JAŃA ÁRIPTESTIKKE JOL AShYLDY

Keshe Astanadaǵy “Rixos President Astana” qonaqúıinde Qazaqstan  Prezıdenti N.Nazarbaev jáne Slovakııa Prezıdenti I.Gashparovıchtiń qatysýymen Qazaqstan — Slovakııa arasyndaǵy iskerlik forýmy bolyp ótti. Forým aıasynda áskerı zırattar týraly úkimetaralyq, “Qazaqstan temir joly” UK” AQ pen “ZOS-VYVOJ” kompanııasy arasyndaǵy birlesken kásiporynnyń jarǵylyq shartyna, sondaı-aq Iskerlik keńes qurý týraly kelisimderge qol qoıyldy. Bıznes-forýmdy alǵysózben ashqan Elbasy mundaı sharalar­dyń ekijaqty qarym-qaty­nas­tar­ǵa úlken kómegin tıgizetindigin atap kórsetti. Búgingi bıznes-fo­rým meniń 2007 jylǵy Bratı­slava­ǵa resmı saparymnyń zańdy jalǵasy sekildi. Sol joly salyq jáne bas­qa da salalar boıynsha ekijaqty qol qoıylǵan  qujattar búgingi kez­desýimizge negiz bolyp otyr. Ústimizdegi jyly Qazaqstan alda­ǵy 10 jylǵa arnalǵan ındýs­trııa­­lyq-ınnovasııalyq damý baǵ­dar­­la­ma­syn ázirlep, onyń sheń­be­rinde 144 jańa jobany aıaqtap, oǵan qosa quny 26 mlrd. dollardy qu­raı­tyn 47 jobany júzege asy­rý­dy josparlap otyr. Munyń bar­lyǵy da qarjylyq turǵydan jáne jobalaýmen qamtamasyz etilgen. Prezıdent elimizdiń neni, qashan jáne qalaı júzege asyra­ty­­ny­myz­dy, qashan aıaqtaýy­myz­dy naqty biletindigimizdi basa aıt­ty. Eli­miz­de iri ınfraqury­lym­dyq jobalar júzege asýda. Sonyń biri “Batys Qytaı – Batys Eýropa” avtokólik jolynyń sa­ly­nýy bolyp taby­la­dy. El aýma­ǵy boıynsha 2 700 km. joldy kesip ótetin qurylys bıyl­ǵy jyldan bastap, salyna bas­ta­maq. Bul jobalar úlken erik-jiger, talpynysty, sonymen qatar, zor múmkindikti qajet etetini anyq, deı kele, Prezıdent slovak bız­nes­­men­derin osy jobalarǵa atsaly­sýǵa shaqyrdy. Elimizdiń ındýstrııalyq-ın­no­vasııalyq baǵdarlamasyna qaty­syp, óz múmkindikterin synap kó­rý­ge shaqyrý alǵan Slovakııa Pre­zıdenti Ivan Gashparovıch rıza­ly­ǵyn jetkize otyryp, óz tarabynan elimizdi “Odessa-Brody” munaı qu­byrynyń salynýyna qatysýǵa shaqyrdy. Qazaqstan Slovakııa jáne Eýro­­odaq úshin Ortalyq Azııadaǵy ma­ńyzdy  memleket. Sonymen qa­tar, negizgi áriptes te. Osy oraıda Eýro­­palyq komıssııa Qazaqstan “Odessa-Brody” munaı qubyry arqyly munaı tasymaldaýy múm­kin baǵyttaǵy jobany qaras­ty­rý­da. Bul jaǵdaıda Slovakııa elimiz­ge úshinshi elderge munaı tasymal­daý­ǵa óz munaı qubyrlaryn qol­danýǵa bermek dep atap kórsetti Slovakııa Prezıdenti Ivan Gashparovıch. Búginde Qazaqstan men Slo­va­kııa arasyndaǵy ınvestısııalar  33,5 mln. dollardy qurap otyr. Saýda-ekonomıkalyq áriptestik ótken jyly 1 094,3 mln. dol­lar­dy kórsetti. Máselen, slovak kapıta­ly­nyń qatysýymen elimizde 16 kásiporyn jumys isteýde. Atap aıtsaq, “Nafta Kbel” kompa­nııa­sy Kaspııdiń jeńil munaıyn Bal­tyq jaǵalaýy elderine eksport­taı­tyn Atyraý qalasyndaǵy “Anako” kompanııasynyń ınves­to­ry bolyp tabylady. Al sońǵy kezderi bul el Qazaqstandaǵy qu­ry­lys, farma­sev­tıka salasy men kóterme saýda baǵytyna qyzyǵý­shy­lyq tanytýda. Elimiz Slova­kııa­ǵa munaı, munaı ónimderi, me­tall, maqta, hımı­kat­tar eksport­taıdy. Elge ımport­talatyn negizgi ónimder máshıne jasaý salasynyń ónimderi, tehnı­kalar jáne jab­dyqtar, qurylys ma­terıaldary, gerbısıdter, dári­ler, azyq-túlik ónimderi, polı­grafııalyq ónimder, tekstıl men jıhazdar bolyp keledi. Forým barysynda qol qoıyl­ǵan qujattardyń biri – “Qa­zaq­stan temir joly” UK” AQ pen slovakııalyq “ZOS-VYVOJ” s.r.o. kompanııasymen birige otyryp, dızeldi relsti jyljymaly qu­ram shyǵaratyn birlesken ká­sip­orynǵa quryltaıshylyq jasaý. Jańa kásiporyn “Almaty vagon jóndeý zaýyty” AQ bazasynda qu­ryl­maq. “ZOS-VYVOJ” s.r.o. kom­panııasy kásiporynǵa 30 mln. dol­lar kóleminde ınvestısııa bólip, sońǵy úlgidegi tehnologııamen qam­tamasyz etpek. Dızeldi relsti poıyzdar qalaaralyq baǵyttarda  jolaý­shylar tasymaldaýǵa arna­la­dy. Sondaı-aq temirjolshylardy jol jóndeý oryndaryna jet­kizýge de paıdalanylatyn bolady. Bir­les­ken kásiporyn jylyna 10 jyl­jymaly quram shyǵarýdy jos­parlap otyr. Ekinshi qujat – Qorǵanys mınıstr­li­gi men Slovakııa Respýblıkasy Úkimetiniń arasynda “Áskerı qa­bi­rler týraly úkimetaralyq keli­sim”.  Kelisim eki memleket aýma­ǵyn­­daǵy áskerı qabirlerdi anyq­tap tabý men olarǵa sanaq júrgizý, soǵys qurbandary múrdelerin jer­leýge qatysty máselelerdi sheshýge baılanysty bolyp otyr. Venera TÚGELBAI.