Aımaqtar • 04 Naýryz, 2020

Jetisý sportshylarynyń jeńisti joly

27 retkórsetildi

Ult sportynyń álem aldyndaǵy dańqyn asyryp júrgen qajyrly ul men qaırattyń qyzdardyń janqııarlyq eńbegin jankúıer qalt jibermeı baǵyp otyrǵany anyq. Tipti, otandyq sportshylardyń jeńis pen jetistikke toly tarıhyna atyn altyn árippen jazǵan sańlaqtarmen maqtanǵan lázim.

Osy ult sportynyń ilgeri jyljýyna úles qosýshylar qatarynda Jetisýdyń sýyn iship, topyraǵanynan nár alǵan bir shoǵyr top bar. Byltyr oblys sportshylary barlyq jarys túrlerinen 2537 medal jeńip alyp, jankúıerlerin qýantypty. Sańlaqtardyń dańqy men jeńisi 906 altyn medal, 709 kúmis kúmis jáne 922 qola medalmen baǵalanǵan eken. Bir jyl ishinde sporttaǵy qarymy men qýatyn dáleldegenderdiń qatary da ósipti. Olardyń qatarynda 1 eńbek sińirgen sport sheberi, 34 halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, 173 sport sheberi, 998 sport sheberine kandıdat, 922 birinshi razrıadty sportshy ataǵyn qorǵap shyqqan. Mańdaı terdiń óteýine qaraı, 108 úzdik nátıjege qol jetkizgen sportshyǵa aı saıyn beriletin arnaıy stıpendııa taǵy bar. Onyń ishinde 28 adam shekteýli múmkindigine qaramastan top jaryp júrgen qaısar sportshylar qatarynan eken.

Almaty oblysy ákimdigi tarapynan sportshylardy qoldaýǵa barlyq múmkindik jasalyp otyr. Sonyń dáleli retinde jaqynda oblys ákimi Amandyq Batalov óńirdegi sport salasynyń úzdikterin marapattady. Olardyń arasynda XXXII jazǵy Olımpıada oıyndaryna joldama alǵandar, 2019 jyly ótken Álem jáne Azııa Chempıonattarynyń júldegerleri, jattyqtyrýshylar men jýrnalıster de bar. Sonyń ishinde, ásirese, balalar men jasóspirimder arasynda ótken Álem chempıonattarynda top jarǵan Almaty oblystyq № 1 balalar úıi tárbıelenýshileriniń jeńisterin oblys ákimi erekshe yqylaspen atap ótip, jyly lebizin bildirdi.Bul mektep-ınternat Almaty qalasynda ornalasqan.

Jalpy, oblys sportynyń aıaq alysyn «Jetisý» fýtbol klýbynyń oıyndarynan, kileń qyzdardan quralǵan «Jetisý» voleıbol komandasynyń jeńisti jolynan, kógaldaǵy hokkeı, gandbol sııaqty basqa da sport túrlerindegi jetistikterge qarap oń baǵalaýǵa bolady. Jıynda aımaq basshysy «Jyldyń eń úzdik sport mekemesi» atanǵan Taldyqorǵan qalasynyń dene shynyqtyrý jáne sport bólimine, № 1 mamandandyrylǵan balalar men jasóspirimder sport mektebine jáne federasııalar arasynda úzdik dep tanylǵan Almaty oblysynyń voleıbol federasııasyna oblys ákiminiń dıplomy men 500 myń teńgeniń aqshalaı sertıfıkatyn tabys etti. Sol sııaqty halyqaralyq jarystarda joǵary nátıjelerge qol jetkizgeni úshin elýgege jýyq sportshy men jıyrmadan astam jattyqtyrýshyǵa jáne sport taqyrybyn nasıhattaýshy BAQ ókilderine de 150-300 myń teńge kólemindegi aqshalaı syılyq sertıfıkattary berildi.

Aımaqta kásibı sport túrlerin damytý isinen bólek buqaralyq sporttyń básin arttyrýǵa baǵyttalǵan sharalar bir tóbe eken. Bul jumystar Memleket Basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqqa arnaǵan Joldaýynda aıtylǵandaı, deni saý ult qalyptastyrý talaptaryn oryndaýǵa oraılastyryp iske asyrylyp otyr.

- Buqaralyq sportty damytýǵa jaǵdaı jasaý úshin aýdandar men aýaldardan sport keshenderin kóptep ashýymyz kerek. Ol úshin burynnan baryn kúrderli jóndep, sport nysandary joq eldi mekenderde jańadan salýdy qol alýdamyz. Byltyr Qarasaı aýdanynyń Shamalǵan aýylynda Tuńǵysh Prezıdentimiz - Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qoldaýymen «Úshqońyr» balalar men jasóspirimder sport mektebi ashyldy. Kegen aýdanynyń ortalyǵynda da «Nur-Aman» dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni jańadan iske qosyldy. Raıymbek aýdanynyń ortalyǵy Narynqol aýylynan da sport keshenin salyp jatyrmyz, - deıdi oblys ákimi Amandyq Batalov.

Sondaı-aq, oblysta «Aýyl el - besigi» baǵdarlamasymen Eskeldi, Balqash, Kóksý, Uıǵyr aýdandarynda 4 dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderiniń qurylys jumystary bastalǵan. Nátıjesinde, Almaty oblysynda 2021 jylǵa deıin osyndaı 20 sporttyq keshen paıdalanýǵa beriledi degen joba bar. Al Taldyqorǵan qalasynda TMD aýmaǵynda teńdesi joq jabyq júzý basseıniniń qurylysy júrip jatyr. Kúnine 750 adamǵa birden óyzmet kórsetetin basseın qalanyń kórikti de kórnekti nysandarynyń biri bolmaq. Qazir bul nysanda qurylys jumystarynyń 70 paıyzy aıaqtalǵan.

Bıyl Jetisý sportshylary úshin jeńis jolyn jalǵastyrýǵa múmkindik mol. Buıyrsa, Tokıoda ótetin HHHII jazǵy Olımpıa oıyndaryna qatysýshylar qatarynda oblys ókilderi de bar. Dúbirli dodaǵa Almaty oblysynyń sańlaqtary 6 joldama jeńip alǵan. Máselen, sadaqshylar Sanjar Mýsaev Denıs Gankın men Ilfat Abdýllın Qazaqstannyń namysyn Tokıoda qorǵaýy tıis. Sporttyń sadaq atý túri boıynsha da bir komandalyq joldama oblys qorjynynda. Jeńil atlet Aıman Ratova men grek-rım kúresinen synǵa Ashat Dilmuhamedovke jetisýlyq jerlesteriá senim artady.

Aıtpaqshy, aımaqtyń mańdaıǵa basqan fýtbol komandasy ótken jyldy el chempıonatyndaǵy oıyndarda besinshi oryndy qanaǵat tutqan edi. Alaıda «Jetisý» sport klýbynyń bul kórsetkishin jankúıerler men sport jýrnalısteri mise tutqan joq. Olar komandanyń chempıon bolýy úshin barlyq jaǵdaı jasalsa da, fýtbolshylarǵa sheberlik pen patrıotızm jetispeıdi degen pikirde. Máselen, «Jetisý» klýbyndaǵy oıynshylardyń deni legıonerlerden quralǵan eken.

- Sońǵy ýaqytta Premer-lıga qatarynan jetisýlyq jerlesterdi baıqaı almaı júrmiz. «Jetisý» komandasynyń ózinde taldyqorǵandyq fýtbolshylar saýsaqpen sanarlyq. Olardyń ornyn ózge óńirden, bolmasa syrttan kelgen oıynshylar almastyrǵan. Qazir komanda sapynda bar bolǵany «jetisýlyq» eki oıynsha júr. Aıbar Jaqsylyqov pen Raýan Orynbasar. Qalǵandarǵa oryn joq. Máselen, Aıbar ótken maýsymda 24 oıyn ótkizip, 6 gol soqqan. 33 týrda 678 mınýt oınaǵan. Eger Aıbardyń statıstıkasyna úńiletin bolsaq, alańdaǵy eń kóp kórsetkishi 90 mınýt. Qalǵany kezdesýdiń ortasynda almasqan. Muny fýtboldyń zańdylyǵy dep ataıyq. Degenmen de, jetisýlyq jalǵyz oıynshy kimniń kóńilin jamaıdy? Taǵy bir fýtbolshy Raýan Orynbasar alańǵa múlde shyqpaǵan. Komanda basshylyǵy tarapynan tek jergilikti oıynshy bolý kerek degen áńgimeniń ornyn toltyrý úshin komanda sapyna engizip, maýsym boıy alańǵa shyǵarmaǵany baıqalady, - deıdi sport jýrnalısi Rıshad Turǵanbaev.

Jalpy, úlken sportqa bólingen mol qarjyny syrttan oıynshylar jaldaýǵa baǵyttaýdy toqtatý qajettigi jaqynda Parlament qabyrǵasynda da kóterilgen bolatyn. Osy jaǵdaı Almaty oblysynda da oryn alǵan syńaıly. Sport jýrnalısi ótken maýsymdaǵy oıyn kezinde birinshi jáne ekinshi lıgada oınaǵan fýtbolısterdiń jartysynan kóbi basqa komandalardan kelisim-shartpen kelgen oıynshylar bolǵanyn aıtady. Ol jáne bul oıynshylardy jatyn orynmen qamtý úshin qymbat qonaq úıden oryn daıyndalatynyn da alańdaýly. Iаǵnı, «Jetisý» fýtbol klýbynyń basshylyǵy syrttan aldyrǵan sportshylar úshin aqylǵa syımaıtyndaı jomarttyq kórsetip otyrǵan kórinedi. Al klýbtyń qarjylyq bıýdjeti 3 mıllıard teńgege jetip otyr.

- Meıli, komandanyń aqshasyn sanaý bizdiń quzyrymyzǵa jatpaıdy. Biraq, buǵan patrıotızm turǵysynan qaraýǵa májbúrmiz. Jigitterge obal. Keıde «Jetisýdan shyqqan fýtbolshy joq pa?» degen oıǵa qalasyń. Olar bar, olar ózge óńirlerde dop teýip júr. Máselen, Jetisý fýtbol mektebinen qanattanǵan Serikjan Mýjıkov, Berik Shaıhov, Rafhat Aslan sekildi úzdikterimiz ózge klýbtarda. Basqalar da óz oblysynyń negizgi quramynan oryn tappaǵansyn basqa klýbtarǵa aýysýǵa nemese fýtboldan ketýge májbúr boldy. Mysaly, 2018 jyly Elaman Beısembaev, Nurjan Jeńisbekov, Dıdar Marlenov, Shyńǵyshan Kenjebekov, Asylbek Qapanovtar naǵyz shıyrshyq atqan shaǵynda komandaǵa shaqyrtý almaǵasyn fýtboldy múldem tastap ketýge májbúr boldy. Byltyr Álibek Batyrbekov, Sarqyt Imanǵazy da aldyńǵy áriptesteriniń kebin kıdi. Bıyl Erkebulan Musabekov, Rahat Otyzbaev sııaqty oıynshylar basqa komandaǵa aýyspaqshy, - deıdi sport jýrnalısi Rıshad Turǵanbaev.

 

Almaty oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Jetisaılyq jomart jandar

Aımaqtar • Keshe

Ishan baǵy qaıta qalpyna keledi

Rýhanııat • Keshe

? (Suraq belgisi) Poema

Ádebıet • Keshe

Senzýrasyz Abaı

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar