Prezıdent • 23 Naýryz, 2020

Prezıdent Tótenshe jaǵdaı jónindegi memlekettik komıssııanyń otyrysyn ótkizdi

174 retkórsetildi

Búgin Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Tótenshe jaǵdaı jónindegi memlekettik komıssııanyń otyrysy ótti. Oǵan oblystar men respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń ákimderi, sondaı-aq, memlekettik organdar men quqyq qorǵaý qurylymdarynyń basshylary beıne baılanys arqyly qatysty. Bul týraly Aqordanyń baspasóz qyzmeti habarlady.

Memleket basshysy óz sózinde indettiń taralýyn aýyzdyqtaý úshin Tótenshe jaǵdaı jáne karantın rejımin buzǵandarǵa qatysty sharalardy qatańdatý qajettigin aıtty.

– Qatań sanksııalarǵa kóshetin ýaqyt jetti. Sonymen qatar tártip buzýshylyqtyń aldyn alý maqsatynda tirkelgen derekterdi BAQ-ta keńinen jarııalaý kerek. Halyq baratyn qoǵamdyq oryndarda sanıtarlyq tazalyq talaptary sózsiz oryndalýy tıis. Mundaı jaǵdaıda «únemdeýge» jáne «ońtaılandyrýǵa» jol joq. Memlekettik komıssııa Qarýly Kúshterdi Nur-Sultan, Almaty, Shymkent jáne basqa da iri qalalardyń kóshelerin dezınfeksııalaýǵa tartý tártibin aıqyndaýy qajet, – dedi Prezıdent.

Qasym-Jomart Toqaev shetelderden, onyń ishinde Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa múshe elderden kelgen barlyq adamdardy karantınge jatqyzýdy tapsyrdy. Memleket basshysy Tótenshe jaǵdaı jáne karantın kezindegi jumys tártibin ázirlep, ony barlyq azamattar men bıznes ókilderine jetkizý, sondaı-aq, halyqqa medısınalyq mekemelerdiń jańa jumys rejımin túsindirý kerektigin atap ótti.  

Bilim, Mádenıet jáne sport mınıstrlikterine jastardyń bos ýaqytyn tıimdi uıymdastyrý úshin onlaın-rejıminde jarystar, dárister men ózge de bilim berý sharalaryn ótkizý múmkindigin qarastyrýdy tapsyrdy.

  – Quqyq buzýshylyqtyń kóbeıýine, eń aldymen, urlyqqa, tonaýǵa, talan-tarajǵa salýǵa, bıliktiń zańdy talaptaryna baǵynbaýǵa jol bermeý kerek. Osyǵan baılanysty qoǵamdyq oryndardyń kúzetin, olardy jaryqtandyrý jáne beınebaqylaýmen jabdyqtaý sharalaryn kúsheıtý kerek. Buǵan polısııanyń búkil quramyn jumyldyrý qajet, – dep tapsyrdy Prezıdent.  

Bas prokýratýra men Joǵarǵy sotqa zańdylyqty, quqyqtyq tártip pen qylmysqa qarsy kúresti qamtamasyz etý algorıtmin ázirleýdi, sottardyń isin tótenshe jaǵdaıǵa kóshirýdi usyndy.

Memleket basshysy jumyssyz jastarǵa «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy aıasynda tıisti jalaqy tóleı otyryp, olardy sý tasqynyna qarsy is-qımyldarǵa, kóktemgi eginge, qurylysqa jáne basqa da jumystarǵa tartýǵa shaqyrdy.

Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, daǵdarys jaǵdaıynda jumys istep turǵan árbir kásiporyn, árbir jumys orny asa mańyzdy. Osyǵan oraı fıskaldy organdarǵa  daǵdarys kezinde kásipkerlerge eshqandaı qysym jasamaı, ózderiniń jumys ádisin qaıta qaraýdy tapsyrdy. Budan bólek qaýesetter men arandatýshylyq aqparattarǵa tosqaýyl qoıý jumystary erekshe baqylaýǵa alynýy tıis.  

– Búginde aldyńǵy shepte óz bastaryn úlken qaterge tigip, demalyssyz jumys istep jatqan bizdiń azamattarymyz – dárigerler, polısııa qyzmetkerleri jáne basqa da mamandar óz otbasylaryn sırek kóredi. Soǵan qaramastan, ózderiniń azamattyq jáne qyzmettik boryshtaryn tolyq oryndap júr. Sizderge shynaıy alǵysymdy bildiremin. Úkimet pen ákimderge qosymsha qarjy taýyp, koronavırýsqa qarsy kúres jumystaryna tartylǵan dárigerlerge, polısııa qyzmetkerlerine jáne ózge de mamandarǵa 1 aılyq kóleminde syıaqy berýdi tapsyramyn, – dedi Memleket basshysy.

Prezıdent tótenshe jaǵdaı kezinde aıyppuldar men ósimpuldarǵa qatysty buǵan deıin qabyldanǵan tyıymdardan bólek, daǵdarystan zardap shekken halyqtyń barlyq zaımdary boıynsha qaryzdyń negizgi bóligin jáne syıaqysyn toqtata turý qajet dep sanaıdy.

Qasym-Jomart Toqaev tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty tabys kózinen aırylǵan qazaqstandyqtarǵa aı saıyn 1 aılyq eseptik kórsetkish kóleminde (42 500 teńge) tóleı bastaýdy tapsyrdy. Jalpy mundaı kómekke keminde 1,5 mıllıon adam ilinedi.

– Memlekettik komıssııaǵa tólemderdiń tıimdi ári ashyq mehanızmderin ázirleýdi tapsyramyn. Arnaıy qurylǵan óńirlik shtabtar naqty kómek alýshylardyń tizimin jurtshylyqtyń jáne «Atameken» UKP qatysýymen jasaıdy. Sonymen qatar bıznes, onyń ishinde shaǵyn jáne orta kásipkerlik jumys ornyn saqtap qalý sharalaryn qabyldaýy, qyzmetkerlerin jumystan shyǵarmaýy kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezıdent kúrdeli jaǵdaıdy jeke basyna paıdalanatyn alaıaqtyqqa, alypsatarlyqqa jol bermeý kerek dep sanaıdy. Osyndaı jaǵdaılardyń aldyn alý úshin barlyq eldi mekenderdi qajetti zattarmen qamtamasyz etýdi  talap etti.

– Bul jumystardy júıeli atqarý úshin áleýmettik mańyzy bar taýarlardyń tizimin bekitip, sol arqyly baǵany memlekettik retteýdi engizemiz. Barlyq oblystar men qalalarda azyq-túlik jáne eń qajetti taýarlardyń qory jetkilikti. Ár aımaqtyń ákimi eń qajetti taýarlardyń naqty esebin júrgizýi qajet, – dedi Prezıdent. 

Memleket basshysy uıaly baılanys pen ınternetke, ásirese, aǵartýshylyq resýrstarǵa, áleýmettik jeliler men messendjerlerge qol jetimdilikti arttyrýdy tapsyrdy. Tótenshe jaǵdaı kezinde turǵyndardyń qaryzyna qaramastan, baılanys qyzmetin úzbeý kerek. Budan bólek memlekettik komıssııa kommýnaldyq qyzmet tólemderin tómendetý úshin júıeli jalpyrespýblıkalyq sharalar ázirleýi qajet.

Prezıdent sóziniń basym bóligi kásipkerlikti qorǵaýǵa arnaldy.

– Qazirgi kúrdeli jaǵdaıdan zardap shekken shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń barlyq nesıeleri boıynsha negizgi qaryzdary men syıaqylaryn tóleýdi toqtata turý – olardy naqty qoldaý mehanızmderiniń biri. Iskerlik belsendilikti salyq turǵysynan yntalandyrý jáne baǵanyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý úshin keshendi sharalar ázirleýdi, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti barlyq salyq jáne mindetti tólemderden 3 aı merzimge bosatýdy tapsyramyn. Osy kezeńde olarǵa aıyppuldar men ósimpul júrmeýi kerek, – dedi Memleket basshysy.    

Qarjy mınıstrligine memlekettik satyp alýlardy júzege asyrý kezinde memlekettik organdardyń kelisim-shartta kórsetilgen mindettemelerin tolyq oryndaýyn baqylaýdy kúsheıtý tapsyryldy. Is júzinde kórsetilgen qyzmetter men atqarylǵan jumystardyń barlyq tólemderi 5 kún ishinde aýdarylýy qajet. Memlekettik organdar men kvazımemlekettik  kompanııalar oryndaýshylarǵa aıyppul salmaýy jáne senimsiz oryndaýshylardyń tizimine qospaýy tıis. Qysqa merzim ishinde otandyq taýar óndirýshilerdiń reestri jasalyp, memlekettik satyp alýlardyń arnaıy rejımi engiziledi. «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» arnaıy baǵdarlamasy – iskerlik belsendilikti jáne jumyspen qamtýdy qoldaýdyń taǵy bir quraly bolýy tıis. Prezıdent teńgeniń aıyrbas baǵamyn turaqtandyrý úshin Ulttyq bankke, Úkimetke jáne kvazımemlekettik kompanııalardyń basshylaryna kvazımemlekettik sektordaǵy sýbektilerdiń eksporttyq paıdasyn mindetti túrde elimizdiń valıýta naryǵynda satýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy.

– Osyndaı kúrdeli jaǵdaıda memleketti basqarý túbegeıli ózgerýi tıis, ózimizge jaýapkershilik alyp, batyl ári tıimdi sheshimder qabyldaýymyz kerek. Men Úkimettiń árbir múshesine, ákimderge erekshe rejımde jumys isteıtin ýaqyt kelgenin jetkizgim keledi. Qazirgi jaǵdaıdyń qanshalyqty kúrdeli ekenin túsinbeıtin, eski ádispen jumys istep, óz isine nemquraıly qaraıtyndar oryndaryn bosatýy kerek, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev Úkimet pen ákimderge  shuǵyl sharalardan bólek, jaǵdaıdy turaqtandyrǵannan keıingi ýaqytty eskere otyryp, júıeli baǵdarlamalar ázirlep, qabyldaýy qajet ekenin aıtty.

– Qazirgi qalyptasqan jaǵdaı kúrdeli bolǵanymen, asa aýyr dep aıtýǵa bolmaıdy. Bizdiń barlyq múmkindigimiz ben qorymyz bar. Eń bastysy, qolaısyz jaǵdaıǵa der kezinde daıyndyqty bastadyq jáne ne isteý kerek ekenin bilemiz. Salyqtyq jeńildikter men jergilikti deńgeıdegi qoldaýlardy eseptemegende, daǵdarysqa qarsy sharalarǵa bólingen qarjynyń jalpy kólemi 4,4 trıllıon teńgeni nemese 10 mıllıard dollardy quraıdy, – dedi Prezıdent.

Memleket basshysy sóziniń sońynda barlyq qazaqstandyqtardy birigýge, osy kúrdeli jaǵdaıdan sabaq alýǵa jáne ahýal turaqtalǵannan keıingi jaǵdaıda qajet bolatyn jańa júıeli ádister izdeýge shaqyrdy.

– Árbir daǵdarystyń eki jaǵy bar. Birinshiden, bul, álbette – qaýip, ekinshiden, bul – múmkinshilik. Indet, daǵdarys degenimiz – ýaqytsha, ótpeli qubylys. Bizdiń aldymyzda turǵan maqsat – múmkindikti barynsha paıdalaný, osy daǵdarystan aman-esen shyǵyp, odan da myqty bolý. Biz árqaısymyz óz mindetimizdi jaýapkershilikpen oryndasaq, bul qıyndyqtan tezirek shyǵamyz dep senemin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.  

Otyrys barysynda qalyptasqan jaǵdaıǵa baılanysty Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń, Ulttyq bank tóraǵasy Erbolat Dosaevtyń, Premer-Mınıstrdiń orynbasary Eraly Toǵjanovtyń, Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanovtyń, Nur-Sultan qalasynyń ákimi Altaı Kólginovtiń, Almaty qalasynyń ákimi Baqytjan Saǵyntaevtyń esepteri tyńdaldy.

Memleket basshysynyń sóılegen sóziniń tolyq mátinin myna silteme arqyly oqýǵa bolady.

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar