Qoǵam • 19 Naýryz, 2020

Karantın: halyqty mazalaǵan saýaldar

219 retkórsetildi

Koronavırýstyń taralýyna qarsy elimizde tótenshe jaǵdaı jarııalandy. Halyqtyń  qaýipsizdigin qamtamasyz etýge, densaýlyǵyn qorǵaýǵa baılanysty Nur-Sultan men Almaty qalalarynda  karantın rejimi engizildi.  Osyǵan oraı  oqyrmandardy sansyz saýal  mazalaıtyny belgili. El-jurt tarapynan  jıi qoıylatyn, Ádilet mınıstrliginiń Quqyqtyq-aqparattyq ortalyǵyna kelip túsken suraqtarǵa quzyrly organdardyń mamandarynan tómendegishe jaýap aldyq.

– Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynda aǵymdaǵy jyldyń 19 naýryzynan bastap karantın rejimi engizildi. Mundaı rejimdi buzǵany úshin búgingi tańda zańnamada qandaı jaýapkershilik kózdelgen?

–  Karantındi engizý – halyqtyń densaýlyǵyn qorǵaý jáne vırýstyń odan ári taralýyna jol bermeý jónindegi shara. Karantın rejimin qamtamasyz etý jáne belgilengen sharalar men shekteýlerdi saqtaý maqsatynda Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekste tótenshe jaǵdaıdyń jarııalanýyna baılanysty rejimdi buzǵany nemese memlekettik organdardyń talaptaryn oryndamaǵany, sondaı-aq jergilikti komendanttyń zańdy buıryqtary men ókimderin oryndamaǵany úshin jaýapkershilik kózdelgen.

Mundaı áreketter eskertý jasaýǵa nemese 10 AEK kóleminde (26 510 teńge) aıyppul salýǵa ne 15 táýlikke deıin ákimshilik qamaýǵa alýǵa ákep soǵady.

– Adamdar koronavırýs aýrýyn jasyrǵan jaǵdaıda qandaı jaýapkershilik júkteledi?

–  Aınalasyndaǵylarǵa qaýip tóndiretin aýrýlarmen aýyratyndardyń juqtyrý kózin jáne basqa adamdardyń osy aýrýlardy juqtyrý qaýpin týǵyzatyn olarmen baılanysta bolǵan adamdardy jasyrǵany úshin de 5 AEK (13 255 teńge) kólemindegi aıyppul túrinde ákimshilik jaýapkershilik qarastyrylǵan.

– Tótenshe jaǵdaı kezinde elde birqatar shekteý engizildi. Atap aıtqanda, otbasylyq mereıtoı, úılený toılaryn ótkizýge tyıym salyndy. Mundaı shekteýlerdi buzǵan jaǵdaıda qandaı jaýapkershilik týyndaıdy?

– Oıyn-saýyq, toı ótkizgenderdiń sońy eskertý jasaýǵa nemese 10 AEK   (26 510 teńge) kóleminde aıyppul salýǵa ne 15 táýlikke deıin ákimshilik qamaýǵa alýǵa ákep soǵady. Bul qalaǵa kirip-shyǵýdyń erekshe rejimin buzý jaǵdaılaryna da qatysty.

– Qashyqtan jumys isteý kezinde eńbek tólemi qalaı júzege asyrylady?

– Taraptardyń kelisimi boıynsha jáne óndiristik prosess múmkindik bergen jaǵdaıda karantın kezinde jumys berýshi qashyqtan jumys isteýdi belgileýge quqyly.

Qashyqtan jumys isteý jumys berýshi ornalasqan jerden tys jerde jumys barysynda aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalardy qoldana otyryp, eńbek prosesin júzege asyrýdyń erekshe nysany bolyp tabylady.

Bul jaǵdaıda, jumysty júzege asyrý sharttary, jumys ýaqytyn esepke alý, shyǵystar taraptardyń kelisimi boıynsha belgilenedi (jumys berýshiniń aktisimen, eńbek shartymen), al eńbek aqy tóleý naqty jumys istegen ýaqyt úshin júrgiziledi.

–   Qyzmetkerler karantınde bolǵan ýaqytta eńbek tólemi qalaı júrgiziledi?

– Karantındegi barlyq qyzmetkerlerge medısınalyq mekemede nemese úı oqshaýlaýynda bolýyna qaramastan ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyq paraqtary beriledi.

Eńbekke ýaqytsha jaramsyzdyq tólemi zańnamaǵa sáıkes júrgiziledi. Onyń mólsheri 15 AEK-ten artyq emes.

–  Tolyq emes jumys kúnine kóshken jaǵdaıda eńbek tólemi qalaı júrgiziledi?

– Bul jaǵdaıda qyzmetkerge eńbek aqy jumys berýshiniń jumys ýaqytyn esepke alý qujatynda belgilengen naqty jumys istegen ýaqyty úshin tólenedi.

Bul rette, qyzmetkerdiń tolyq emes jumys ýaqyty jaǵdaıynda atqaratyn jumysy jyl saıynǵy tólenetin eńbek demalysyna, eńbek ótiline jáne Kodeks, eńbek, ujymdyq kelisimshart, kelisimdermen belgilengen eńbek salasyndaǵy basqa da quqyqtaryna shekteý qoımaıdy.

– Memlekettik qyzmetshiler úshin qashyqtyqtan jumys qalaı qoldanylady?

– Memlekettik organdar qalypty jumys rejimin jalǵastyra beredi. Jekelegen qyzmetkerler qashyqtyqtan jumys isteý rejimine kóshken.

Qyzmetkerdi qashyqtyqtan jumys isteýge aýystyrý qajettiligin jumys berýshi (memlekettik organ) ózi anyqtaıdy.

Qashyqtyqtan jumys isteý kezinde eńbekaqy tóleý memlekettik qyzmetshiler oryndaıtyn jumystyń sıpatyna, kólemine jáne nátıjelerine qaraı qalypty eńbek jaǵdaılary kezindegi sııaqty júrgiziledi.

Sonymen birge, qashyqtyqtan jumys isteý qyzmetker úshin  ótemaqy jáne yntalandyrý sıpatyndaǵy tólemine, jyl saıynǵy tólenetin eńbek demalysynyń uzaqtyǵyna, eńbek ótiliniń eseptelýine jáne eńbek salasyndaǵy basqa da quqyqtaryna shekteý qoımaıdy.

– О́ndiristi toqtata turý kezeńinde qyzmetkerlerge tólem qalaı júrgiziledi?

– Bundaı jaǵdaıda tólemaqy eńbek, ujymdyq kelisimsharttarymen, eńbek aqynyń tómengi deńgeıinde belgilenedi(42 500 teńge).

Alaıda, bos turyp qalý tólemi jumys berýshi men qyzmetkerdiń arasyndaǵy kelisim boıynsha eńbek aqynyń tómengi deńgeıinen joǵary bolýy múmkin.

–   Tólenetin eńbek demalysy qalaı beriledi?

– Kezekti eńbek demalysyn berý belgilengen tártipke sáıkes júzege asyrylady (demalystar kestesine sáıkes nemese taraptardyń kelisimi boıynsha kesteden tys).

 – Salyqtardy tóleý boıynsha merzimdi uzartýdy berý tártibi men sharttary qalaı qalyptasady?

– Salyq kodeksine sáıkes salyq tóleýshige eńserilmeıtin kúsh saldarynan zııan keltirý (áleýmettik, tabıǵı, tehnogendik, ekologııalyq sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılar, áskerı is-qımyldar jáne eńserilmeıtin kúshtiń ózge de mán-jaılary) salyqtardy tóleý boıynsha keıinge qaldyrý úshin negiz bolyp tabylady.

Osy negiz boıynsha keıinge qaldyrýdyń qoldanylý kezeńinde bereshek somasyna ósim eseptelmeıdi.

Salyqtardyń jáne (nemese) tólemaqylardyń somalaryn bir mezgilde tóleı otyryp, keıinge qaldyrý 6 aıdan aspaıtyn merzimge beriledi.

Keıinge qaldyrý salyq tóleýshiniń jáne (nemese) úshinshi tulǵanyń múlkin kepilge jáne (nemese) bank kepildigimen beriledi.

Keıinge qaldyrý týraly máseleni qaraý úshin salyq tóleýshi tirkeý orny boıynsha Memlekettik kirister basqarmasyna belgilengen nysan boıynsha salyq mindettemesin oryndaý merzimderin ózgertý týraly salyqtyq ótinishti usynýy qajet.

Qujattardyń tizbesi Salyq kodeksiniń 51-babynyń 3-tarmaǵynda kórsetilgen.

Keıinge qaldyrý:

- tólem kózinen ustalatyn salyqtar;

- aksızderge;

-  EAEO-ǵa múshe memleketterdiń aýmaǵynan ımporttalatyn taýarlarǵa QQS;

- Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qoryna esepteletin salyqtar boıynsha berilmeıdi.

– Tótenshe jaǵdaı kezinde elde salyq bereshekterin óndirip alý boıynsha qandaı da bir keıinge qaldyrý sharalary qarastyrylǵan ba?

– Tótenshe jaǵdaı kezinde salyq bereshegin óndirip alý sharalary Salyq zańnamasyna sáıkes qoldanylady.

«Ekonomıkany turaqtandyrý jónindegi odan arǵy sharalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵyn iske asyrý sheńberinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bıznesti qoldaý úshin sharalar qarastyrýda.

– Salyq deklarasııalaryn tapsyrý merzimi aýystyryla ma?

– Tótenshe jaǵdaıdyń engizilýine baılanysty 2020 jyldyń 30 sáýirine deıin salyq eseptiliginiń mynadaı nysandaryn elektrondy túrde usyný merzimi uzartylady:

1) korporatıvtik tabys salyǵy boıynsha deklarasııa (100.00, 110.00, 150.00 nysandar);

2) jeke tabys salyǵy boıynsha deklarasııa (220.00, 240.00 nysandar));

3) jeke tabys salyǵy jáne múlik boıynsha deklarasııa (230.00 nysan));

4) kólik quraldary salyǵy, jer salyǵy jáne múlik salyǵy boıynsha deklarasııa (700.00 nysan);

5) qorshaǵan ortaǵa emıssııa úshin tólemaqy boıynsha deklarasııa (870.00 nysan););

6) jaldaý (paıdalaný) sharttarynyń tizilimi (871.00 nysan).

– Tótenshe jaǵdaı jáne karantın kezinde ádilet organdarynyń jumys tártibi qandaı?

– Ádilet organdarynyń ádettegideı jumys isteıdi. Jekelegen qyzmetshiler ǵana qashyqtyqtan jumys isteý rejimine aýystyryldy. Sonymen qatar, ádilet organdary kórsetetin memlekettik qyzmetterdiń kópshiligi elektrondyq úkimet portaly arqyly elektrondyq formatta júzege asyrylatynyń esterińizge sala keteıik.

– Tótenshe jaǵdaı kezinde atqarýshylyq qujattardy oryndaý tártibi qandaı?

– Atqarýshylyq qujattardy oryndaý tártibi qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes ádettegi tártippen oryndalady.

Sonymen birge atqarýshylyq áreketterdi jasaýdy qıyndatatyn nemese múmkin emes etetin mán-jaılar bolǵan kezde óndirip alýshy nemese boryshker, ne sot oryndaýshysy isti qaraǵan sottyń aldyna nemese oryndaý orny boıynsha sottyń aldyna oryndaý tásili men tártibin ózgertý týraly másele qoıýǵa quqyly.

Sot oryndaýdy keıinge qaldyrý nemese merzimin uzartý, sondaı-aq berilgen somalardy ındeksteý týraly máseleni atqarýshylyq is júrgizý taraptarynyń ótinishi boıynsha sheshedi.

– Atqarýshylyq is júrgizý taraptary Nur-Sultan qalasynan tys jerde bolsa, karantın jaǵdaıynda sot oryndaýshysynyń is-áreketine qalaı shaǵymdanýǵa bolady?

– Joǵarǵy sot aqparattyq júıesiniń Sot kabınetiniń múmkindikterin paıdalana otyryp shaǵymdanýǵa bolady.

– Eger sot oryndaýshy óz jumysyn tótenshe jaǵdaı rejimi kezeńinde toqtatsa, biz qajetti aqparatty qalaı alamyz?

– Aqparatty usyný shtattyq rejimde uıaly baılanys arqyly jáne sot oryndalýynyń aqparattyq júıesiniń múmkindikterin paıdalaný arqyly júzege asyrylady.

– Tótenshe jaǵdaı kezinde Qazaqstan Respýblıkasynyń shekarasyn kesip ótý tártibi qandaı?

– Tótenshe jaǵdaı rejimi kezinde eldiń aýmaǵyna kirý jáne odan shyǵý shektelgen. Shetelde júrgen Qazaqstan azamattary ǵana elge kire alady.

Shekteýler tek shet memleketterdiń azamattaryna qatysty qoldanylady. 

Sońǵy jańalyqtar

Sahnadaǵy Abaı beınesin kim qalaı somdady?

Rýhanııat • Búgin, 13:59

Senatta halyqaralyq qujat qaraldy

Parlament • Búgin, 12:39

Shyǵarmashylyqta shekara joq

Rýhanııat • Búgin, 12:25

«Esil tasyp barady jardan asyp...»

Aımaqtar • Búgin, 12:03

Dárigerlerdi demegen darhandyq

Aımaqtar • Búgin, 10:57

Poıyzdar aýrýhanaǵa aınalmaq

Álem • Búgin, 10:55

Qyran qustyń syny (etnografııalyq paıym)

Rýhanııat • Búgin, 09:35

Sapqa turýǵa ázirmin

Rýhanııat • Búgin, 07:40

Ardagerler ansambli

Rýhanııat • Búgin, 07:38

Keshiremisiń, Jer-Ana?..

Qoǵam • Búgin, 07:36

Jaýapkershilik tanytatyn kez

Rýhanııat • Búgin, 07:33

Otan qyzmetine árqashan daıyn

Qoǵam • Búgin, 07:30

15 mln ótinish tústi

Saıasat • Búgin, 07:29

Ádilin aıtty, anyǵyn uqtyrdy

Rýhanııat • Búgin, 07:25

Uqsas jańalyqtar