Qoǵam • 22 Aqpan, 2020

Ákim jáne áleýmet: kóptiń máselesi qalaı sheshimin tabady?

42 retkórsetildi

Búginde óńirlerdi damytý jumystary joǵary deńgeıde júrgizilýde. Sonymen qatar, kóptiń kókeıinde júrgen másele de kóp. Al, bul máseleler qalaı sheshimin tabady? Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev aýyldyq jerlerdiń áleýmettik-ekonomıkalyq ahýalyn barlaý maqsatyndaǵy jumys saparyn Jambyl aýdanynan bastady.

Qazirgi kezde Jalpaqtóbe aýylynda 10 myńnan astam turǵyn bar. Bul aýylda «Sháripov» sharýa qojalyǵynyń basshysy Fahrıddın Sháripov 270 gektarǵa pııaz, kartop, sábiz, qant qyzylshasyn egedi. Ákim atalǵan sharýaqojalyqtyń syıymdylyǵy 1200 tonna bolatyn kókónis saqtaý qoımasymen tanysty. Sondaı-aq, sharýashylyqtyń 16 traktory, basqa da qosalqy tehnıkalary men lızıngke satyp alynǵan qyzylsha jınaý keshenderi bar eken. Alaıda, sheshilmeı otyrǵan máseleler de bar. Máselen, sharýa qant qyzylshasyn alǵan qant zaýyttarynyń biri ózine 25 mıllıon teńge qaryz ekendigin aıtty. Berdibek Saparbaev bul máseleden habardar ekendigin, tátti túbir egýmen aınalysyp otyrǵan sharýalarmen kezdesip, óńirde qalyptasqan jaǵdaıdy jáne odan shyǵý joldaryn talqylaıtynyn jetkizdi.

Berdibek Saparbaev V.Chkalov atyndaǵy mektepte kópshilikpen kezdesti.   Turǵyndar aýyldaǵy sharýashylyqty damytý, jeke turǵyn úı qurylysyn júrgizý úshin týyndap otyrǵan jer tapshylyǵy máselelerin kóterdi. Sonymen qatar, aýyldyqtar Mádenıet úıi kerek degen tilekterin de bildirdi. «Jer qoryna taldaý júrgizemiz, paıdalanylmaı jatqan jerlerdi memleket menshigine qaıtaryp, naqty jumys istegisi keletinderge beretin bolamyz.  Jalpy, oblys boıynsha aǵymdaǵy jyly osyndaı 70 myń gektar jerdi memleketke qaıtarýdy josparlap otyrmyz», dedi Berdibek Saparbaev. Sondaı-aq, turǵyndarmen ótken kezdesýde ákim halyq birligin kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý kerektigin aıtty. Aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Máıfeı Ábdihalıl bul oıdy qýattasa, oblystyq Qazaqstan Halqy Assambleıasynyń múshesi Rýslan Ismazov aýyl turǵyndaryn qazaq tilin belsendi meńgerýge shaqyrdy.

Berdibek Saparbaev «Super-pharm» bir rettik medısınalyq buıymdardy óndirý zaýytynda boldy. Kásiporyn medısınalyq halat, bınt, bir rettik bahılder, medısınalyq betperdeler, tósenish sııaqty 300-ge jýyq ónim túrlerin shyǵarady. Alaıda, «Super-pharm» JShS dırektory Qaırat Qaımoldaev dollar baǵamy men ınflıasııanyń ósýin eskere otyryp, ónimniń baǵasyn kóterý, densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ýákiletti organnyń zaýyt ónimine shekti baǵany bekitýge qatysty qoldaýǵa zárý ekendigin bildirdi.

Asa aýylynda ornalasqan «Amangeldi GО́Z» JShS Taraz fılıaly munaı óndeý zaýytynyń dırektory Oralbaı Isaqaev kásiporyn 18 ónim túrin, onyń ishinde úsh markaly benzın men mazýt, tórt dızel otyny men avıakerosın shyǵaratynyn atap ótti. Alaıda, shıkizat tapshylyǵynan zaýyt qolda bar qýattyń 10 paıyzymen ǵana  jumys isteýge májbúr bolyp otyr. Zaýytqa aıyna 15 myń tonna munaı qajet, biraq gaz óńdeý kásiporny shıkizatty jeńildetilgen baǵamen satyp ala alatyndar tizimine engizilmegen. Sondaı-aq, eksportqa ruqsattyń bolmaýy da zaýyttyń jumysyna kedergi keltirýde eken. Berdibek Saparbaev qalyptasqanjaǵdaıdy sheshý joldaryn qarastyrý úshin jaýapty tulǵalarǵa naqty tapsyrmalar júktedi. Berdibek Saparbaevtyń aýdandaǵy jumys sapary M.Tólebaev atyndaǵy óner mektebinde qorytyndylandy. Aktıv jıynynda Jambyl aýdanynyń ákimi Sáken Arýbaev aldaǵy josparlar týraly baıandady. Al, Berdibek Saparbaev aýdannyń áleýeti, adamı kapıtaly men tabıǵı resýrstary oblys boıynsha aldyńǵy qatardan kórinýge zor múmkindik beretinin atap ótti.

Berdibek Saparbaev T.Rysqulov aýdanynda da bolyp, qulandyq kópshilikpen kezdesti. Áýeli Qumaryq aýylyndaǵy Boltaı batyr orta mektebine bardy. Aýdan ákiminiń orynbasary Beısenbek Álpeıisov aýdandaǵy bilim berý salasynyń jaı-kúıin baıandady. Alaıda, Boltaı batyr atyndaǵy mektep salynǵan 1991 jyldan beri qaraı jóndeý kórmegen. Berdibek Saparbaev toǵyz joldyń torabynda ornalasqan aýyl mektebin kúrdeli jóndeýden ótkizý máselesin qarastyratynyn aıtty. Sondaı-aq, Beısenbek Álpeıisov aýdan ortalyǵy Qulan aýylyndaǵy mekteptiń oryn tapshylyǵy týraly áńgimeledi. 730 oryndyq mektepte qazir 1600 bala oqıdy eken. Al, aýyldyq mádenıet úıinde ákimmen kezdesken jurtshylyq ózderin mazalap júrgen biraz máselelerdi jetkizdi. Qumaryq aýylynyń turǵyny Mamyt Rahımov balabaqsha qajettiligin aıtsa, aǵaıyndy Marat, Jandos Jazyqovtar aýylda mal jaıatyn jerdiń joq ekenin, báriniń jekeshelenip ketkenin jáne 33 adamnyń jer úlesiniń joq ekenin aıtty. Berdibek Saparbaev paıdalanylmaı jatqan jerlerdiń memleket menshigine qaıtarylatynyn jetkizdi. «Eshkimniń ákesiniń tastap ketken jeri joq. Jerdi tıimdi paıdalaný kerek. Bolmasa qaıtarý kerek», dedi ákim.

1

Berdibek Saparbaev Qumaryq, Kókdónen jáne Qulan aýyldaryna barǵanda da negizinen kóptiń tilegi jer, baspana, kógildir otyn, aýyzsý máseleleri týraly boldy. Aýdan ákimi Erbolat Sadyrqulov ta «Aýdan úshin turǵyn úı máselesi ózekti. Aýdanda osy ýaqytqa deıin turǵyn úı qurylysy júrgizilmegen. Aıyna eki ret turǵyndardy qabyldaımyn. Men úshin eń aýyr suraq osy baspana máselesi», dedi. Budan keıin Rahmanáli Ábdihadyrov Jańaturmys, Qaraqystaq aýyldarynda gaz tartyla bastap, keıinnen toqtap qalǵanyn aıtsa, kópbalaly ana Jaýhar Jumataeva múmkindigi shekteýli bir balasynyń bar ekenin aıtyp, oblys ákiminen turǵyn úı alyp berýge kómek surady. Sonymen qatar, Úmbet Janadilov Qaraqat aýylynda on jyldan beri aýyzsý joq ekenin jetkizse, kópbalaly ana, kásipker Sáýle Qabylbekqyzy Qulan aýylyndaǵy Álıhan Bókeıhanov atyndaǵy mekteptiń dene tárbıesi páni muǵaliminiń tártipsizdigi týraly, jalpy, aýdandyq quqyq qorǵaý organdarynyń jumysynyń tómen ekenin ákimge jetkizip, olarǵa tıisti shara qoldanýdy surady. О́z sózinde Berdibek Saparbaev jer, turǵyn úı sııaqty halyq tarapynan qoıylǵan barlyq suraqtarǵa jaýap berip, máselelerdiń barlyǵy da zań aıasynda, ýaqytymen sheshiletinin jetkizdi.

 

Jambyl oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar