Tıisti sala mınıstrleriniń aıtýynsha, azyq-túlik naryǵyndaǵy ahýal turaqty, áleýmettik mańyzy bar ónimderdiń jarty jylǵa jetetin qory bar. О́nim óndirýshi kásiporyndar úzdiksiz jumys isteýde, aldaǵy ýaqytta olardyń qýaty arta túsýge tıis.
– Bizde dúrbeleń bolyp jatyr degen aqparatqa senbeýge shaqyramyn. Áleýmettik jelilerde sýpermarketten túsirilgen sýrettiń tarap jatqanyn kórdińizder. Eshqandaı jetispeýshilik joq ekenin atap ótkim keledi. Aqparattyń azdyǵy sezilýi múmkin, biraq biz taýarlardyń jetispeýshiligine jol bermeımiz. Bul bárimizge baılanysty. Dúrbeleń týǵyzýdyń qajeti joq, – dedi B.Sultanov.
Mınıstrdiń aıtýynsha, azyq-túlik baǵasy baqylaýǵa alynǵan. Eshqandaı problema joq, tapshylyq bolmaıdy. Kásipkerler qoldan baǵany kóteretin bolsa, ol spekýlıasııa dep baǵalanady, tıisti memlekettik organdar oǵan qarsy jumys istep jatyr. B.Sultanov atap ótkendeı, aımaqtardaǵy turaqtandyrý qorlarynyń jumysyna qatysty jergilikti atqarýshy organdardyń jaýapkershiligi byltyrǵa qaraǵanda bıyl salmaqty bolady.
– Jergilikti atqarýshy organdar taýsylýy múmkin azyq-túlik túrleri boıynsha máseleni ýaqtyly sheshýge tıis. Bul oraıda, jergilikti atqarýshy bılik azyq-túlik túrlerine taldaý jasaýy kerek. Qajeti joǵyn satyp alý kerek emes. Sol jaǵyna mán bermese, keıde óndiris pen suranystyń arasynda alshaqtyq qalyptasady, – dedi mınıstr. Máselen, byltyr qaraqumyq tapshylyǵy týyndap, keıbir óńirdiń bıligi naryqtaǵy bul trendter men ózgeristerdi baıqamaı qalǵan. Byltyr toǵyz aıdyń qorytyndysy boıynsha alty oblysta máseleni durys baqylamaǵan ákimderdiń orynbasarlary jazalanǵan bolatyn. Bıylǵy jaýapkershilik odan da joǵary ekeni túsinikti.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstri S.Omarovtyń sózine qaraǵanda, qazir respýblıka boıynsha 1,2 mıllıon tonna áleýmettik mańyzdy taýar qory bar.
– Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligimen, ákimdiktermen birlesip jedel shtab qurdy. Shtabtyń negizgi maqsaty – halyqty negizgi azyq-túlik túrlerimen qamtamasyz etý. Ákimdiktermen turaqty baılanystamyz. Negizinen aımaqtardaǵy turaqtandyrý qorlaryndaǵy azyq-túliktiń tolymdylyǵy tekserilip, óndirýshilerdiń qoımalaryna, saýda núktelerine monıtorıng júrgizilýde. Qolda bar jedel málimetke súıensek, qazirgi tańda respýblıka boıynsha 1,2 mln tonna áleýmettik mańyzy bar taýar bar, – dedi S.Omarov.
Mınıstr atap ótkendeı, bul taýar halyqty 5-6 aı kóleminde qamtamasyz etýge tolyǵymen jetkilikti. Odan bólek azyq-túliktiń barlyq túri óndirilip te jatyr. О́ńdeýge baǵyttalatyn shıkizat qory da jetkilikti. О́ńdeýshi kásiporyndar qajet bolsa óndiristik qýatty arttyrady.
– Bizdegi negizgi azyq-túlik túriniń biri – bıdaı uny. Bıdaı unynan úsh mıllıon tonna óndirdik. Bul ishki qajettilikti 204 paıyzdyq deńgeıde jabýǵa jetkilikti. 144 myń tonna kúrish óndirildi. Kúrishke ishki suranys kólemi – 76 myń tonna, ıaǵnı qajettilikti 190 paıyz jaýyp otyrmyz. Sol sekildi 165 myń tonna makaron óndirilýde, oǵan ishki suranys – 150 myń tonna, – dedi ol.
Elimizden 3,9 mıllıon tonna kartop óndirilip, qajetti norma 107 paıyz artyǵymen oryndalypty. Sıyr, qoı, jylqy, shoshqa etine degen suranysty da otandyq óndirýshiler tolyǵymen óteı alady.
– Qazaqstanda aı saıyn 7,7 myń tonna qus eti tutynylady. Qorda 28,9 myń tonna qus eti bar, bul 4-5 aıǵa jetedi, – dedi Aýyl sharýashylyǵy mınıstri.
B.Sultanov pen S.Omarov elimizde azyq-túliktiń mol qory bar ekenin aıtyp, halyqty dúrlikpeýge shaqyrdy. Iá, qazir dúrligetin emes, sabyr saqtaıtyn, saqtyq sharalaryn kúsheıtetin ýaqyt.
