COVID-19: bir adam qaıtys boldy

«О́kinishke qaraı, keshe koronavırýsten bir áıel adam qaıtys boldy. Bul orny tolmas aýyr qaza. Marqumnyń jaqyndaryna kóńil aıtamyz. Vırýstyń el ishinde taraýy ósip kele jatyr. Bul jaǵdaı – koronavırýs ınfeksııasynyń qaýpin taǵy bir eske salyp otyr. Qazir bolyp jatqan jaǵdaı – bárimiz úshin synaq. Oqshaýlaný bo­ıynsha bıliktiń barlyq talabyn oryndaý kerek. 28 naýryzdan bastap respýblıkalyq mańyzy bar úsh qalada jańa shekteý sharalary kúshine enedi. Búgin Úkimet jarııalaǵan Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalaryna qatysty shekteýler – komendanttyq saǵat emes. Biraq ol talaptardy qatań saqtaý kerek», degen ol halyqty úıden shyqpaýǵa shaqyrdy.

Eske salaı keteıik, mınıstr kúndiz ótken brıfıngte tótenshe jaǵdaı kezindegi zań buzýshylyq, kirisinen aıyrylǵandarǵa tólemaqynyń berilý tártibi, kásipkerlikti jalǵastyrý jáne bilim berý, sondaı-aq elektrondy úkimet arqyly onlaın qyzmet alýdyń múmkindikteri týraly baıandap, COVID-19 vırýsyn juqtyrǵan eki naýqastyń aýrýhanadan shyqqanyn aıtty.

Mınıstrdiń habarlaýynsha, onyń biri Almaty, ekinshisi Nur-Sultan qalasynda emdelgen. Al olardyń jeke má­limetteri tek ózderiniń ruq­satymen ǵana jarııalanýy tıis ekenin eskertken D.Abaev: «Ke­she osy habar taraǵan soń buqaralyq aqpa­rat quraldary ókilderi pasıent­ter týraly surap, kóptep ha­barlasty. Sondyqtan dáriger­lik qupııany saqtaý jóninde taǵy da eske salamyz. Eshkim koro­navırýs­pen aýyrǵan adam retinde aty shyqqanyn qalamaıdy. Bul adamdardyń barlyǵy óz azamattarymyz. Olar ózine qatysty jeke málimetterdi ja­rııalamaýǵa quqyǵy bar. Biz sol quqyǵyn syılaýymyz kerek. Sonymen birge eger ol adamdar týraly qandaı da bir aqparat tapsańyzdar, ol kisilerdiń ruqsatynsyz eshkimge bermeýdi suraımyz. Olardy emdeý tártibi týraly jýrnalıs­terge dárigerler aıtyp be­redi. Mundaı suhbatty biz uıym­das­tyra alamyz», dedi.

Tótenshe jaǵdaı kezinde eldegi zańdylyq pen tártip saq­taýdy qamtamasyz etýge qatysty baıandaǵan vedomstvo basshysy qazir barlyq óńir­de prokýratýra, polısııa jáne memlekettik kirister komıtetiniń ókilderinen qu­ralǵan mobıldi toptar jumys istep jatqanyn jetkizdi. Mı­nıstrdiń aıtýynsha, olar bar­lyq jerde medısınalyq mas­kalar men antıseptıkterdi ruq­satsyz joǵary baǵada satý derekterin anyqtaýda. Sondaı-aq tótenshe jaǵdaı bastalǵannan beri Qylmystyq kodekstiń 214 baby boıynsha 15 tergeý amaly bastalǵan. Atap aıtqanda, Nur-Sultan, Almaty qalalarynda jáne Aqtóbe, Almaty, Atyraý, Qaraǵandy, Qostanaı, Batys Qazaqstan oblystarynda mundaı derekter anyqtalyp otyr. «Elordada jáne Aqtóbe oblysynda mas­ka jáne antıseptıkti zańsyz satqan 40 adam ákimshilik jaýap­kershilikke tartyldy. Osy ákim­shilik jáne qylmystyq ister boıynsha 4 mln maska men 13 myń lıtr antıseptık tárkilendi. Olar densaýlyq saqtaý mekemelerine berilip jatyr», dedi D.Abaev.

Mınıstr tótenshe jaǵdaı engizý saldarynan kiristerin joǵaltqan azamattarǵa tóle­netin qarajat máselesine taǵy da toqtaldy. «Bul boıynsha búgin Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń buıryǵy shyǵady. Sol jerde Tótenshe jaǵdaılar kezindegi áleýmettik tólemderdiń berilý erejesi kórsetiledi», dedi ol.

Atalǵan tólemder Áleý­mettik saqtandyrý memlekettik qorynan tólenetinin aıtqan Dáýren Áskerbekuly onyń túr­lerin de atap ótti. «Tólem 2 túr­li bolady. Birinshi, tó­tenshe jaǵdaıǵa baılanysty aqysyz eńbek demalysyna shyqqandarǵa. Onyń kólemi aıyna 42 myń teńge. Bul usaq, shaǵyn jáne orta bıznestiń qyzmetkerleri bolýy múmkin. Olar sońǵy jyly memlekettik qorǵa 3 ret aýdarym jasaǵan bolýy kerek. Qa­jetti ótinimdi jumysshy emes, jumys berýshi jasaıdy. О́tinimdi aýdandyq jáne qala­lyq jumyspen qam­tý shtabtaryna berý kerek. Tólemder tótenshe jaǵdaı aıaq­talǵansha júredi. Tólemniń ekinshi túri – jumystan shyǵyp qalǵandarǵa qatysty. Olar tólemdi 1 aıdan 6 aıǵa deıin alady. Tólem kólemi aılyqtyń 40%-yn quraıdy», degen mınıstr bul tólemdi alý úshin Jumyspen qamtý ortalyǵynda jumyssyz retinde tirkelip, aryz berý qajet ekenin jetkizdi. Aryzdy onlaın berýge bolady. Osyndaı tólemder 1,5 mln adamǵa berilmek.

D.Abaev kásipkerlerdi qol­daý maqsatynda Energetıka mı­nıstrligi jer qoınaýyn paıda­lanýshylarǵa otandyq óndirý­shilerden taýardy konkýrs ót­kizbeı satyp alýǵa ruq­sat ber­genin habarlady. «Bu­ryn ol eki aıǵa deıin sozylýy múmkin edi. Bul túzetýler qazaqstandyq kom­panııalardyń úzdiksiz jumysyn jáne bıýd­jetke salyq túsimin qamta­masyz etedi. Budan basqa, bul norma kásiporyndarǵa qyz­metkerlerin qysqartpaýǵa kó­mektesedi», dedi ol.

Sondaı-aq elimizdegi epı­de­mııa­lyq jaǵdaıǵa baılanysty Nur-Sultan, Almaty, Shym­kent qalalaryndaǵy jáne Túr­kistan, Aqmola, Almaty ob­lys­taryndaǵy balabaqshalar jumy­syn toqtatty. Al qalǵan óńir­lerde balabaqshalar shtat­tyq re­jimde jumys isteıdi. Biraq ba­labaqshalarǵa bala­lar­­dy ata-analar óz erkimen aparý­ǵa múmkindigi bar. Al apar­­ma­ǵan jaǵdaıda bala­lar­dyń ba­la­baqshadaǵy orny saq­talady. Qa­zirgi ýaqytta shtat­tyq rejim­de jumys is­teıtin bala­baq­sha­larǵa tek 67 myń bala kelý­de, bul kórsetkish 11%-dy qu­raıdy. «Bul jerde bi­lim basqarmalarynyń basshy­laryna aıtarymyz, jalpy bala­baqshalarda múmkindiginshe az balalar jınaqtalǵan ke­zekshi toptar jumys isteýin qamtamasyz etý qajet», dedi mınıstr.

Orta bilim boıynsha mektep oqý­shy­laryn qashyqtan oqytý jónindegi ju­mys toby qu­ryl­ǵanyn, negizgi kon­­tent retinde televızııalyq sa­­baq­­tar men daıyn sıfrly re­sýrs­­­tar usy­nylatynyn aıtty. «Tele­­vı­­­denıege 2 myńnan as­tam sabaq tú­siriledi. Qazirgi tań­da 200-ge jýyǵy daıyn», dedi mınıstr.

Prezıdenttiń tapsyrmasy­men Qazaqstannyń barlyq qalalarynda halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtary jabyldy. «Alaıda memlekettik qyzmettiń 80%-dan astamyn egov.kz portalynan alýǵa bolady. Sondaı-aq bir­qa­tar qyzmetter men servıs­ter mobıldi qosymshada, te­legramm men áleýmettik je­lilerde qoljetimdi. Jaqyn arada onlaın-qyzmetter sany artady. Sonymen qatar 1414 baı­lanys ortalyǵy jumys isteıdi. Bul arqyly bir ýa­qytta myńnan astam adam keńes ala alady. Keńes berý beınebaılanys arqyly da qoljetimdi. 21 naýryzǵa deıin qujat tapsyrǵan azamattar qujattaryn sol tapsyrǵan ortalyqtan 28 naýryzǵa deıin ala alady», dedi Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri.

Sonymen keshegi derekterge sáıkes elimizde 111 adam koronavırýs juqtyrǵan. Nur-Sultan qalasynda – 61, Almaty qala­synda – 40, Shym­kent qala­synda – 2 jaǵdaı tir­kelse, Qara­ǵandy qalasynda – 4, Alma­ty oblysynda – 1, Aqtóbe oblysynda – 1, Jambyl oblysynda – 1, Soltústik Qazaqstan oblysynda 1 naýqas anyqtalyp otyr.