Nesıe tóleýdi toqtata turý tártibi

Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda atalǵan agenttik Qazaqstan qar­jy­­gerleri qaýymdastyǵymen, ekin­shi deńgeıli banktermen jáne mık­ro­qarjy uıymdarymen atalǵan máseleni jan-jaqty pysyqtaǵan.

Bul tártip ekinshi deńgeıdegi bankterge, bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdarǵa, lombardtarǵa, onlaın-kredıtteý kompanııalaryna, kredıttik seriktestikterge, onyń ishinde buryn kórsetilgen uıymdar bolyp tabylǵan zań­dy tulǵalardy qosa alǵanda, mı­kroqarjylyq qyz­met­ti júzege asy­ratyn uıym­dar­ǵa qatysty qol­danylady. Negizgi borysh pen syıaqy soma­laryn tó­leý­di toq­tata turý kredıttik uıym­dar 2020 jylǵy 16 naýryzǵa deıin bergen barlyq banktik qa­ryz­darǵa jáne mıkrokredıtterge qol­da­nylady jáne 2020 jylǵy 16 naýryz – 15 maýsym aralyǵyndaǵy 90 kún kezeńine beriledi. Halyqtyń barynsha osal toptaryn qorǵaýdy qamtamasyz etý úshin banktik qa­ryz jáne mıkrokredıt shartta­ry boıynsha negizgi borysh pen syıaqy boıynsha tólemderdi toq­ta­ta turý ótinishterdi, rastaıtyn qu­jattardy talap etpeı jáne qo­sym­sha kelisimderge qol qoımaı, qaryz alýshynyń kelisimimen jeke tul­ǵalardyń áleýmettik sanattary úshin júzege asyrylady. Sondaı-aq memlekettik ataýly áleýmettik kómek alýshylar, halyqty ju­mys­pen qamtý máseleleri boıynsha jergilikti organda tirkelgen ju­myssyzdar tizimderi kredıttik uıym­darǵa Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstrliginiń jáne kredıttik bıýrolardyń aqpa­ra­ty negizinde usynylady.

Qarjylyq jaǵdaıy nashar­laǵan jeke tulǵalarǵa banktik qaryz jáne mıkrokredıt sharttary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy boıynsha tólemderdi toqtata turý ótinish negizinde, rastaıtyn qujattardy usynbaı-aq karantınniń engizilýine baı­lanysty ýaqytsha jumysqa ja­ram­syz; aqy tólenbeı eńbek demaly­synda júrgen; jumystan shyq­qan, eńbek shartyn buzǵan jáne ózge eńbek shartyn toqtatqan; ja­la­qysy nemese ózge kiristeri tó­me­ndetilgen nemese tóleý toqta­tyl­ǵan; eger qyzmetker aýmaǵynda tótenshe jaǵdaı jáne (nemese) ka­rantın qoldanylatyn jerge barýyna (shyǵýyna) shekteý qoıylýyna baılanysty jumys or­nynda bola almaǵan jaǵdaıda; qar­jylyq jaǵdaıynyń nasharlaýyn kýálandyratyn ózge de sebepter negizinde júzege asyrylady.

Qaryz alýshynyń ótinishi qar­jy­lyq jaǵdaıdyń nasharlaý sebe­bin kórsete otyryp erkin ny­sanda jasalady, elektrondy poshta, «bank-klıent» júıesi, uıymnyń ın­ternet-resýrsy, mobıldi qo­sym­sha jáne basqa da baılanys qu­raldary arqyly jiberiledi. Kre­dıttik uıym qaryz alýshynyń óti­nishin 10 jumys kúni ishinde qa­raıdy.

О́tinish kredıttik uıymǵa kez kelgen sátte 2020 jylǵy 16 naý­ryz – 15 maýsym aralyǵyndaǵy kezeńde berile alady. Bul rette kre­dıttik uıymda jeke tulǵa­nyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlamaǵany týraly aqparat bolǵan jaǵdaıda bas tarta alady. Tólemderdi toqtata turý kezeńinde kredıttik uıym qaryz alýshylar boıynsha shaǵym-talap jumysyn jáne merzimi ótken bereshekti óteý qajettiligi týraly qaryz alýshyny habardar etýdi toqtatady.

Al shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerine, onyń ishinde jeke kásipkerlerge banktik qaryz jáne mıkrokredıt sharttary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy boıynsha tólemderdi toqtata turý qaryz alýshynyń ótinishi jáne qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattar negizinde júzege asyrylady. Bul rette kredıttik uıym tómendegideı jaǵdaılarda toqtata turý týraly sheshim qa­byl­daıdy. Máselen, qyzmeti tótenshe jaǵdaı rejimimen shektelgen ekonomıka salalarynda qyzmetti júzege asyrý, onyń ishind­e: azyq-túlik dúkenderin, dárihanalardy jáne olarǵa baılanys­ty jetki­zilimderdi qospaǵanda, saýda sektory, oıyn-saýyq-saýda orta­lyqtaryn jalǵa alýshylardy qosa alǵanda, halyq tutynatyn ta­ýarlardyń dúkenderi, taýarlar jetkizý tizbesi, týroperator­lardy jáne týragentterdi qosa alǵanda, sport, týrızm jáne qo­naqúı bıznesi, azyq-túlikti jáne dári-dármekti tasymaldaý­dy qospaǵanda, jolaýshylar jáne júk tasymaldaý sektory, meıramhanalardy jáne kafelerdi qosa alǵanda, qoǵamdyq ta­maqtaný sektory, turmystyq qyz­met kórsetý sektory, teatrlar­dy, kınoteatrlardy, foto jáne beıne túsirýdi, kórmelerdi jáne konferensııalardy qosa alǵanda, bos ýaqytty jáne demalysty, mere­ke­lerdi uıymdastyrý, sán sa­londary jáne fıtnes orta­lyq­tary nemese tótenshe jaǵdaı reji­miniń qoldanylýy kezeńinde sa­tylǵan taýarlar jáne (nemese) kórsetilgen qyzmetter kó­le­miniń tómendeýi, satyp alýshy­lar­dan aqy tóleý merzimderi ke­shik­tirilgeni, toqtatyla tur­ǵa­ny, aýys­tyrylǵany (merzimi she­ge­rilgeni), qyzmetkerlerdiń shtat sanynyń qysqarǵany rastalǵan kezde nemese basqa obektıvti sebepter boıynsha qarjylyq jaǵ­daıy nasharlaǵan jaǵdaıda toq­ta­ty­lady.

Sondaı-aq 2020 jylǵy 16 naý­ryz –15 maýsym aralyǵyndaǵy kezeńde kredıttik uıymdar tólem­der­di toqtata turý týraly ótinishti qara­ǵany jáne tıisti sharttardy ózgertkeni úshin qaryz alýshy­dan komıssııalar men ózge de tólem­der­di almaıdy.