COVID-19: Elimizde eki adam aýrýdan aıyqty

«Brıfıngti jaqsy jańalyqtan basta­ǵym kelip otyr. Eki emdelýshi korona­vırýstan aıyqty. Qazir olar sońǵy tekserý saraptamalaryn tapsyrýda. Buıyrtsa, aýrýhanadan erteń shyǵady. Bul bizdiń koronavırýspen kúrestegi jeńisimiz», degen vedomstvo basshysy Úkimettiń jáne barsha qazaqstandyqtyń atynan medısına qyzmetkerleri men Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń qyzmetkerlerine alǵys aıtty. 

Aqparat jáne qoǵamdyq damý mı­nıstri 109 nómirine habarlasyp, azyq-túlikke tapsyrys berýge bolady degen aqparattyń jalǵan ekenin, ony taratqan adamdardyń zańǵa sáıkes jazalanatynyn aıtty. «Keshe ǵana men Prezıdent tap­­syr­masy boıynsha tegin azyq-túlik jıyn­t­yǵy týraly aqparat jarııa etken bola­­tyn­myn. Ony azamattardyń 4 sanaty ala alatynyn eske salǵym keledi. Birin­shi sanat: ataýly áleýmettik kómek ala­tyn az qamtylǵan otbasylardyń 6 jas­tan jo­ǵary balalary. 2, 3, 4-sanat: ka­ran­tın­dik aımaqta turatyn azamattar. Naqty aıtqanda, AÁK alatyn otbasylardyń bar­lyq eresek múshesi, sonyń ishinde kóp ba­­laly otbasylar, barlyq jastaǵy 1 jáne 2-toptaǵy múgedekter men múgedek ba­lalar, múgedek balanyń kútimimen otyr­ǵan ata-analar», dedi mınıstr.

Karantındegi Nur-Sultan men Almaty qalasynyń jaǵdaıyna toqtalǵan D.Abaev eki megapolıske kólikter men adamdar ákimdik tizimi boıynsha kirip-shyǵaty­nyn aıtty. Onyń aıtýynsha, «Sergek» júıesin jasaýshy kompanııa polısııa departamentiniń planshetterine arnaıy mobıldi qosymsha engizgen. Polısııa qyzmetkerleri bul arqyly kóliktiń nómiri men júrgizýshiniń ruqsat etilgen tizimde bar-joǵyn anyqtap, kirip-shyqqan kólikter men adamdardy esepke alady.

Tizimniń qatarynda qalaǵa azyq-túlik, dári ákeletin adamdar men kólikter engizilgen. Maska máse­lesine toqtalǵan mınıstr búginde elimizde tigin sehtary farma­sevtı­kalyq kompanııalarmen birlesip kúnine 850 myńǵa jýyq maska tigip jatqanyn atap ótti. Bul maskalardy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi barlyq óńirge taratýda. Onyń aıtýyn­sha, qazirgi ýaqytta elimizde 70 tigin sehy maska tigip jatyr.

Tótenshe jaǵdaı rejimindegi shekteýlerge qaramastan barlyq óńirde toılar men jıyndar, saltanatty sharalar ótip jatqanyn, kafeler men ınternet-klýbtar, balalarǵa arnalǵan úıirmeler jumys istep turǵanyn jetkizgen D.Abaev osyndaı 313 derek anyq­talǵanyn habarlady. Onyń 94-i jaýap­qa tartylyp, 64-i qamaýǵa alyn­ǵan. «Birden aıtaıyn, aza­mat­tarymyzdyń basym bóligi tóten­she jaǵdaı rejimi talaptaryna túsinistikpen qaraıdy. Degen­men barlyǵy birdeı emes. Negizinen zańbuzýshylyqtar Ákim­shilik quqyq buzý týraly kodekstiń 476-baby boıynsha oryn alýda. Jaýapkershilik sharasy – 10 AEK-ke deıin aıyppul nemese 15 táýlikke qamaý», dedi ol.

Sondaı-aq tótenshe jaǵdaı kezeńinde tabysynan aıyrylǵan Qazaqstannyń jumys isteıtin azamattary Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan aqshalaı tólem alady. Jańa tólem Qazaqstan aýmaǵynda jumys isteıtin el azamattaryna beriledi. Tólem alýdyń arnaıy sharttary bar. Aldymen tótenshe jaǵdaıdyń jarııalanýyna baılanysty jalaqysy saqtalmaı demalysqa jiberilgen jumysshyǵa áleýmettik tólem beriledi. Tólem alý úshin tótenshe jaǵdaı engizil­gen dataǵa deıingi sońǵy 12 aıdyń keminde 3 aıynda Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qoryna jumysshy úshin aýdarym jasalýy qajet. Áleýmettik tólem orta, shaǵyn jáne orta bıznes ju­mysshylary úshin ǵana júzege asyrylady. Jańa áleýmettik tólemdi taǵaıyndaý úshin jumys berýshi jumyspen qamtý máseleleri jónin­degi jergilikti organǵa jú­ginip, tótenshe jaǵdaı kezinde qyz­­meti­niń shektelýine baılanysty ju­mysshysynyń kirisinen aıyrylatynyn dáleldeıtin qujat usynýy qajet. «Keshe habarlaǵanymdaı, BAQ pen azamattardan túsip jatqan saýaldardyń basym bóligi tótenshe jaǵdaıdyń engizilýine baılanysty tabysynan aıyrylǵandarǵa aqshalaı tólem jasaýǵa qatysty bolyp otyr. Jalaqysyz eńbek demalysyna májbúrli túrde shyǵýyna baılanysty tótenshe jaǵdaı kezeńinde kirisinen aıyrylǵan Qazaqstannyń jumys isteıtin azamattary Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynan tólem alady. Bir jumysshyǵa áleýmettik tólemniń kólemi aıyna 1 eń tómengi jalaqyny nemese 42,5 myń teńgeni quraıdy», dedi vedomstvo basshysy.

Mınıstr halyq birinshi kezekte tutynatyn taýarlardyń tapshylyǵy bolmaıtynyn taǵy da atap aıtty. Onyń aıtýynsha, tótenshe jaǵdaı­ǵa baılanysty Qazaqstan Úkimeti 9 túrli taýardy eksporttaýǵa ty­ıym salǵan. Olardy qazir saýda je­li­leri, óńirlik azyq-túlik baǵasyn turaq­tandyrý qory, kóterme saýda jasaý­shylar satyp alýda. «Saýda or­ta­lyqtaryndaǵy kezek azaıyp keledi. Osy rette halyq birinshi ke­zek­­te tutynatyn taýarlardyń tap­­shy­­lyǵy bolmaıtynyn taǵy da aıt­­qym keledi. Qazirdiń ózinde kóp­te­gen ón­dirýshi óz ónimderin ishki na­ryqqa baǵyttaǵanyn baıqap otyrmyz. Sondyqtan osyndaı kúrdeli ýaqy­tta óz eline kómektesip jatqan kásip­ker­lerge alǵys aıtamyz», dedi D.Abaev.

Mınıstrdiń aıtýynsha, Úkimet koronavırýspen kúresý úshin buryn-sońdy bolmaǵan aýqymdy sharalar atqarýda. Jaǵdaıdyń kúrdeli ekenin, halyqtan mamandar aıtqan qarapaıym qaǵıdalardy ustanýyn ótingen ol: «Qolyńyzdy jıi jýyńyz, ár jýǵanyńyz 20 sekýndtan kem bolmasyn. Úıden shyqpańyz. Dalaǵa shyqsańyz maska taǵyńyz jáne adamdarmen 2 metr aralyqty saqtańyz. Kópshilik bolyp jınalmańyzdar. Qazir toı toılaıtyn, qydyratyn ýaqyt emes. Osy qarapaıym sharalardy jasaý arqyly sizder ózińizdiń, jaqyndaryńyzdyń ómirin saqtaı alasyzdar», dedi.

Aıta keteıik, keshegi kúnniń máli­metterine súıensek, elimizde ko­ro­navırýsty 80 adam juqtyrǵan. Atap aıtqanda, Nur-Sultan qala­synda – 41, Almaty qalasynda – 31, Shymkent qalasynda 2 jaǵdaı tir­kelse, Qaraǵandy qalasynda – 2, Al­maty oblysynda – 1, Aqtóbe ob­ly­­­synda – 1, Jambyl oblysynda – 1, Sol­tústik Qazaqstan oblysynda 1 naýqas anyqtalyp otyr.