Ekologııa • 25 Aqpan, 2020

Qaýiptilik kartasy jasaldy: Tótenshe jaǵdaılarǵa daıynbyz ba?

23 retkórsetildi

Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri M. Myrzaǵalıev, Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý birinshi vıse-mınıstri Q. О́skenbaev jáne birqatar oblystyń ákimderi aldaǵy sý tasqyny kezeńine daıyndyq týraly baıandady. Bul týraly Premer-Mınıstrdiń baspasóz qyzmeti habarlady.

О́zen basseınderinde qalyptasqan gıdrometeorologııalyq jaǵdaılar týraly baıandaı otyryp, Maǵzum Myrzaǵalıev qardyń jınalýy naýryz aıynda da jalǵasatynyn atap ótti.

О́z kezeginde Qazgıdromet naýryz aıynan bastap apta saıyn gıdrologııalyq boljamdardy usynatyn bolady. Bul boljam 3 kún saıyn jańartylyp otyrady. Odan bólek, sý tasqyny qaýpi tóńgen jaǵdaıda, 2-3 táýlik buryn daýyldy eskertýler beriledi. Negizi osyndaı eskertýler norma boıynsha 6 saǵat buryn berilýi tıis.

Naýryz aıyndaǵy sınoptıkalyq boljamǵa sáıkes aýa temperatýrasy men jaýyn-shashyn mólsheri Qazaqstannyń basym aýmaǵynda klımattyq normadan joǵary bolady dep kútilýde.

Respýblıkalyq menshiktegi gıdrotehnıkalyq qurylystardy tasqyn sýlardy ótkizýge daıyndaý maqsatynda Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi qajetti sharalardy qabyldaýda. Sý tasqynyna qarsy komıssııa quryldy. 

Gıdrologııalyq boljamǵa súıene otyryp, qosymsha bos syıymdylyqtardy ulǵaıtý maqsatynda sý qoımalarynyń jumys rejıminiń kestesi túzetildi.

Gıdrotehnıkalyq qurylystardyń barlyq menshik ıelerine tasqyn sýlardy qaýipsiz ótkizý jáne ınertti materıaldar men tehnıkany daıyndaý úshin qajetti is-sharalar ótkizý týraly usynystar jiberildi.

Sondaı-aq, Qaýiptilik kartasy jasaldy. Onda tótenshe jaǵdaıdyń týyndaý qaýpi neǵurlym joǵary oryndar kórsetilgen.

«Jaýǵan qardyń úlken mólsherin eskere otyryp, aýa temperatýrasy kúrt artqan jaǵdaıda, biz sý qoımalarynan sýdy edáýir aǵyzýǵa májbúr bolamyz. Osyǵan baılanysty, ákimdikter tótenshe jaǵdaıǵa jol bermeý jóninde tıisti sharalar qabyldaýy qajet», — dedi M. Myrzaǵalıev.

Ol sońǵy jyldary gıdrometeorologııalyq qyzmetti jabdyqtaýǵa eleýli kóńil bólinip jatqanyn atap ótti. Bul óz kezeginde Qazaqstan aýmaǵyn gıdrometeorologııalyq monıtorıngpen qamtýdy arttyrýǵa, sınoptıkalyq jáne gıdrologııalyq boljamdardyń sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi.

Sońǵy jyldary 5 meteorologııalyq radar, 14 avtomatty meteorologııalyq stansııa jáne 42 gıdrologııalyq beket satyp alyndy.

Budan basqa, jyl saıyn qoldanystaǵy baqylaý beketterine gıdrometeorologııalyq aspaptar men jabdyqtar satyp alynady.

Jol ınfraqurylymynyń daıyndyǵy týraly ındýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý birinshi vıse-mınıstri Q. О́skenbaev baıandady.

«Sý tasqyny qaýpiniń ýaqytyly aldyn alý jáne ony joıý maqsatynda Mınıstrlik osy jyldyń sý tasqyny kezeńine avtomobıl jáne temir joldardy daıyndaý boıynsha jumystar júrgizýde», — dedi Q. О́skenbaev.

Respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardy daıyndaý sheńberinde Sý tasqynyna qarsy is-sharalar jospary bekitildi, ortalyq jáne óńirlik deńgeılerde jol qyzmetteriniń ókilderinen turatyn komıssııalar quryldy.

Atalǵan is-sharalar sý tasqyny qaýpi bar ýchaskeler men jol qurylystaryn anyqtaý jáne kún saıyn tekserý, sý tasqynyna qarsy jáne apatty jumystardy júrgizý úshin jol jáne ınertti materıaldardy (qum, tas, qaptar jáne t. b.) daıyndaý, júrý bóligin, jol jıekterin, jol qurylystaryn qar men muzdan tazartý boıynsha jumystardy júrgizý, sý ótkizý qubyrlarynyń sańylaýlary men arnalaryn tazalaý jáne t. b. qamtıdy.

Búginde respýblıkalyq jeliniń uzyndyǵy 24,9 myń km quraıdy, onda 1 277 kópir jáne 14 994 sý ótkizý qubyry bar.

Onyń ishinde 464 qaýipti ýchaske, 66 kópir jáne 852 sý ótkizý qubyrlary baqylaýǵa alyndy, olarda 883 birlik jol-paıdalaný tehnıkasy bekitilgen. Táýlik boıy kezekshilik uıymdastyryldy jáne avtojoldar men jol qurylystaryna kún saıyn patrýldeý júrgiziledi.

Sý tasqyny kezeńinde jumystardy ýaqytyly uıymdastyrý úshin qazirgi ýaqytta jol jáne ınertti materıaldar daıyndaldy, onyń ishinde 644 tonna janar-jaǵar maı, 8,1 myń m3 qum, 6,8 myń m3 tas, 17,2 myń m3 qıyrshyq tas, 45,5 myń dana qaptar, 25 dana temir betondy qubyrlar. Jalpy daıyndyq 90% quraıdy. Sý ótkizetin qubyrlardy jáne kópir arnalaryn qardan tazalaý jumystary bastaldy.

Jalpy, sý tasqynyna qarsy sharalardy oryndaý kezinde óńirlerdiń aýa raıy jaǵdaıy, sondaı-aq ótken jyldardaǵy sý tasqyny kezeńiniń nátıjeleri eskeriledi.

Sý tasqynyna qarsy is-sharalardy qarjylandyrý avtojoldardy qamtýǵa bólingen qarajat sheńberinde qarastyrylatyn bolady.

Poıyzdardyń úzdiksiz jáne qaýipsiz qozǵalysyn, joldyń, jasandy qurylystardyń ýaqytyly daıyndalýyn qamtamasyz etý maqsatynda «QTJ» ulttyq kompanııasy buıryq bekitti, onda tasqyn kezeńinde jol men jasandy qurylystardyń saqtalýyn jáne turaqty jumys isteýin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan uıymdastyrý-tehnıkalyq is-sharalar kózdelgen.

О́tken jyldardyń sý tasqynyn ótkizý tájirıbesin taldaýdan barlyq óńirler boıynsha 673 qaýipti oryndardyń tizbesi anyqtaldy (qubyrlar, kópirler, jer aǵyndary). Sý tasqyny kezeńinde jaýapty tulǵalardyń táýlik boıy kezekshiligi, qosymsha qarap shyǵý jáne belgili bir qaýipti oryndardy aralaý uıymdastyrylady.

Kópirlerdiń, qubyrlardyń, drenajdyq qudyqtardyń sańylaýlaryn qardan tazalaý, taýly jáne sý burǵysh aryqtardy, lotoktar men kıývetterdi ashý jumystary bastaldy. 

Být tasymen, relstik pakettermen, kondısııaly emes temir beton shpaldarymen 42 shaıylýǵa qarsy poıyzdardy qalyptastyrý boıynsha jumystar júrgizilýde.

Qazirgi ýaqytta jol dıstansııasymen 2 800 m3 tas jáne 8 000 dana kondısııaly emes temir beton shpal daıyndaldy.

Aýmaqtyq uıymdarmen birlesip sý qoımalarynyń, agrotehnıkalyq bógetterdiń jaı-kúıin tekserý, sondaı-aq kúrdeli jaǵdaı týyndaǵan kezde oblystyq TJ bólimshelerimen ózara is-qımyl jasaý boıynsha jumystar júrgizilýde.

«2017-2020 jyldarǵa arnalǵan sý tasqyny qaýpiniń aldyn alý jáne ony joıý jónindegi sharalar kesheni» Jol kartasy sheńberinde Mınıstrlik boıynsha 23 is-sharalar kózdelgen, onyń ishinde 2017-2019 jyldar aralyǵynda kútip ustaýǵa jáne jóndeýge bólingen qarajat esebinen avtojoldar salasy boıynsha 22 is-shara oryndaldy.

«Jalpy, sý tasqyny kezeńine daıyndyq jumystary Mınıstrliktiń erekshe baqylaýynda», — dedi Q. О́skenbaev.

Premer-Mınıstrdiń orynbasary R. Sklıar óz kezeginde sý basý qaýpi erekshe baqylaýda ekenin atap ótti. Barlyq problemalyq máseleler TJ aldyn alý jáne joıý jónindegi vedomstvoaralyq memlekettik komıssııa otyrysy barysynda qaraldy. Hattamaǵa qol qoıyldy. Múddeli ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdar tıisti tapsyrmalardy iske asyrýǵa kiristi. QR IIM-ge sý tasqynyna qarsy is-sharalardy úılestirý jáne baqylaý tapsyryldy. Sonymen qatar, ortalyq memlekettik organdar men ákimdikter problemalardy qysqa merzimde sheshýi qajet.

«Biz sý tasqyny jaǵdaıyn baqylaýda ustaımyz. Apta saıyn bul másele selektorlyq rejımde qaralatyn bolady», — dedi R. Sklıar. 

Eldi mekenderdi sý basýyna jol bermeý sharalary týraly Aqmola oblysynyń ákimi E. Marjyqpaev, Qaraǵandy oblysynyń ákimi J. Qasymbek, Nur-Sultan qalasynyń ákimi A. Kólginov baıandady.

Sońǵy jańalyqtar

Tekelige qos aqqý qondy

Aımaqtar • Búgin, 09:10

Eńbek etkenge eleýli qoldaý

Aımaqtar • Búgin, 08:35

Jańa jumys oryndary ashylady

Aımaqtar • Búgin, 08:33

Ekspress-test jetkizdi

Qoǵam • Búgin, 08:30

Ataly sóz aıtty

Rýhanııat • Búgin, 08:30

Jolda qaldyrmaıtyn «Jol kartasy»

Aımaqtar • Búgin, 08:28

Partııalyq tekserý júrgizildi

Aımaqtar • Búgin, 08:26

Ǵylym-bilim jııýǵa arnaý qajet

Rýhanııat • Búgin, 08:25

Yntymaǵyń alǵa ozdyrady

Rýhanııat • Búgin, 08:22

Basym baǵyttardy aıqyndap berdi

Saıasat • Búgin, 08:20

Indetten qorǵanýdy shyǵystan úırensin

Medısına • Búgin, 08:15

El erteńine senimimizdi nyǵaıtty

Saıasat • Búgin, 08:15

El-jurttyń amandyǵy – nazarda

Saıasat • Búgin, 08:15

Bir bolaıyq, irgemiz sógilmesin!

Qoǵam • Búgin, 08:12

Ǵasyrdan da uzaq kún

Tarıh • Búgin, 08:09

Jaýyngerlik daıarlyqqa nuqsan kelmeıdi

Rýhanııat • Búgin, 08:07

Aldyn alý sharalary kúsheıtildi

Qoǵam • Búgin, 08:05

Barlyǵymyzdy sabyrly bolýǵa shaqyrdy

Saıasat • Búgin, 08:05

«Mahabbat ánin gúlderge jazamyn...»

Rýhanııat • Búgin, 08:01

Shydamdylyq tanytýǵa shaqyrdy

Rýhanııat • Búgin, 08:00

Kórkemdik sarapshysy

Tanym • Búgin, 07:59

Qarýdy qalamǵa aıyrbastap...

Rýhanııat • Búgin, 07:56

Kıeli mekenderdi kórgińiz kelse

Tanym • Búgin, 07:51

Taýteke sanyn qalaı kóbeıtemiz?

Rýhanııat • Búgin, 07:36

Qurmashev jasaǵan qosymsha

Tehnologııa • Búgin, 07:32

Syn saǵatta súringen joq

Aımaqtar • Búgin, 07:29

108 myń oqýshy qashyqtan oqıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:26

Muǵalimder de aldyńǵy shepte júr

Qoǵam • Búgin, 07:23

Eki sportshymyz aldyńǵy lekte

Rýhanııat • Búgin, 07:20

Qarǵyn sý: qamdanǵan qapy qalmaıdy

Ekologııa • Búgin, 07:19

Jylyna – 100 myń tonna bolat qubyr

Ekonomıka • Búgin, 07:11

Uqsas jańalyqtar