Álem • 27 Naýryz, 2020

Qatań shara qabyldamaǵan elder qapy qalýda

78 retkórsetildi

Álemdi jaılaǵan koronavırýs pandemııasyna qarsy sharalar barlyq elde kún sanap kúsheıip keledi. Prezıdent janyndaǵy Tótenshe jaǵdaı rejimin qamtamasyz etý jónindegi memlekettik komıssııa Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynda shekteý sharalaryn kúsheıtkeni belgili. Arnaıy tártip dúnıe júzi boıynsha 22 myńnan astam adamnyń qazasyna sebep bolǵan indetpen kúrestiń basty sheshimi bolyp tur.

 

Qytaıda vırýs juqtyrǵandardyń 90%-y aıyqty

Qatań sharalar eń alǵash vırýstyń oshaǵyna aınalǵan Qytaıda qańtar aıynda engizildi. El bıligi 11 mıllıon turǵyny bar Ýhan qalasyndaǵy barlyq qozǵalysty toqtatý týraly sheshim shyǵarǵan edi. Qara maska kıgen ásker temir jol vokzalynan bas­tap ózge de adam kóp shoǵyrlanatyn oryndardy jaýyp tastady. Qaladaǵy stadıondar, kórme zaldary jáne ózge de iri ǵımarattarǵa tósekter qoıylyp, emhanadan góri áskerı orynǵa uqsaıtyn karantın ortalyqtary paıda boldy. Bir sátte Qytaıdyń tirligi qaınap jatqan iri qalalarynyń biri kóshege adam aıaq baspaıtyn, typ-tynysh mekenge aınala ketti. Azııadaǵy eń aýqymdy vırýs órshýin toqtatý úshin Qytaı bıligi epısentrde ornalasqan ár úıdiń esigin qaǵyp, indet belgileri bar turǵyndardy anyqtady. Basynda fılm kórinisi sekildi bolǵan bul jaǵdaı keıinnen Qytaıdyń ózge óńirleri men álemniń basqa elderinde de jalǵasyn tapty. Ýhan qalasy ornalasqan Hýbeı provınsııasynda 60 mln adamnyń kúndelikti tirshiligine áser etken qatań rejim adamzat tarıhyndaǵy eń iri karantın sanaldy. Nátıjesinde 2 aıǵa jýyq ýaqytqa sozylǵan kúres óz jemisin bergendeı. Qytaı birneshe kún qatarynan el ishinde vırýs juqtyrýdyń jańa deregi tirkelmegenin habarlady. Beısenbi kúngi brıfıngte Qytaıdyń Ulttyq densaýlyq saqtaý komıssııasy elde bir kúnde tirkelgen 67 naýqastyń barlyǵy shetelden kelgenin aıtty. Johns Hopkins University (JHU) usynǵan aqparatqa sáıkes, elde 81 782 jaǵdaı tirkelse, onyń 3 285-i kóz jumǵan. Al vırýs juqtyrǵandardyń 90 paıyzy (73 773 adam) indetten aıyqqan. Covid-19 vırýsymen kúreste Qytaı tájirıbesi tıimdi ekenin kórsetip otyr.

Vırýs órshı bastaǵan tusta qatań sharalar qabyldaǵan memleketter qatarynda Gonkong, Taıvan jáne Sıngapýr da bar. Sońǵy málimetke sensek, bul elderde indet juqtyrǵandar sany bir myńǵa jetpegen.

 Italııada 7,5 myń adam kóz jumdy

Qytaıdan keıin vırýs keń taraǵan aımaqtardyń biri batys Eýropa boldy. Onyń ishinde Italııa men Ispanııada indetten qaza bolǵandar sany Qytaıdan asyp ketti. Joǵaryda aıtqandaı, jalpy elde tirkelgen 3 285 ólimniń kópshiligi Hýbeı provınsııasynda bolǵan. Ita­lııa­da vırýs juqtyrǵandar sany Qytaı­men teńesip qaldy, elde barlyǵy
74 386 jaǵdaı tirkelgen. Degenmen kóz jumǵandar sany Qytaıdan eki ese artyq (7 503 adam). Ispanııada da jaǵdaı máz emes. 56 188 adam vırýs juqtyrǵan, onyń 4 089-y indetten kóz jumdy. DDU Italııany pandemııanyń ekinshi oshaǵyna teńedi. Eýropa elderinen Germanııa
(39 502 jaǵdaı) men Fransııada da
(25 604) vırýs órship tur.

Eýropa elderi qatań sharalardy Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy koronavırýsty pandemııa dep málimdegennen keıin ǵana engize bas­tady. Qazirdiń ózinde shekarasyn jappaǵan elder de bar. Sarapshylar eýropalyqtardyń bul indetti kópke deıin qater retinde qaramaǵanyn aıtady. Vırýs oshaǵyna aınalǵan Azııa qazir ǵalamshardaǵy eń qaýipsiz aımaq bolyp tur. Eýropanyń baıaý áreketin synap jatqandar da jeterlik.

 Úndistan 21 kúndik karantın jarııalady

Jaqynda qatań sharalar engizgen elderdiń qataryna Úndistan da qosyldy. Seısenbi kúni eldiń premer-mınıstri 21 kúndik karantın jarııalady. Elde vırýs juqtyrǵandar sanynyń azdyǵyna qaramastan, mamandar arnaıy shara qabyldanbaǵan jaǵdaıda álemdegi halyq sany kóp elderdiń biri Úndistandy úlken qater kútip turǵanyn eskertti. Qazir elde 657 jaǵdaı tirkelgen, dese de kórshiles Pákistanda vırýs juqtyrǵandar sany myńnan asqan.  

 AQSh vırýs keń taraǵan úshinshi elge aınaldy

Álemde koronavırýs pandemııa­syna qarsy kúreste áreket etýge keshikken elder qatarynda AQSh ta bar. Elde tirkelgen 69 197 jaǵdaımen AQSh álemdegi vırýs keń taraǵan Qytaı men Italııadan keıingi úshinshi elge aınaldy. Nıý-Iork shtatynyń ózinde 30 myńnan astam adam vırýs juqtyrǵan. Shtat gýbernatory Endrıý Kýomo emhanalarda ókpeniń jasandy jeldetkishteri jet­peı jatqanyn málimdedi. Onyń aıtýynsha, qazir 4 myń qurylǵy bar, al aýyr jaǵdaıdaǵy naýqastar úshin 30 myń dana kerek deıdi. Ázirge shtat bıligi turǵyndardan qajettilik bolmaǵan jaǵdaıda úıde otyrýdy surap otyr. Endrıý Kýomo brıfıngte vı­rýsty jeńýde úmit bar ekenin alǵa tartqanymen, apta basynan bergi derek­ter emhanaǵa túsip jatqandar sany
4 kún saıyn eki eselenip jatqanyn kór­se­týde.

Osy rette, vırýspen kúreste qatań sharalar qabyldaǵan elderde jaǵdaı turaqtalyp, indettiń qaýpin baǵalamaǵan batys elderinde ahýal ýshyǵyp bara jatqanyn kórip otyrmyz.

 

Sońǵy jańalyqtar

Taraz qalasy karantınge jabylady

Aımaqtar • Búgin, 21:48

Asqar Altaı. VIRÝS-MÝTANT (Novella)

Ádebıet • Búgin, 19:07

Tankerlerdiń qaıda baratyny belgisiz

Ekonomıka • Búgin, 18:32

Ár teńge úshin esep berýge daıynbyz

Ekonomıka • Búgin, 17:01

Esik nege «tesik»?

Qoǵam • Búgin, 15:25

Betperde kıgen kóktem - 5

Qoǵam • Búgin, 15:10

Qyzylorda oblysy: Taǵy 3 adam vırýs juqtyrdy

Koronavırýs • Búgin, 13:31

COVID-19 vırýsy mysyqtan tabyldy

Álem • Búgin, 12:03

Syrdarııaǵa jylanbalyq qaıdan kelgen?

Aımaqtar • Búgin, 11:32

Koronavırýs hám kóshe sýretteri

Álem • Búgin, 10:51

Uqsas jańalyqtar