Olardyń qatarynda Aqmola, Aqtóbe, Atyraý, Qaraǵandy, Qostanaı, Qyzylorda, Mańǵystaý, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan oblystary, Almaty jáne Pavlodar qalalary bar.
Alýshylardyń jalpy sany 9,6 myń otbasyndaǵy 17,6 myń balany qurady. Jalpy ataýly áleýmettik kómek (budan ári – AÁK) alatyn tabysy az otbasylardaǵy 1 jastan 6 jasqa deıingi 64 myń balany qamtý josparlanýda.
Qaraǵandy oblysynyń turǵyny, 4 balanyń anasy Madına Aınashevanyń aıtýynsha, ataýly áleýmettik kómekke qosymsha áleýmettik toptama usyný memleket tarapynan aıtarlyqtaı qoldaý bolyp tabylady.
«Men qazir úıdemin, sondyqtan kepildik berilgen áleýmettik toptama túrindegi áleýmettik qoldaý – eleýli kómek. Azyq-túlik jıyntyqtaryna óte rızamyn, óte jaqsy iriktelgen, dárýmenge baı. Áleýmettik toptamada túrli ónimder kóp, bul qýantady. Balalardyń suranysyn oryndaýǵa báriniń birdeı múmkindigi bola bermeıdi, al jıyntyqtarda bal, pechene, tańǵy as bar. Otbasynda kúıeýim ǵana jumys isteıdi, jalaqysy az. Úlken balalar jazǵy demalysta bolǵan kezde men jumyspen qamtý ortalyǵy arqyly kýrer bolyp jumys istedim. Endi men jumys isteı almaımyn, óıtkeni kenje qyzym 3 jasta. Jaqynda biz ony balabaqshaǵa berýdi josparlap otyrmyz, sonda jumysqa turýǵa bolady. Qazir kópbalaly otbasy retinde turǵyn úı kezeginde turamyz», – dedi Mádına Aınasheva.
Esterińizge sala keteıik, Memleket basshysy Qazaqstan halqyna Joldaýynda AÁK taǵaıyndaý tetigin onyń ashyqtyǵyn, ádildigin jáne eńbekke degen yntasyn qamtamasyz etý maqsatynda túzetýge tapsyrma bergen bolatyn. Memlekettik kómektiń jańa sharalary 2020 jylǵy 1 qańtardan bastap keshendi túrde júzege asyrylady jáne oǵan: kópbalaly otbasylarǵa arnalǵan jańa memlekettik járdemaqy, ataýly áleýmettik kómek, tabysy az otbasylardaǵy balalarǵa arnalǵan kepildik berilgen áleýmettik toptama kiredi.
1 jastan 6 jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan KBÁT azyq-túlik jıyntyǵyn jáne turmystyq hımııa taýarlarynyń jıyntyǵyn qamtıdy. 6 jastan 18 jasqa deıingi balalar úshin mektepterde ystyq tamaq, oqý quraldary men mektep kıimderin berý kózdeledi. Sondaı-aq, osy sanattaǵy balalar úshin mektepke deıingi jol júrý shyǵyndaryn óteıtin bolady.
Azyq-túlik jıyntyǵy balalardyń jas sanatyna baılanysty óz quramy boıynsha erekshelenedi: 1 jastan 3 jasqa deıin jáne 3 jastan 6 jasqa deıin, biraq áleýmettik toptamanyń quramy óńirge qaramastan birdeı. Jıyn quramy fızıologııalyq erekshelikterdi, azyq-túliktiń taǵamdyq jáne energetıkalyq qundylyǵynyń araqatynasyn jáne jasyna sáıkes olardy paıdalaný normalaryn eskere otyryp, Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń usynymdary negizinde qurylǵan. О́nimder dárýmenge baı, bul ósip kele jatqan organızmdegi dárýmenderdiń jetispeýshiligin óteýge múmkindik beredi.
1-den 3 jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan jıyntyq sút, pechene, botqa, úlpek jáne balalar pıýresi. 3 jastan 6 jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan azyq-túlik jıyntyǵy sútten, makaronnan, suly úlpekterinen, kúnbaǵys maıynan, gematogennen, tańǵy asqa arnalǵan sút jastyqtarynan, balalar pechenesinen, arpa, qaraqumyq jarmasynan, burshaq pen baldan turady.
1 jastan 6 jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan turmystyq hımııa taýarlarynyń jıyntyǵyna tis pastasy, shetka, krem-sabyn, sabyn, sýsabyn, untaq jáne krem kiredi. Tabysy az otbasynyń árbir balasyna osy jıyntyq toqsan saıyn beriletin bolady.