Aımaqtar • 23 Naýryz, 2020

Ekibastuzdaǵy «О́leńti petroglıfteri» tańqalarlyq

212 retkórsetildi

Jalpy, jergilikti turǵyndardyń aıtýynsha,Ekibastuz qalasy aýmaǵyna qarasty Taı aýylynyń mańaıynda О́leńti ózeniniń jaǵalaýyndaǵy tańbaly balbal tastar, kóne qorǵandar,petroglıf tańbalary qorǵaýǵa alynýy tıis. 

Iаǵnı, bul kóne eskertkishter-jer betinde jatyr, mýzeı-qoryqqa aınaldyryp, tabıǵı jádigerlerdi saqtap qalýymyz kerek.

Buǵan deıin, Keńes ókimeti kezinde, 70 jyldary arheologııalyq zertteýler  júrgizilgen. Keıin  1998 jyldary oblystyq mýzeı de  zertteýler  júrgizgenimen, áli kúnge deıin keshendi zertteý qolǵa alynbaǵan.

Tipti, aıdalada jatyr degen be eken, kúnbasty, múıizdi buqany soqaǵa jekken adamdardyń   beıneleri anyq kórinetin tastardyń osy tustaryn qıyp áketken kórinedi.

Al, tarıhshy Qaırat Battalovtyń aıtýynsha,bul Soltústik– Shyǵys Saryarqa dalalarynda eneolıt, qola, erte tas ǵasyry dáýirlerinde ómir súrgen taıpalardyń tasqa sýret salý ónerin jáne rýhanı mádenıetin sıpattaıdy

Jalpy, eskertkishtiń alańy  úlken. Munda   buqalar, attar, buǵylar, túıeler, jyrtqysh mysyqtar, sonymen qatar antropomorfty beıneler men ań aýlaý kórinisteri beınelengen.

Hronologııa jaǵynan olardy 3 negizgi kezeńge bólýge bolady: eneolıt, qola jáne erte temir dáýirleri. Beıneler qynamen jazylǵan.

Alǵashqy hronologııalyq kezeńge basy tómen qaraǵan iri tumsyq tárizdi múıizi alǵa qaraı shyǵyńqy buqa kórinedi. Bular Shyǵys Qazaqstan men Mońǵolııa petroglıfterimen sáıkes.

О́leńti ózeniniń jaǵalaýynda alǵashqy qaýymdyq qurylys adamdarynyń ejelgi ańyzdaryndaǵy beınelerine uqsas beıneler kezdesedi.

Al, mysyq tárizdi jyrtqyshtar beınesi ejelgi temir dáýirine jatady. Bul kezeńnen skıf-saq óneriniń dástúrli beıneleri: buǵy, aq bókender kórinedi.

, О́leńti jazbalarynyń, sýretteriniń ózindik stılıstıkalyq, kórkemdik erekshelikteri bar. Sondyqtan, eskertkishter tolyǵymen keshendi zertteý qajet.

Qaırat Battalovtyń aıtýynsha, óıtkeni, bul jer - neolıt pen eneolıt dáýiriniń mekeni, qola dáýiriniń jerleý orny men ejelgi temir dáýiriniń,kóshpendilerdiń qorǵany bolǵan.  

Ata-babamyz ejelden beri tas betine sýretter qashalǵan jerlerdi ıslamǵa deıingi táńirshildik dástúrlerine saı qasıetti, kıeli, táýip etý oryndary dep bilgen.

Endi О́leńti sekildi qasıetti kóne syry bar jerlerdi ata-babamyzdyń kózindeı saqtap, qorǵap qalsaq-ótkenge taǵzym.

Pavlodar oblysy

Ekibastuz qalasy aýmaǵy

Sońǵy jańalyqtar

Aınurdyń ádemi álemi

Rýhanııat • Búgin, 14:13

Atyraýda 700-ge jýyq ekspress-test bar

Aımaqtar • Búgin, 14:07

Memleket qoldaýy eńse kótertti

Aımaqtar • Búgin, 13:25

Qyzylorda: Naýqastardyń jaǵdaıy qalypty

Koronavırýs • Búgin, 13:21

«Barysqa» daýys bereıik!

Sport • Búgin, 13:15

Almatyda indet oshaǵy qaıta kóbeıdi

Aımaqtar • Búgin, 13:15

Sý tasqynyna qarsy áreketter bastaldy

Aımaqtar • Búgin, 13:00

Juqpaly aýrýlar jaıly jaýhar fılmder

Rýhanııat • Búgin, 12:50

Almatyda onlaın jattyǵý ótedi

Sport • Búgin, 11:51

Jalǵan aqparat taratqan muǵalim ustaldy

Koronavırýs • Búgin, 11:45

Túrkistan: Kásipkerlerdiń kómegi kóp

Aımaqtar • Búgin, 11:13

Naýqastyń jeke deregin kim taratty?

Aımaqtar • Búgin, 10:59

Aqyn Amanhan Álimuly dúnıeden ótti

Rýhanııat • Búgin, 10:53

Qaıyrymdylyq aksııasynyń aýqymy keń

Aımaqtar • Búgin, 09:40

Shekteý sharalary qatań saqtalýy tıis

Koronavırýs • Búgin, 09:18

Meıirlannyń músinderi

Rýhanııat • Búgin, 08:05

Memleket basshysynyń qamqorlyǵy

Qoǵam • Búgin, 07:50

Kúı qudireti

Rýhanııat • Búgin, 07:43

Daýys galereıasy

Rýhanııat • Búgin, 07:39

Uqsas jańalyqtar