Abaı • 28 Aqpan, 2020

Abaı álemi adastyrmaıdy

52 retkórsetildi

Nazarbaev Ýnıversıtette Halyqaralyq túrki akademııasy jáne atalǵan joǵary oqý ornynyń «Rýhanı jańǵyrý» mádenı ortalyǵynyń qoldaýymen qazaqtyń bas aqyny – Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyq mereıtoıyna oraı «Abaı oqýlary» baıqaýy ótti.

Jastardyń shyǵarmashylyq bastamalaryn qoldaý, ulty­myz­dyń uly aqyny Abaı Qu­nanbaıuly ádebı murasyn nasıhattaý, óskeleń urpaqty qazaq ádebıetiniń negizin qalaýshy, fılosofııalyq kózqarastary men ǵıbratyn zertteýge tartýdy maqsat tutqan taǵylymdy is-sharaǵa ýnıversıtet stýdentteri atsalysty. Aqyn óleńderin jatqa oqý, ánderin oryndaý jáne Abaı poezııasyn ózge til­derge aýdarý atalymdary bo­­ıynsha ótken sóz dodasynda qa­­tysýshylar ónerine belgili aktrısa, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Mem­lekettik syılyqtyń laýreaty Altynaı Nógerbek bastaǵan óner men ádebıet áleminiń belgili ókilderi qazylyq etti.

2010 jyly irgesi qalanǵan álemdik standartqa saı bilim beretin, elimizdegi biregeı joǵary oqý orny – Nazarbaev Ýnıversıteti jastardyń sapaly bilim alýyna jaǵdaı jasap, olardyń bolashaǵyna jarqyn jol ashýda. Ushan-teńiz jumys atqaryp, talaı ıgi bastamalarǵa muryndyq bolyp keledi. Sonyń biri – «Rýhanı jańǵyrý» mádenı ortalyǵy. Ýnıversıtette tek jaratylystaný men medısına baǵytynda bilim alatyn jas­tardy rýhanı kemeldenýge, ultynyń tarıhy men tabıǵatyn tanýda, árbir stýdentti ultjandy azamat etip tárbıeleýde atalmysh ortalyqtyń berer taǵylymy mol. Onyń bir dáleli – «Abaı oqýlary» baıqaýy.

– Shyndyǵynda bizdiń stýdentter eshqandaı gýmanıtarlyq nemese arnaıy salalanǵan qa­zaq tili men ádebıetinen bi­lim alyp jatqan joq. Biraq so­ǵan qaramastan, uly aqynnyń óleń­derin jattap, aıtýly baı­qaýǵa qatysýǵa nıet bil­dirgender óte kóp. Bul – olardyń aqynǵa, qa­zaqtyń qara óleńine degen rııa­syz mahabbaty dep bilemin. Adam qansha bilimdi bolsa da, óz ultynyń bolmysy men tól tarıhyn bilmese, ol adamnyń eli úshin emirenip, Otanyna jan júregimen qyzmet etýi múmkin emes. Osy sebepti jastarymyzdy jaratylystaný salasymen ǵana shektemeı, rýhanı kemeldenýge, jan-jaqty, ıntellektýal adam bolyp er jetýine barynsha basymdyq berip, sol úshin aıanbaı jumys istep jatyrmyz. Al Abaı álemi – búgingi óskeleń urpaqtyń bet buryp, boı túzer temirqazyǵy. Sebebi Abaıdyń sózi – ǵasyrdyń sózi. Tamyry berik bekigen ulttyń keleshegi kemel, erteńi eńseli. Sondyqtan aqyn álemine tereń boılap, ǵıbratyn uǵýdy negizgi maqsatymyz ettik. Nazarbaev Ýnıversıteti ujymynyń bas­ty ustanymy – osy, – dedi jo­ba jetekshisi, Nazarbaev Ýnıver­sıteti janyndaǵy «Rýha­nı jańǵyrý» mádenı ortaly­ǵynyń dırektory Gúltas Saıyn­qyzy.

Otyzǵa jýyq stýdent qa­tysqan «Abaı oqýlary» baı­qaýynyń júzden júırik shyqqan jeńimpazdary ár atalym bo­ıynsha jeke-jeke anyqtalyp, baǵaly syılyqtarmen marapattaldy. Atap aıtsaq, Abaı óleń­derin jatqa oqýda bas júldeni «Eskendir» poemasyn múdirmeı oqyp, qazylar alqasyn ártistik sheberligimen tánti etken Ánel Erinbek enshilese, al Abaıdyń «Kózimniń qarasy» ánin qara dombyra kúmbirimen súıemeldep, naqyshyna keltire shyrqaǵan ýnıversıtet stýdenti Medet Erkin «Abaı ánderin oryndaý» atalymynda top jardy. Aqyn poezııasyn ózge tilderge aýdarý baıqaýynda I oryndy «Men jazbaımyn óleńdi ermek úshin» óleńin aǵylshyn tiline tárjimalaǵan Móldir Bıjanova ıelendi. Jeńimpazdarǵa baǵaly syılyqtar men arnaıy dıplomdar tabystaldy.

Abaıdy qazaqtyń ózi, ulttyń rýhy desek, sol otansúıgishtik sezimdi búgin kózderinde ot oınap, sózderinen ushqyn atqan jalyndy jastardan anyq sezin­dik. Mamandyǵyn jetik ıgerip qa­na qoımaı, eliniń tarıhy men ultynyń bolmysyn tanyp, talantyna taǵzym etýge ba­ǵyt­talǵan talpynystaryna tán­ti boldyq.Abaı álemi adas­tyr­maı­dy.

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar