Álem • 25 Naýryz, 2020

Álem elderi saqtyq sharalaryn kúsheıtti

66 retkórsetildi

Koronavırýstyń jańa túri dúnıejúzin shyndap ábigerge saldy. Buryn qamsyzdaý otyrǵan memleketter etek-jeńin qymtap, saqtyq sharalaryn myqtap qolǵa ala bastady. Keıbireýler komendanttyq ýaqytyn engizse, bázbir elderdiń turǵyndary úıden múlde shyqpaý týraly buıryq aldy.

Jaqynda Qytaı Italııa bıligin karantın sharalaryn durys qolǵa almaı jatqanyn synǵa alǵan edi. Bul eldegi aýrý juqtyrý kórsetkishi 69 myńǵa jetse de avtobýstar júrip tur, avtomashınalarǵa da ári-beri júrýge tyıym salynbaǵan.  Degenmen de Italııa kesh te bolsa saqtyq sharalaryn kúsheıte bastady. Qazir munda on adamnan artyq basqosýǵa bolmaıdy. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy Italııa aýrýdy bógeý strategııasyn tıimdi júrgizip,  vırýsty juqtyrý kórsetkishin anyqtaıtyn testtermen halyqty kóbirek qamtysa, jaǵdaıdy túzeýge múmkindigi bar dep málimdedi.

Qazir álemniń kóptegen memleketteri Italııadan sabaq ala bastaǵan sekildi. Kópshiligi indetti ári qaraı órshitpeý, turǵyndardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge shyndap kiristi. Mysaly, kúni keshe Úndistannyń premer-mınıstri Narendra Modı 1,3 mlrd turǵyny bar eline «úıden múlde shyqpaýǵa» sheshim shyǵardy. Eger basqa elderde azyq-túlik, dári-dármek alý úshin syrtqa shyǵýǵa ruqsat berilse, Úndistanda buǵan da tyıym salynǵan. Karantın 21 kúnge sozylady. Mundaı sheshim halyqqa jarııalana salysymen ile-shala kúshine endi, jurtshylyqtyń moıyn burýǵa da múmkindigi bolǵan joq. Osy úshin Úndistan bılgi synǵa da ilikti. Biraq karantınniń aty – karantın, amal joq, endi mıllıardtaǵan halyq úsh apta boıy úıde otyrýǵa májbúr.

Ulybrıtanııada da karantın sharalary myqtap qolǵa alyna bastady. Búginge deıin kóshelerde erkin júrgen aǵylshyndar endi úıine qajetti zattar alý úshin ǵana syrtqa shyǵa alady. Brıtandyqtardyń kóbi onlaın rejımge kóshken. Jumysqa qala tirshiligin qamtamasyz etetin júıelerdiń qyzmetkerleri ǵana barady. Sońǵy málimetter boıynsha, búginde Ulybrıtanııady COVID-19 juqtyrǵandardyń sany 8 myńnan, odan kóz jumǵandar 400-den asqan.

Al Túrkııa turǵyndardy azyq-túlikpen qamtamasyz etetin úlkendi-kishili dúkenderdiń jumys ýaqytyn shektep, tańerteńgi saǵat 9.00-den keshki saǵat 21.00-ge kóshirdi.  Dúkenderge kirip-shyǵatyn adamdarǵa da shekteý bar: 10 sharshy metrde bir satyp alýshy ǵana turýy kerek.

Indonezııada da vırýs juqtyrǵandardyń qatary ósip keledi. О́tken táýlikte indetke ilikken 100-den astam adam aýrýhanaǵa túsken. Bul el de saqtyq sharalaryn kúsheıtip, kópshilik oryndarda ǵana emes, kóshelerde de qol jýǵyshtar men antıseptıkter ornatty. Bul elge syrttan kelgender vızamen qosa, vırýs juqtyrmaǵany týraly anyqtamany da ala júrýi qajet.

 

Qymbat TOQTAMURAT

Sońǵy jańalyqtar

Asqar Altaı. VIRÝS-MÝTANT (Novella)

Ádebıet • Búgin, 19:07

Tankerlerdiń qaıda baratyny belgisiz

Ekonomıka • Búgin, 18:32

Ár teńge úshin esep berýge daıynbyz

Ekonomıka • Búgin, 17:01

Esik nege «tesik»?

Qoǵam • Búgin, 15:25

Betperde kıgen kóktem - 5

Qoǵam • Búgin, 15:10

Qyzylorda oblysy: Taǵy 3 adam vırýs juqtyrdy

Koronavırýs • Búgin, 13:31

COVID-19 vırýsy mysyqtan tabyldy

Álem • Búgin, 12:03

Syrdarııaǵa jylanbalyq qaıdan kelgen?

Aımaqtar • Búgin, 11:32

Koronavırýs hám kóshe sýretteri

Álem • Búgin, 10:51

Uqsas jańalyqtar