Qoǵam • 28 Aqpan, 2020

Jer telimi nege ıgerilmeı tur?

64 retkórsetildi

Osydan tórt jyl buryn Qyzylorda qalasynda turǵyn úı salý úshin ınfra­qu­rylymy tartylǵan 980 gektar aýmaq ashylyp, 5 myńnan astam adamǵa jer telimi berilgen edi. Baspana salý úshin ótinish bildirgender sany jyldam kóbeıip kele jatqan oblys ortalyǵy úshin bul aıtarlyqtaı oqıǵa boldy.

 

Jańa aýdanda úlken shara uıym­das­tyrylyp, kezegi kelgenderge jerdi ýaqyt­sha jaldaý quqyǵyn beretin qaýly salta­nat­­ty jaǵdaıda tabystaldy. Syr­dyń bas qa­la­syn­daǵy bul bas­tama biraz ýaqytqa deıin BAQ-tyń basty jańalyǵyna aınaldy. 

Jalpy ýchaske sany 5 myńnan asqanymen olardyń ishinde komıssııa sheshimimen qaýly alǵandar 4003 bolyp tur. Zań talaptaryna sáıkes olar 3 jyl ishinde baspana salyp, jer telimi jekemenshikke ótýi tıis bolatyn. Biraq kesimdi ýaqyt ótkenimen jańa aýdanda ázirshe 1035 adam ǵana úı qurylysyn tolyq salyp bitken. Bul máselege jaqynda ótken esepti kezdesýinde oblys ákimi Qýanyshbek Ysqaqov arnaıy toqtalyp, qala basshy­lyǵy­na sharýany shıratýdy tapsyr­dy. О́ıtkeni jer kezegine tirkel­gender jyldan-jylǵa ósip kele jatyr. Qazir oblys boıynsha 96 882 adam kezekte tur. Onyń 61,7 paıyzy oblys ortalyǵynan jer telimin alýǵa úmitti.

Máseleni zertteý úshin qala ákiminiń orynbasary Erlan Berdi­baevqa jolyqtyq. Ákim oryn­basary jer teliminiń ıgeri­lýi qazir basty nazarda turǵanyn aıtady. Osyǵan baılanysty qurylǵan komıssııa jaǵdaıdy turaqty baqylap otyr.

– Jańa aýdan turǵyndarynyń qatary kóbeıgeni bárimiz úshin kerek. О́ıtkeni ol mańǵa memleket mıllıardtaǵan qarjy jumsap, ınfraqurylym tartty. Eger esińizde bolsa, 2016 jylǵa deıin jer alǵandar baspanasyn salyp bolǵannan keıin jol, elektr jelisin, káriz júıesin, sý, gaz qubyryn tartýdy surap júretin. Qyzylordadan Jezqazǵanǵa qaraı shyǵatyn kúre jol boıyndaǵy bul aýmaqqa zań talaptaryna sáıkes bári aldyn ala tartyldy, – deıdi Erlan Berdibaev.

Onyń aıtýynsha, jaqynda aýmaqqa úı tolyq túspese de gaz bergizile bastaǵan. Qaraýsyz jerge árkim-aq úıir bolady ǵoı, sol aýdanda elektr jelileri, gaz taratý qondyrǵysynyń qurylǵylary qoldy bolyp jatyr. Úıler jıi tússe mundaı jaǵdaı bolmas edi.

Komıssııa sheshimimen qazir ondaǵy 1035 adamnyń jerge jeke menshik quqyǵyn alǵanyn aıttyq. Odan bólek 489 ýchaskede baspana qurylysy jartylaı aıaqtalyp tur. Taǵy 503 adam irgetasyn ǵana quıyp qoısa, 687 jer teliminiń ıesi qurylysqa endi kirisken. Al 120 jer telimi keıin qaıtarylyp alyndy.

Erlan Berdibaev komıssııa músheleri máselege baryn­sha túsinistikpen qarap otyrǵanyn aıta­dy. Bastapqyda baspana salýǵa qarjysy bolmaı qına­lyp júrgenderdiń merzimin uzartyp ta bergen. Biraq qazir osy sebepti syltaýǵa aınaldy­ryp alǵandar kó­beıip tur. Son­dyqtan da aldaǵy ýaqyt­ta bul máseleni sot sheshimi arqy­ly ret­teý oıda bar. Keıbir jer telimi ınfra­qu­ry­lym jeli­le­riniń ústine túsip qalǵan jaǵ­daı­lar da bolǵan. Olarǵa basqa ýchaske usynylyp, másele der kezinde sheshimin tapty. 

Qala shetindegi bul aýdan­ǵa mar­shrýt­ty kólik te qaras­ty­ryl­ma­ǵa­n. Onda­ǵylar balasyn mektepke, ba­la­baq­shaǵa qalaǵa jiberedi. Sol úshin shahar ákim­di­gi jergilikti avto­býs par­ki­men kelisip, kúnine 2-3 márte shaǵyn sy­ıymdylyqtaǵy kólik jibe­rip tur. 

– Tańǵy saǵat 6.00-de avtobýs­pen barǵan kezimiz boldy. Baı­qa­­ǵanymyz, kó­lik kelip tur-aý dep asyǵa qoı­maı­tyn­dar kóp eken. Jo­laý­shylardy sa­ǵattap kútip, zaryqtyryp ba­ryp zorǵa jınalǵandardy otyr­ǵyzyp, júrip ketken avtobýs­tan keıin shyqqandar bar ashý-yzasyn áleýmettik jelige tógip jatady. Negizi, bizdiń adam tasymalymen aınalysyp júrgen mar­shrýtty kóliktiń baǵytyn buzyp, basqa aýdanǵa jiberýimizdiń ózi zańsyz, bul jeke kásipker bıznesine kedergi keltirý bolyp sanalady. Biraq elge bolsyn degen nıettegi azamat­tar shy­ǵyn­ǵa batqanyna qara­mastan biz­diń ótinishimizge túsi­nis­tik­pen qarap otyr. Biraq jańa aýdannyń turǵyndary osyny túsinbeı, ózimizge min taǵady, – deıdi qala ákiminiń orynbasary.

Jergilikti ákimdik bul aýdan­­­ǵa tur­ǵyndar ózderi qoıýy tıis qoqys kon­teınerin de de­­meý­shiler esebinen  orna­typ berip otyr. Sonyń ózinde «meniń úıimnen alysqa qoıdyń» dep aryzdanýshylar kóp eken. Turǵyndar talabyna saı áleý­met­tik dúken, feldsherlik pýnkt pen ýchaskelik polısııa be­k­­eti ashyldy.  Balalar úshin oıyn alańy da salyndy. Biraq oǵan ortaq ıgilik eken dep jana­shyrlyqpen qarap jatqan adam az.

Erlan Qulahmetuly kóp­te­gen adam­da «men jer keze­gin neshe jyl kúttim, endi úı salǵanymsha memleket meni mazalamaý kerek» degen pikir qalyptasqanyn aıtady. Biraq bárimiz baǵynýǵa tıisti zańǵa mundaı ýáj júrmeıdi. Taǵy bir aıta keterligi, bul jerler jekemenshikke ótkenshe alǵan adam eshkimge sata almaı­dy, bireýdiń atyna aýdaryp berýdiń de joly joq. Jalǵa alý merzimi aıaqtalǵanǵa deıin baspana salynbasa, memleket esebine qaıta alynady. Soǵan qaramastan qazir, keıin zań­dastyryp bermekke ýáde qyl­ǵandar ýchaskesin saýdaǵa shy­ǵa­ryp jatyr. Sol sózge senip bas­pana salǵandar erteń úıden de, jerden de aıyrylyp qalýy ábden múmkin.

Erlan Qulahmetuly qazir qala bo­ıynsha jer kezeginde turǵandardyń 40-50  paıyzy ǵana baspanaǵa  shyn muqtaj ekenin aıtady. Olar tek kezegi kelgenin kútip júr. Ákimdik aldaǵy ýaqytta  jer telimin alatyndardyń kesimdi merzim ishinde úı salýǵa múm­kin­digi bar-joǵyn anyqtap, olar­dyń kezegin saqtaı otyryp, bas­pa­na turǵyzýǵa daıyndyǵy bar tur­ǵyn­dar­ǵa jer berýdi oılastyryp otyr. Eshteńe salmaı, ýa­qytyn ótkizip alyp jerden de, kezekten de qaǵylyp qala­tyn­dar úshin osy tıimdi. Biraq bul zańǵa qaıshy kelmeýi kerek.

Osydan tórt jyl buryn berilgen tórt myń jer teliminiń jyry osyndaı bolyp tur. Odan beri de kezekke tur­ǵandar qatary qalyńdady. Qazir qala boıynsha baspana salýǵa jer surap ótinish bergender sany 59695 adamǵa jetti.

 

QYZYLORDA

 

Sońǵy jańalyqtar

Kóktemgi egiske kóp qalǵan joq

Qazaqstan • Búgin, 13:32

Aqmolada áýe qatynasy qatań baqylanýda

Aımaqtar • Búgin, 13:23

Tilsiz jaý taǵy keldi

Aımaqtar • Búgin, 13:09

Sanıtarlyq sharalar turaqty júrgiziledi

Aımaqtar • Búgin, 13:06

ShOB-ty qoldaý joldary túsindirildi

Ekonomıka • Búgin, 12:44

Almaty: Búginge deıin indet 90 adamnan tabyldy

Koronavırýs • Búgin, 12:19

Almatyǵa Qytaıdan gýmanıtarlyq kómek keldi

Koronavırýs • Búgin, 12:02

El ekologııaǵa alańdaıdy

Ekologııa • Búgin, 10:55

Jalǵan aqparat taratqandar jazalanady

Aımaqtar • Búgin, 10:42

Mańǵystaý oblysy karantınge jabylady

Aımaqtar • Búgin, 10:29

Uqsas jańalyqtar