Jańa aýdanda úlken shara uıymdastyrylyp, kezegi kelgenderge jerdi ýaqytsha jaldaý quqyǵyn beretin qaýly saltanatty jaǵdaıda tabystaldy. Syrdyń bas qalasyndaǵy bul bastama biraz ýaqytqa deıin BAQ-tyń basty jańalyǵyna aınaldy.
Jalpy ýchaske sany 5 myńnan asqanymen olardyń ishinde komıssııa sheshimimen qaýly alǵandar 4003 bolyp tur. Zań talaptaryna sáıkes olar 3 jyl ishinde baspana salyp, jer telimi jekemenshikke ótýi tıis bolatyn. Biraq kesimdi ýaqyt ótkenimen jańa aýdanda ázirshe 1035 adam ǵana úı qurylysyn tolyq salyp bitken. Bul máselege jaqynda ótken esepti kezdesýinde oblys ákimi Qýanyshbek Ysqaqov arnaıy toqtalyp, qala basshylyǵyna sharýany shıratýdy tapsyrdy. О́ıtkeni jer kezegine tirkelgender jyldan-jylǵa ósip kele jatyr. Qazir oblys boıynsha 96 882 adam kezekte tur. Onyń 61,7 paıyzy oblys ortalyǵynan jer telimin alýǵa úmitti.
Máseleni zertteý úshin qala ákiminiń orynbasary Erlan Berdibaevqa jolyqtyq. Ákim orynbasary jer teliminiń ıgerilýi qazir basty nazarda turǵanyn aıtady. Osyǵan baılanysty qurylǵan komıssııa jaǵdaıdy turaqty baqylap otyr.
– Jańa aýdan turǵyndarynyń qatary kóbeıgeni bárimiz úshin kerek. О́ıtkeni ol mańǵa memleket mıllıardtaǵan qarjy jumsap, ınfraqurylym tartty. Eger esińizde bolsa, 2016 jylǵa deıin jer alǵandar baspanasyn salyp bolǵannan keıin jol, elektr jelisin, káriz júıesin, sý, gaz qubyryn tartýdy surap júretin. Qyzylordadan Jezqazǵanǵa qaraı shyǵatyn kúre jol boıyndaǵy bul aýmaqqa zań talaptaryna sáıkes bári aldyn ala tartyldy, – deıdi Erlan Berdibaev.
Onyń aıtýynsha, jaqynda aýmaqqa úı tolyq túspese de gaz bergizile bastaǵan. Qaraýsyz jerge árkim-aq úıir bolady ǵoı, sol aýdanda elektr jelileri, gaz taratý qondyrǵysynyń qurylǵylary qoldy bolyp jatyr. Úıler jıi tússe mundaı jaǵdaı bolmas edi.
Komıssııa sheshimimen qazir ondaǵy 1035 adamnyń jerge jeke menshik quqyǵyn alǵanyn aıttyq. Odan bólek 489 ýchaskede baspana qurylysy jartylaı aıaqtalyp tur. Taǵy 503 adam irgetasyn ǵana quıyp qoısa, 687 jer teliminiń ıesi qurylysqa endi kirisken. Al 120 jer telimi keıin qaıtarylyp alyndy.
Erlan Berdibaev komıssııa músheleri máselege barynsha túsinistikpen qarap otyrǵanyn aıtady. Bastapqyda baspana salýǵa qarjysy bolmaı qınalyp júrgenderdiń merzimin uzartyp ta bergen. Biraq qazir osy sebepti syltaýǵa aınaldyryp alǵandar kóbeıip tur. Sondyqtan da aldaǵy ýaqytta bul máseleni sot sheshimi arqyly retteý oıda bar. Keıbir jer telimi ınfraqurylym jelileriniń ústine túsip qalǵan jaǵdaılar da bolǵan. Olarǵa basqa ýchaske usynylyp, másele der kezinde sheshimin tapty.
Qala shetindegi bul aýdanǵa marshrýtty kólik te qarastyrylmaǵan. Ondaǵylar balasyn mektepke, balabaqshaǵa qalaǵa jiberedi. Sol úshin shahar ákimdigi jergilikti avtobýs parkimen kelisip, kúnine 2-3 márte shaǵyn syıymdylyqtaǵy kólik jiberip tur.
– Tańǵy saǵat 6.00-de avtobýspen barǵan kezimiz boldy. Baıqaǵanymyz, kólik kelip tur-aý dep asyǵa qoımaıtyndar kóp eken. Jolaýshylardy saǵattap kútip, zaryqtyryp baryp zorǵa jınalǵandardy otyrǵyzyp, júrip ketken avtobýstan keıin shyqqandar bar ashý-yzasyn áleýmettik jelige tógip jatady. Negizi, bizdiń adam tasymalymen aınalysyp júrgen marshrýtty kóliktiń baǵytyn buzyp, basqa aýdanǵa jiberýimizdiń ózi zańsyz, bul jeke kásipker bıznesine kedergi keltirý bolyp sanalady. Biraq elge bolsyn degen nıettegi azamattar shyǵynǵa batqanyna qaramastan bizdiń ótinishimizge túsinistikpen qarap otyr. Biraq jańa aýdannyń turǵyndary osyny túsinbeı, ózimizge min taǵady, – deıdi qala ákiminiń orynbasary.
Jergilikti ákimdik bul aýdanǵa turǵyndar ózderi qoıýy tıis qoqys konteınerin de demeýshiler esebinen ornatyp berip otyr. Sonyń ózinde «meniń úıimnen alysqa qoıdyń» dep aryzdanýshylar kóp eken. Turǵyndar talabyna saı áleýmettik dúken, feldsherlik pýnkt pen ýchaskelik polısııa beketi ashyldy. Balalar úshin oıyn alańy da salyndy. Biraq oǵan ortaq ıgilik eken dep janashyrlyqpen qarap jatqan adam az.
Erlan Qulahmetuly kóptegen adamda «men jer kezegin neshe jyl kúttim, endi úı salǵanymsha memleket meni mazalamaý kerek» degen pikir qalyptasqanyn aıtady. Biraq bárimiz baǵynýǵa tıisti zańǵa mundaı ýáj júrmeıdi. Taǵy bir aıta keterligi, bul jerler jekemenshikke ótkenshe alǵan adam eshkimge sata almaıdy, bireýdiń atyna aýdaryp berýdiń de joly joq. Jalǵa alý merzimi aıaqtalǵanǵa deıin baspana salynbasa, memleket esebine qaıta alynady. Soǵan qaramastan qazir, keıin zańdastyryp bermekke ýáde qylǵandar ýchaskesin saýdaǵa shyǵaryp jatyr. Sol sózge senip baspana salǵandar erteń úıden de, jerden de aıyrylyp qalýy ábden múmkin.
Erlan Qulahmetuly qazir qala boıynsha jer kezeginde turǵandardyń 40-50 paıyzy ǵana baspanaǵa shyn muqtaj ekenin aıtady. Olar tek kezegi kelgenin kútip júr. Ákimdik aldaǵy ýaqytta jer telimin alatyndardyń kesimdi merzim ishinde úı salýǵa múmkindigi bar-joǵyn anyqtap, olardyń kezegin saqtaı otyryp, baspana turǵyzýǵa daıyndyǵy bar turǵyndarǵa jer berýdi oılastyryp otyr. Eshteńe salmaı, ýaqytyn ótkizip alyp jerden de, kezekten de qaǵylyp qalatyndar úshin osy tıimdi. Biraq bul zańǵa qaıshy kelmeýi kerek.
Osydan tórt jyl buryn berilgen tórt myń jer teliminiń jyry osyndaı bolyp tur. Odan beri de kezekke turǵandar qatary qalyńdady. Qazir qala boıynsha baspana salýǵa jer surap ótinish bergender sany 59695 adamǵa jetti.
QYZYLORDA
