Koronavırýs • 21 Naýryz, 2020

Halyqaralyq valıýta qory 1 trln dollar bólýge daıyn

84 retkórsetildi

HVQ óziniń 189 múshe-elderine kómektesý úshin 1 trln dollar bólýge daıyn. Al AQSh bastaǵan alpaýyt elderdiń ózi ishki múmkindigine arqa súıep jatyr 

Qazaqstan táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda «bizden qaryz al» dep nesıesin usynǵan halyqaralyq qarjy uıymdarynyń qyspaǵynda qalǵanyn ekonomısterdiń bári aıtady. «Álemdik qarjy daǵdarysynyń kezekti tolqyny jaqyndap qaldy» degen áńgime shyqqaly, jan-jaqtan kómegin usynǵan qarjy uıymdarynyń qatary kóbeıip kele jatyr.    

Halyqaralyq valıýta qorlary (HVQ) basqarýshy dırektory Krıstalına Georgıeva: «Álemdik ortalyq bankter suranysty qoldaýǵa jáne senimdi arttyrýǵa tıis», - dedi.

HVQ halyqaralyq qaýymdastyq qosymsha fıskaldyq yntalandyrý sharalaryn qabyldaýy jáne koronavırýstyń taralýyna baılanysty álemdik ekonomıkaǵa zııan keltirý múmkindigin boldyrmaýǵa baǵyttalǵan kúsh-jigerin úılestirýi kerek dep sanaıdy. Georgıevanyń aıtýynsha, «shamamen 20 memleket koronavırýstyń órshýine baılanysty nesıe alýǵa qyzyǵýshylyq tanytty». Aldaǵy kúnderi uıym osy máselelerdi qarastyrady.

Georgıeva atap ótkendeı, HVQ  «óziniń nesıelik áleýetin 189 trıllıon AQSh dollaryn 189 memleketke baǵyttaýǵa daıyn».

Qazir Qazaqstanǵa qaryz beremin dep nıettinip otyrǵan halyqaralyq qarjy uıymdary jetip-artylatynyn naýryz aıynyń ekinshi jartysynan bastap baıqap qaldyq. Qazir árbir el syrtqy qaryz emes, óziniń ishki múmkindigine kóbirek ıek artyp jatyr. 

AQSh Federaldy rezervtik júıesi paıyzdyq mólsherlemeni nólge deıin tómendetip, oblıgasııalardy satyp alýdy qaıta bastady jáne daǵdarysqa qarsy arsenaldan basqa da sharalar qabyldady, bul koronavırýstyń qyspaǵynda qalǵan álemdik ekonomıkany qoldaý úshin kerek.  FRJ qysqa merzimdi repo naryǵyna 1,5 trln. AQSh dollaryn usynyp otyr. Bul júıe boıynsha bankter qazynashylyq mindettemelermen qamtamasyz etilgen qysqa merzimdi nesıeler alady.

FRJ (Federaldy rezerv júıesi) AQSh-tyń ekonomıkasyndaǵy jaǵdaıdy jaqsartý úshin óziniń qysqa merzimdi korporatıvtik qaryzdaryn satyp alý baǵdarlamasyn qaıtadan bastaǵany týraly habarlady.

2008 jyly alǵash qoldanylǵan Kommersııalyq qaǵazdardy qarjylandyrý júıesi (CPFF) baǵdarlamasy boıynsha FRJ qysqa merzimdi korporatıvtik qaryzdy tikeleı emıtent-kompanııalardan satyp alady. Kommersııalyq qaǵazdar naryǵy birqatar kompanııalar úshin qysqa merzimdi qarjylandyrýdyń negizgi kózderiniń biri bolyp tabylady.

16 naýryzda Japonııa Banki bırjada satylatyn ınvestısııalyq qorlardyń (ETF) aktıvteri men jyljymaıtyn múlikke salynǵan ınvestısııalar aktıvterin (J-REIT) eki ese kóbeıtý týraly sheshim qabyldady. Naýryzda ortalyq bank osy ýaqytqa deıin 600 mıllıard ıennen (5.62 mıllıard dollar) astam ETF satyp aldy, bul baǵaly qaǵazdardyń 80 paıyzǵa jýyǵy Topix ındeksine sáıkes keledi. О́tken dúısenbide Japonııanyń Ortalyq banki bir jylda satyp alatyn  oblıgasııalardy eki trıllıon ıenge (112 mıllıard dollarǵa) eki ese arttyrdy, sonymen qatar nesıe baǵdarlamasyn iske qosty. 2010 jyldan bastap Japonııanyń Bas banki otandyq kompanııalardyń aksııalaryn satyp alýmen aınalysty. Bul memlektetegi aksııa qorlarynyń 75% qol astynda shoǵyrlanýyna múmkindik berdi.   Búgingi tańda Japonııa banki japondyq kompanııalardyń 50 paıyzynyń aksııasyna ıe,

Sarapshylar Japonııa Ortalyq banki osy arqyly ýltra jumsaq aqsha-nesıe saıasatyn júrgizýdiń alǵashqy qadamyn bastady dep baǵa berip jatyr. Bul sheshim Japonııa bankteriniń ishki naryqqa dem berýge bólgen nesıe paıyzyn qazirgi deńgeıden 10 paıyzǵa tómendetýge múmkindik beredi eken.  

Qazaqstan jaǵdaıyna keler bolsaq, Ulttyq bank naýryz aıyndaǵy sheshimderin Japonııa, AQSh-tyń Bas bankteri qabyldaǵan sheshimdermen úılestire bastady.   «Bazalyq mólsherlemeniń 2020 jyldyń 10 naýryzynda 12% -ǵa kóterilýi naryqtardaǵy dúrbeleńniń aldyn aldy jáne naryq agentteriniń strategııasyna ýaqytyly túzetýler engizdi, bul paıda bolǵan ınflıasııalyq táýekelderdi shekteýge jáne teńge aktıvteriniń qunyn qorǵaýǵa múmkindik berdi»,  delingen Qazaqstan Ulttyq Bankiniń baspasóz habarlamasynda.

Sonymen birge, paıyzdyq mólsherlemeniń dıapazonyn 1,5 paıyzdyq tarmaqqa deıin keńeıtý naryq qatysýshylarynyń aıyrbastaý baǵamyna alypsatarlyq qysym jasaý múmkindigin shektep, Ulttyq banktegi bankter úshin teńgelik qaryz alý qunyn 13,5% -ǵa deıin ulǵaıtýǵa baǵyttalypty.

Ulttyq bank keshe keshkisin ótken onlaın kezdesýde  kún saıyn bankterge ótimdilikti shekteýsiz berý úshin operasııalar júrgizip jatqanyn aıtty. Ulttyq banktiń ishki qarjy naryǵyndaǵy jaǵdaıdy odan ári turaqtandyrý úshin qajetti quraldary bar ekenin  de osy jıynda bildik.

Qazaqstannyń aqsha naryǵyndaǵy jaǵdaı 2020 jyldyń basynan bastap máz emes ekenin baıqap júrmiz. Biraq soǵan uaramastan  Qazaqstan qor bırjasynda (KASE) memlekettik baǵaly qaǵazdar (MB) boıynsha «overnaıt» repo stavkalary jyldyq 13,5% deńgeıinde saqtap, qarjy naryǵyndaǵy keıbir oıynshylar Ulttyq bank jaǵdaıdy turaqtandyrý úshin qosymsha ótimdilik bere alady dep úmittenedi eken. Basqasha aıtqanda, «ekinshi deńgeıdegi bankter repo naryǵynyń qalypty jumysyn qamtamasyz ete almaıdy, sondyqtan da retteýshiniń aralasýy qajet» deıtin pikirdi qoldaýshylar  áli basym sııaqty.

Mysaly, sarapshylar osy rette ulttyq «kompanıalardyń aksııalaryn satyp alyp, eldegi nesıe saıasatyn jeńildetip otyrǵan Japonııanyń Bas bankiń tájirıbesin bizde nege qoldanbaımyz» degen pikirdi ashyq aıtty osy jıynda.  Bul olardyń túsindirýinshe, ınflıasııa salmaǵynyń halyqtyń qaltasyna batyp ketpeýiniń aldyn alady eken.   Sarapshylar Japonııa tájirıbesi korporatıvtik sektorǵa aqshany tartýǵa jáne syrtqy kómekterge emes, óz múmkindigimizben qıyndyqtan shyǵýǵa múmúmkindik beredi» dep sanaıdy. Ulttyq bank bul boıynsha toqtamdy kele almaǵanyn osy jıynnan baıqadyq. HVQ bólgen qaryzben jyrtyǵymyzdy jamaı almaıtynymyzdy, ishki múmkindikke, bıznes pen memlekettiń áriptestigine basymdyq berý qajettigin  Ulttyq bank te túsinip otyrǵan sııaqty.  Basqasha aıtqanda Qazaqstan munaı dáýiri júrip turǵan kezde bıznestiń qor jınap alýyna kómektesti: Endi sonyń qaıtarymyn talap etýi de zańdy.      

Demek, bul - aldaǵy ýaqytta qarjy-nesıelik saıasatymyzdyń negizgi baǵyty bolýy ábden múmkin. 

Sońǵy jańalyqtar

Jetisaılyq jomart jandar

Aımaqtar • Keshe

Ishan baǵy qaıta qalpyna keledi

Rýhanııat • Keshe

? (Suraq belgisi) Poema

Ádebıet • Keshe

Senzýrasyz Abaı

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar