Qazaqstan • 29 Aqpan, 2020

29 aqpan - Kibise kúni

2110 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin

Tórt jylda aınalyp keletin artyq kúndi qys pen kóktemniń túıiser tusy – aqpannyń sońyna kirgizip qoıǵan. Iаǵnı árbir tórtinshi jyl 366 kúndi dóńgelekteıdi. Sóıtip, kibise jylynyń qarapaıym jyldan bir kún artyqshylyǵy bar.

29 aqpan - Kibise kúni

Kibise jy­lynyń paıda bolýy ejelgi Mysyrdan bastaý alǵan. Osy eldiń ǵalymy Sotıs sonaý jyldardyń ózinde «Súmbile» eń jaryq juldyzyn biraz ýaqyt zerttegen. Onyń tańerteńgi­­lik ońtústik kókjıekten kórinýinen bastap, ár jyldyń 365 kúnnen turatynyn anyqta­ǵan. Al Sotıstiń Súmbile juldyzyn zert­teýi kók­tem kezinde aǵyl-tegil tasıtyn Nil ózeni sýynyń sharýalardyń úlken eńbek­pen ek­ken egistik alqaptaryn shaıyp ketýine baılanysty boldy. Osylaısha, juldyzdardyń jaı-kúıin tereń zerttegen egıpettik ǵalymdar kúnderdi jańylmaı sanaı otyryp, halyqqa Súmbileniń týatyn mezgilin der kezinde eskertip júrdi.

Osyn­daı sanaqtyń nátıjesinde ózimiz búgingi kúni qoldanylyp júrgen kúntizbe paıda boldy. Sóıtip, ǵalymdar kún men túnniń teńelý ýaqytynyń arasyn jyl dep atady. Jyldyń tórt mezgilin ańǵaryp, bir jyldy jyldyń mezgilderine sáıkes tórtke bóldi. Buǵan qosa, ǵalymdar ózderiniń zertteýinde ár úsh jyldyń 365 kúnge aıaqtalyp, al árbir tórtinshi jyldyń kún sany aldaǵy úsh jylda bir kúnniń artyq qalýy saldarynan 366 kúnge tolatynyn dálme-dál eseptep shyǵardy. Mine, osydan kelip, slavıandar «vı­sokosnyı», al musylman elderi «Kibise jyl» dep ataıtyn jyl paıda boldy. Al tórt jylda bir ret qaıtalanyp keletin basy artyq bir kún aqpan aıynyń úlesine tıdi. Osylaı Kibise jyly paıda boldy.

Sońǵy jańalyqtar

Nesıe alý nege qıyndady?

Qoǵam • Búgin, 17:38

Jetisý oblysynyń turǵyndaryna jer silkinisi sezildi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 17:22