Ekonomıka • 17 Aqpan, 2020

Talpaq tanaý da tabys kózi

1270 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Elimizdiń et óndirisi ishki naryqty tolyq qamtyp qana qoımaı, syrt eldiń suranysyna jaýap berýi tıis. Bul úshin agroónerkásip keshenin damytý men qarjylaı qoldaýdyń barlyq tetigi jumys istep tur. Ásirese mal sharýashylyǵyn damytýǵa erekshe kóńil bólinip otyr. О́tken jyldan bastap salany demeýge qajet 100 mlrd teńge qarjy «Agrobıznes-2020» baǵdarlamasy aıasynda ıgerile bastady.

Talpaq tanaý da tabys kózi

Et eksporty degende qazaq­tyń iri qara maly men ýaq túli­giniń shetelge tiri kúıinde satylyp jatqany eske túsedi. Qazir bul baǵytty memleket retteýge kiristi. Iаǵnı syrtqy naryqqa mal shyǵarýǵa tyıym salyndy. Endi otandyq óndiriske qajetti shıkizat kózi kóbeıip, et jáne et ónimderimen aınalysatyn kásiporyndar jumysy jandanýy tıis. Munyń nátıjesin jaqyn ýaqytta kóretinimiz anyq.

Al syrtqy eldiń suranysyn óteýge qajetti et óndirisiniń bar­­lyq túrin qoldaý óz jemisin bere bastady. Elimizdegi shoshqa sha­rýa­shylyǵyn damytýǵa qatys­ty jumystarǵa qarap solaı deýge bolady. Jalpy, talpaq tanaý etine Qazaqstanda suranys tómen ekeni belgili. Esesine kórshi Qytaı eli bizdiń naryqtaǵy do­ńyz etine qyzyǵýshylyq tanytyp keledi. Jalpy, álemde óndi­ril­gen shoshqa etine suranystyń 50 paıyzǵa jýyǵy Qytaıǵa jónel­tiledi deıdi derekter. Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstrliginiń máli­meti boıynsha, elimizde aldaǵy 6 jyl ishinde 26 iri shosh­qa sharýashylyǵy ashylmaq. Jyly­na 50 myń tonnaǵa deıin et bere­tin keshenderdiń janynan do­ńyz tuqymyn asyldandyrý men suryptaýmen aınalysa­tyn arnaıy ortalyqtar da qurylady.

Demek, Qytaımen shekaralas oblystardaǵy shoshqa sharýa­shylyǵyn damytýdyń negizi bar. Qazir talpaq tanaý ósirý Almaty oblysynda jolǵa qoıylǵan. Byl­tyr aımaqtaǵy «Bekon» serik­tes­tigi asyl tuqymdy shosh­qa ósirý zaýytyn ashqan bolatyn. Munda 1800 bas talpaq tanaýǵa arnalǵan seleksııalyq-gıbrıdtik ortalyq jumys istep tur. О́ndiris jylyna 60 myń tonna shoshqa etin eksportqa shyǵarýǵa qabiletti.

Jaqynda Almaty oblysynda 1200 bas shoshqa jemdeıtin keshen taǵy ashyldy. Qaratal aýdanyndaǵy «Agro-Invest-Qaratal» seriktestigi «Agrarlyq nesıe» korporasııasynyń qar­jy­lan­dyrýymen shoshqa etin daıyn­daıtyn keshendi iske qosty. Úsh­tóbe qalasynda ornalasqan ón­di­ris klasterlik júıemen ju­mys istemek. Munda shoshqa basyn kóbeıtý men baǵyp, semirtý jáne soıyp et daıyndaý jumysy tolyq júzege aspaq. Jańa zamanǵy tehno­logııamen basqarylatyn keshenge 815 mln teńge ınvestısııa jumsalǵan. О́ndiris tolyq qýatyna kóshken kezinde kúnine 13 tonna et daıyndalyp, 60 adam ju­myspen qamtylmaq. Qazir munda 1200 bas shoshqa jemdeýge qoıyl­ǵan. Talpaq tanaý sanyn kóbeıtý úshin Dat elinen Landras jáne Iorkshır tuqymdas 312 bas megejin satyp alynǵan eken. Aıyr tuıaqty janýardyń úlesin 2400 basqa deıin jetkizý maqsaty tur. Al daıyn ónim kórshi Qytaı naryǵyna jóneltilmek.

 

Almaty oblysy