtamasyz etetin ulttyqtan joǵary zańnamanyń aýqymdy tizimi quryldy. Bul týraly Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqty qurý ıdeıasy Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaevqa tıesili, ony Elbasy M. Lomonosov atyndaǵy Máskeý gýmanıtarlyq ýnıversıtetinde dáris oqý kezinde – 1994 jylǵy 29 naýryzda jarııa etken bolatyn.

Tuńǵysh Prezıdenttiń bastamasy tek 20 jyldan keıin ǵana iske asty jáne bul ekonomıkalyq odaqqa kirgen postkeńestik respýblıkalar úshin tarıhı oqıǵaǵa aınaldy.

Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly shartqa 2014 jylǵy 29 mamyrda Qazaqstan astanasynda qol qoıyldy. Atalǵan qujat Odaqqa qatysýshy elderdiń ekonomıkalaryn damytý úshin uzaq merzimdi turaqty jaǵdaılardy qamtamasyz etetin eýrazııalyq ıntegrasııanyń damýyna bastaý berdi, sondaı-aq tórt erkindikti: taýarlar, kapıtal, qyzmetter jáne jumys kúshiniń erkin qozǵalysyn júzege asyrýǵa múmkindik jasady.

2014 jylǵy 4 jeltoqsanda Armenııa parlamenti eldiń EAEO-ǵa qosylýy týraly shartty ratıfıkasııalady. 2014 jyldyń 23 jeltoqsanynda Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńestiń otyrysynda Qyrǵyzstannyń EAEO-ǵa qosylýy týraly shartqa qol qoıyldy. 2015 jyldyń 1 qańtarynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly shart kúshine endi. 2015 jyldyń 2 qańtarynda Armenııa EAEO-ǵa resmı túrde kirdi. 2015 jyldyń tamyz aıynda Qyrǵyzstannyń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirý rásimi aıaqtaldy.

Odaqtyń qalyptasýynyń negizgi kezeńderi

1999 jylǵy 26 aqpanda Máskeýde Belarýs Respýblıkasynyń, Qazaqstan Respýblıkasynyń, Qyrǵyzstan Respýblıkasynyń, Reseı Federasııasynyń jáne Tájikstan Respýblıkasynyń prezıdentteri Kedendik odaq jáne Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistik (BEK) týraly shartqa qol qoıdy, bul eýrazııalyq shynaıylyqtarǵa beıimdelgen, barlyq talaptarǵa jaýap beretin ekonomıkalyq kooperasııany izdestirýge serpin berdi.

2000 jylǵy 10 qazanda Astanada (qazirgi Nur-Sultan qalasynda) Belarýs Respýblıkasynyń, Qazaqstan Respýblıkasynyń, Qyrǵyz Respýblıkasynyń, Reseı Federasııasynyń jáne Tájikstan Respýblıkasynyń Prezıdentteri Keden odaǵy men Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikti qalyptastyrý prosesin tıimdi ilgeriletý maqsatynda Eýrazııa ekonomıkalyq qaýymdastyǵyn (EýrAzEQ) qurdy. Bul biryńǵaı ekonomıkalyq standarttar ıdeıasy evolıýsııasynyń mańyzdy kezeńi boldy. Osy uıymǵa engizilgen tetikter uıym jumys istep turǵan 8 jyl ishinde qatysýshy elder arasyndaǵy taýar aınalymyn 4 esege arttyrýǵa múmkindik berdi.

2003 jyly taýarlardyń, qyzmetterdiń, kapıtaldyń jáne jumys kúshiniń qozǵalysyn qamtamasyz etken Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikti qalyptastyrý týraly kelisimge qol qoıý mańyzdy sátterdiń biri boldy.

2010 jyly Belarýs Respýblıkasy, Qazaqstan Respýblıkasy jáne Reseı Federasııasy arasyndaǵy Keden odaǵynyń (KO) jumys isteýiniń bastalýy ıntegrasııanyń taǵy bir kezeńi boldy. Biryńǵaı kedendik tarıf qoldanysqa engizildi, ishki shekaralarda kedendik resimdeý men kedendik baqylaý joıyldy, úsh memlekettiń aýmaǵynda taýarlardyń kedergisiz qozǵalysy qamtamasyz etildi. Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistiktiń jumys isteýin bastaý úshin negiz quraıtyn halyqaralyq sharttardy ázirleý boıynsha belsendi jumys bastaldy.

2012 jylǵy qańtarda Belarýs Respýblıkasynyń, Qazaqstan Respýblıkasynyń jáne Reseı Federasııasynyń Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistiginiń quqyqtyq negizin qalyptastyratyn, taýarlardyń ǵana emes, qyzmetterdiń, kapıtaldyń jáne jumys kúshiniń erkin qozǵalysy úshin negiz bolatyn halyqaralyq sharttar kúshine endi.

2014 jylǵy 29 mamyrda Astanada 2015 jylǵy 1 qańtardan bastap kúshine engen (EAEO) qurý týraly shartqa qol qoıyldy. Keıinirek birlestikke Armenııa men Qyrǵyzstan qosyldy. Shart eýrazııalyq ekonomıkalyq jobanyń ıntegrasııanyń jańa, neǵurlym tereń deńgeıine kóshýin bildirdi.

Sońǵy jańalyqtar

Basty aqparat (19.02.2020)

Vıdeo • Búgin, 18:52

Qyzylorda: Bıyl 10 iri joba júzege asady

Aımaqtar • Búgin, 18:52

Zańger kóp, kúzetshi joq

Qoǵam • Búgin, 17:49

Alysty jaqyndatatyn qurylǵy

Qoǵam • Búgin, 16:23

Qaıyrymdylyq – qasterli qasıet

Qoǵam • Búgin, 15:54

Almatydaǵy ıesiz jeliler qala balansyna beriledi

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:49

Almatyda 39 medısınalyq uıym ashylady

Medısına • Búgin, 15:31

Basylym basshylary - Nurlan ORAZALIN (1947)

Basylym basshylary • Búgin, 15:24

Memleket basshysy Dáýren Abaevty qabyldady

Prezıdent • Búgin, 15:08

Jaqsylyq júrek jylytady

Qazaqstan • Búgin, 15:07

Basylym basshylary - Ábish KEKILBAIULY (1939-2015)

Basylym basshylary • Búgin, 15:06

Mektep bitirýshi túlekter jol qurylysy salasymen tanysty

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:03

Jetistikke jetken jandardy dáripteıdi

Aımaqtar • Búgin, 12:42

Inklıýzıvti qoǵam qurý úshin...

Qoǵam • Búgin, 12:21

Erikti jastar erkin formatta pikir almasty

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 12:05

Almatyda qurylys qarqyndy júrip jatyr

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 11:33

Uqsas jańalyqtar