Ekonomıka • 28 Aqpan, 2020

Qarjylyq tehnologııa – baı bankterdiń ǵana qoly jetetin qundylyq

54 retkórsetildi

Jappaı sıfrlandyrý boıynsha memlekettik baǵdarlamalar paıda bolǵanǵa deıin sıfrly tehnologııalardyń artyqshylyǵyn túsingen salalardyń biri qarjy salasy. Sonyń ishinde bank sektoryn sandyq tehnologııaǵa jetelegen faktor ne? Bul suraqtyń jaýaby salany sıfrlandyrýda belgili bir deńgeıde jol kartasy bolmaq.

«Bank sektory men jalpy qarjy naryǵyndaǵy jańa tehnologııalar jedel qarjy aýdarý men onlaın tólemdermen shektelmeıdi. Qarjylyq tehnologııa osy saladaǵy uıymdardyń ishki menedjmentinen bastap kúrdeli paıyzdardy «tıimdi» esepteý men zańsyz alymdar men komıssııalardy jasyryn esepteýde de progressıv qural. Deı turǵanmen, ásirese, ekinshi deńgeıli bankterdiń negizgi tutynýshylary jeke tulǵalar sanalatyn Qazaqstanda bankterdiń qarjylyq tehnologııalardaǵy ınnovasııalylyǵy qarapaıym azamattar úshin usynylǵan ozyq tásilder arqyly baǵalanady. Bul degenińiz joǵaryda atalǵan jedel qarjy aýdarý men onlaın saýdaǵa barynsha beımdiligi.

Progressıv bankterdiń taǵdyry

Qazaqstanda onlaın bankıngti 2010 jyldardyń basynda alǵash bolyp engizgen uıymdardyń biri Qazkom banki edi. Homebank qosymshasy arqyly aqshany valıýtalyq konvertasııa men qyzmet pen taýar aqysyn onlaın aýdarýdy da alǵash osy bank bastady. Alaıda, bul qyzmet kópshilik arasynda tanymal bola qoımady. Onyń ózindik birneshe sebebi bar. Birinshiden, halyqtyń ol kezdegi tehnologııalyq saýaty qazirgiden tómen bolǵan. Onlaın saýda túgili jurt dúkendegi termınalǵa bank kartasymen tólem jasaýǵa júreksendi. Sebebi kez kelgen naryqta alǵash kelgen qyzmetke qarsy paıda bolatyn senimsizdik reaksııasy edi. Árıne, Qazkomnyń bul óniminiń ıgiligin kóre alǵandar da boldy. Biraq olar qalyń buqaraǵa qaraǵanda kózi ashyq azamattar edi. Kez kelgen elde ondaı progressıv azamattardyń úlesi az bolatynyn eskersek, Homebank-tiń kópshilikke taramaǵany zańdy da. Áıtpese sol Homebank-tiń qyzmeti men tıimdiligi qazirgi Kaspi Gold-tan artyq bolmasa kem emes edi. Keıin Qazkom bankin Halyq banki jutyp qoıdy da, Homebank ta Halyq banktiń menshigine aınalyp shyǵa keldi. Al bıýdjet pen memlekettik qyzmetkerlerdi «májbúrlep» ustap otyrǵan Halyq bank eldegi eń konservatıvti qarjy uıymdarynyń biri ekeni belgili.

Qarjylyq tehnologııa jaǵynan halyqqa eń tıimdi ónim usynǵan bankterdiń taǵy biri Astana banki edi. О́ńirlerdi bylaı qoıǵanda Almaty men Nur-Sultanda saýsaqpen sanarlyqtaı ǵana bólimsheleri bar bul banktiń onlaın qyzmetteri ózgelerden oq boıy ozyq turdy. Az ǵana ýaqyttyń ishinde birqatar kvazımemlekettik sektor nysandarynyń qyzmetkerlerin ózine tarta alǵan jas banktiń keıin qarjylyq kórsetkishterinen shıkilik baıqalyp, bıliktiń eń joǵary minberinen syn estip, aqyry jabylyp qalǵany esimizde. Qarjylyq ahýaly shynymen de anaý aıtqandaı jaqsy bolmaǵanymen, banktiń ónimderi naryqtaǵy eń progressıvti tehnologııalar edi.

Bulardan keıin Reseıdiń Sberbanki, otandyq Forte, Jýsan, SentrKredıt bankteri ońtaıly qyzmetter men qosymshalar shyǵardy. Alaıda olardyń tutynýshylar bazasy men naryq aıasy shekteýli bolǵandyqtan, kópshilik olardyń ónimderine bola óz bankterin tastap aýysa qoımaıdy.

Baı bankterdiń ǵana qoly jetetin artyqshylyq

Qazirgi kezde qarjylyq tehnologııa jaǵynan eń tanymal bank Kaspi banki. Ozyq deý orynsyz bolǵandyqtan, ádeıi eń tanymal dep otyrmyz. О́ıtkeni bul banktiń tutynýshylary negizinen tómengi orta tap pen orta tap ekeni anyq. Al qoǵamda aılyq tabysy ortashadan tómen azamattar ekeni anyq. Tıisinshe bular atalǵan banktiń tutynýshylary. Banktiń ónimderiniń de tanymal bolatyny sondyqtan. Daıyn klıentter bazasyna óz ónimin tyqpalaı qoıady. Qosymshalary men tehnologııalaryn jarnamalap syrttan tutynýshy tartýǵa muqtaj emes. О́z kezeginde Kaspi Gold artyqshylyqtary halyqa arasynda aýyzdan aýyzǵa jarnamalana beredi.

Respýblıka boıynsha 27 bank tirkelgen bolsa, sonyń qarapaıym halyqpen tikeleı jumys isteıtininiń sany 10-ǵa jetpeıdi. Basym kópshiligi belgili bir bıznestiń nemese áleýmettik toptyń aıasynan shyqpaıdy. Nátıjesinde naryqta tikeleı básekege túsetin 7-8 bank ózara qarjylyq tehnologııalarymen emes, nesıe jáne depozıt sharttary jáne paıyzdarymen jarysady. Qarjylyq tehnologııa naryǵy ekinshi orynǵa ysyrylyp qalǵan. Sondyqtan qazaqstandyq bank sektorynda qarjylyq tehnologııa men ınnovasııalyq ónimder baı bankterdiń ǵana qoly jetetin artyqshylyq bolyp otyr.

Sońǵy jańalyqtar

Fermerler ýaqytpen sanaspaıdy

Ekonomıka • Búgin, 10:43

Fýtbol: Para aldy dep aıyptalýda

Sport • Búgin, 09:38

Úkimet otyrysy ótip jatyr

Úkimet • Búgin, 09:20

Kómek alý ońtaılandyrylady

Saıasat • Búgin, 08:25

Infeksııanyń taralý qarqyny tómendedi

Koronavırýs • Búgin, 08:05

Senimge serpin bergen málimdeme

Qoǵam • Búgin, 08:02

Alǵashqy vırtýaldy sot otyrysy

Saıasat • Búgin, 08:00

Ár azamat atsalysýy tıis

Rýhanııat • Búgin, 08:00

Koreıadan kelgen qyz

Rýhanııat • Búgin, 07:50

Irkilis bolmaıdy

Aımaqtar • Búgin, 07:45

Balalarymdy saǵynsam da...

Medısına • Búgin, 07:45

Qaýipti indetpen qalaı kúresýde?

Aımaqtar • Búgin, 07:45

Jemqorlyqpen kúres jalǵasyn tabýda

Saıasat • Búgin, 07:40

Apatpen oınamaıyq, oılanaıyq aǵaıyn...

Rýhanııat • Búgin, 07:40

Jeńildetilgen nesıe jetken joq

Ekonomıka • Búgin, 07:38

Kıdim kamzol

Rýhanııat • Búgin, 07:35

Daǵdarys daýylyna tosqaýyl

Ekonomıka • Búgin, 07:35

Fermerler ýaqytpen sanaspaıdy

Saıasat • Búgin, 07:35

Tótenshe toqsan

Qoǵam • Búgin, 07:30

El ekonomıkasy eleýsiz qalmaıdy

Saıasat • Búgin, 07:30

Sý tasqyny bastaldy

Aımaqtar • Búgin, 07:28

Jumys isteý úshin qajetti jabdyqtar

Aımaqtar • Búgin, 07:27

Halyqtyń birtutastyǵy

Tanym • Búgin, 07:16

Pálsapa – Bekzat sana

Rýhanııat • Búgin, 07:15

Daladaǵy dúbirge daıyn

Aımaqtar • Búgin, 07:15

Baǵany turaqtandyrýda oń nátıje bar

Ekonomıka • Búgin, 07:13

Uqsas jańalyqtar