Aımaqtar • 26 Naýryz, 2020

Qashyqtan oqytý qashyqtaǵy aýyldarǵa qıyn tıip tur

592 retkórsetildi

Oblysymyzda ınternet turmaq, áli kúnge deıin uıaly baılanys jelisi ornatylmaǵan aýyldar da bar.

Tórtkúl dúnıeni dúrliktirgen indetke baılanysty búginde elimizdiń barlyq óńirinde oqý prosesi dıstansııalyq rejımge, ıaǵnı, qashyqtyqtan oqytýǵa kóshkeni belgili. Árıne, qashyqtyqtan oqytý úshin jyldamdyǵy joǵary, jeldeı júıtkigen ınternettiń kerektigi aıtpasa da túsinikti. Alaıda qazir elimizdiń kóptegen aýyldary ınternettiń ıgiligin tolyq deńgeıde kóre almaı otyrǵany jasyryn emes.

 

Eki stýdent balam 80 shaqyrymǵa sabylyp júr

Internettiń ıgiligi demekshi, keshe bizge oblys ortalyǵy – О́skemennen shalǵaıda ornalasqan Aıagóz aýdanynyń Tarbaǵataı aýylynyń bir turǵyny telefon shalyp, muńyn shaqty. Qazirgi eldegi qalyptasqan jaǵdaıǵa baılanysty eki stýdent balasy (biri Almatydan, biri Nur-Sultan qalasynan) týǵan aýylyna kelgenimen, ınternettiń álsizdiginen oqýlaryn durys oqı almaı jatqandaryn jetkizdi. «О́zimniń tórt balam bar. Ekeýi – stýdent. Myna onlaın oqýlary bizge qıyn tıip tur. Aýylda ınternet kitaphana men mal dárigerlik pýnkitinde ǵana bar. Onyń ózinde jyldamdyǵy óte tómen. Vıdeony bylaı qoıǵanda, fotonyń ózi durys ashylmaıdy. Tarbaǵataı aýyly men aýdan ortalyǵy – Aıagózdiń arasy 80 shaqyrym. Aýylda ınternet óte álsiz bolǵandyqtan ekeýi amalsyzdan Aıagózge kúnde taksımen baryp, oqyp júr. Ekeýine kún saıyn taksıge 4 myń teńge (bir adamnyń baryp-kelýi – 2 myń) tóleýge májbúrmiz. Olar barǵan soń ash júre me? Tamaq ishedi. Bul – jalǵyz bizdiń basymyzdaǵy jaǵdaı emes. Aýylǵa jan-jaqtan kelgen stýdent kóp. Munymen qosa jaqynda mektepte sabaq bastalady. Úıde eki oqýshy bar. Endi olardy qashyqtyqtan qalaı oqytamyz dep ýaıymdap otyrmyz. Aýyldaǵy ınternettiń jyldamdyǵyn arttyrsa jaqsy-aq bolar edi» deıdi Tarbaǵataı aýylynyń turǵyny, eki stýdenttiń anasy Aımangúl Oshaqbaeva.

Máseleniń mán-jaıyn bileıik dep Aıagóz aýdanynyń ákimdigine habarlasqanymyzda aýdannyń aýyldyq okrýgterinde 309 stýdent qashyqtyqtan oqyp jatqandyǵyn jetkizdi. «Aýyl, mektep ákimshilikterine qaladan kelgen stýdentterdi ınternetpen kedergisiz qamtamasyz etý tapsyrylǵan. Qazir Aıagóz aýdanynyń Aqtoǵaı kentinde 123 stýdent ózderiniń uıaly telefondary arqyly qashyqtyqtan oqyp jatyr. Alty stýdent osyndaǵy Qadyrjanov atyndaǵy orta mektepte, 13 stýdent stansııaǵa jaqyn ornalasqan týystarynyń úılerinde dıstansııalyq rejımde bilim alýda. Maılın, Myńbulaq, Aqsháýli, Bozaı, Tarbaǵataı, Saryarqa, Qaraǵash, Qosaǵash, Baıqoshqar, Bıdaıyq, Aqshataý, Aqshı, Emeltaý, Malkeldi, О́rken, Mádenıet aýyldaryndaǵy mektepterde joǵary jyldamdyqty ınternet bolmaǵandyqtan jan-jaqtan kelgen 300 stýdentti qashyqtyqtan oqytýǵa múmkindik joq. Sondyqtan olar Aıagóz qalasyndaǵy týysqandarynyń úıindegi ınternetti paıdalanýǵa májbúr» delingen Aıagóz aýdandyq Ishki saıasat bólimi bergen málimette.

 

Esti shyǵarǵan – 2G

Bul másele Aıagózben irgeles Tarbaǵataı aýdanynda da bar. Máselen, Kindikti aýylyna Nur-Sultan, Almaty jáne Semeı qalalarynan uzyn sany 20 stýdent kelipti. Qazir aýdan ákimdigi máseleni sheshýdiń joldaryn qarastyryp jatqandyqtaryn aıtady. «Kindikti aýylynyń stýdent-jastarymen kezdestim. Aýyldaǵy Wi-Fi 2G, jyldamdyǵy tómen bolǵandyqtan, onlaın-leksııalar tyńdaý qıynǵa soǵyp tur. Uıaly baılanystaǵy WhatsApp jelisi hat jazysýǵa ǵana bolmasa, aýdıojazba men beınejazbalardy oqymaıdy eken. Alaıda qol qýsyryp otyrmaı, tyǵyryqtan shyǵýdyń jolyn aqyldastyq. Aýyl ákimine joǵary oqý oryndarynyń oqý isi jónindegi prorektorlaryna qatynas hat joldap, jaǵdaıdyń sheshimin eki jaqtap qarastyrýdy tapsyrdym. Stýdentterdiń jazbasha tapsyrmalaryn aýyl ákimshiligindegi jáne Ǵ.Muratbaev mektebindegi ınternet jelisiniń mail.ru elektrondy pochtasy arqyly alýǵa-jiberýge bolady. Bul máselede «Qazaqtelekom» AQ fılıaly – Shyǵys óńirlik telekommýnıkasııa dıreksııasy basshylyǵymen de sóılesemiz» deıdi Tarbaǵataı aýdanynyń ákimi Serikqazy Sádýaqasov.

Al kolledj stýdentteri qashyqtyqtan qalaı oqyp jatyr? Oblystyq Bilim basqarmasyna habarlasqanymyzda olardyń máselesi joǵary oqý oryndarynyń stýdentterine qaraǵanda neǵurlym ońaıyraq sheshilgenin ańǵardyq. «О́ńirdegi kolledjderdiń stýdentterine tapsyrmalar aldyn ala berildi, olar testtermen, oqý prosesine qajetti materıaldarmen qamtamasyz etildi. Bergen tapsyrmalardy oqý bastalǵanda oryndap alyp keledi. Al mektep oqýshylaryn qashyqtyqtan oqytýda azdaǵan máseleler bar. Oblys aýmaǵyndaǵy mektepterdiń 4 prosentinde jyldamdyǵy 1 megabaıtqa jetpeıtin ınternet jelisi ornatylǵan. Qazir Bilim mınıstrligi osy máseleni sheshýdiń joldaryn qarastyryp jatyr» deıdi oblystyq Bilim basqarmasynyń basshysy Saırangúl Jumadilova

Túıin

Jasyratyny joq, oblysymyzda ınternet turmaq, áli kúnge deıin uıaly baılanys jelisi ornatylmaǵan aýyldar da bar. Al ınternettiń álsizdigi biz sóz qylǵan Aıagóz ben Tarbaǵataı aýdandarynyń ǵana emes, óńirdegi kóptegen eldi mekenderdiń túıtkildi máselesi. Byltyr gazetimizde osy máseleni ózek etip jazǵan maqalamyzda («Iendegi aýyldarǵa ınternet jete me?», 2019 jyl, 19 aqpan) Shyǵys Qazaqstandaǵy irili-usaqty 710 eldi mekenniń 129-y jyldamdyǵy joǵary, keń jolaqty (sekýndyna 8 Mbıt), 345-i ortasha (sekýndyna 1,5-2 Mbıt), al 236-sy jyldamdyǵy tómen (sekýndyna 0,5 Mbıt) ınternet jelisine qosylǵanyn sóz etkenbiz. Sol kezde Aıagóz aýdanynda 50 aýyldyń (ishinde stansalary da bar) 38-inde, Jarmada 49 aýyldyń 32-sinde, Ulanda 46 aýyldyń 24-in­de, Kúrshimde 48 aýyldyń 24-inde, Abaı­da 10 aýyldyń 5-inde, Zaısanda 35 aýyldyń 14-inde, Tarbaǵataıda 59 aýyl­dyń 24-inde, Úrjarda 54 aýyldyń 15-inde, Semeıge qarasty 31 aýyldyń 10-ynda, Katonqaraǵaıda 47 aýyldyń 13-inde, Kókpektide 51 aýyldyń 17-sinde jyldamdyǵy tómen ınternet ornatylǵanyna kóz jetkizgenbiz.

Bizge osy málimetterdi usynǵan oblystyq Energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy bas­qarmasy mamandary aýyldardy sapaly ınternetpen qamtý máselesimen Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi aınalysyp jatqanyn, bul taraptaǵy jumystar eki kezeń boıynsha júzege asyrylatynyn aıtqan-dy. «Birinshi baǵyt boıynsha Shyǵys Qazaqstanda 2019-2020 jyldary turǵyndary 500-den asatyn 190 myń halqy bar 111 eldi mekenge (2019 jyly 82 aýyl­ǵa (turǵyn sany 138 800), 2020 jyly 29 aýylǵa (turǵyn sany 51 322) tal­shyqty-optıkalyq baılanys jelisi ornatylmaq. Ekinshi baǵyt bo­ıynsha 2022 jylǵa deıin turǵyndary 50-den asatyn 685 eldi mekenge keń jolaqty ınternet ornatý josparlanyp otyr» degen bolatyn basqarmanyń sol kezdegi orynbasary Asqat Býkatov.

Budan túıetin qorytyndy, óńirdegi ınterneti álsiz aýyldardyń turǵyndary sapaly ınternetti áli eki jyl kútýine týra keletin sekildi. Desek te, mınıstrlik qazirgi jaǵdaıdy eskere otyryp, tez arada jospardy ózgertip, elimizdegi ınternetiniń jyldamdyǵy tómen barlyq aýyldardy sapaly, jyldamdyǵy joǵary ınternetpen qamtamasyz etedi dep senemiz.

Shyǵys Qazaqstan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Kókshetaýda qara daýyl, qarly jańbyr

Aımaqtar • Búgin, 22:15

Tynyshtyqbek Ábdikákimuly. KARANTIN

Ádebıet • Búgin, 20:57

Almaty: Jolaýshylar aǵyny men kólik sany azaıdy

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 18:10

Betperde kıgen kóktem - 6

Qoǵam • Búgin, 17:09

D dárýmeni - ınfeksııalardyń «jaýy»

Koronavırýs • Búgin, 16:47

Shymkent: Sıfrly otbasynyń bir kúni

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:58

Uqsas jańalyqtar