Álem • 30 Naýryz, 2020

Jańa sıfrly ınfraqurylymnyń kezi keldi

39 retkórsetildi

AQSh kompanııalarynyń ınnovasııalary daǵdarys aıaqtalǵannan keıin de paıdaǵa jaraıtyn quraldar jasaýǵa múmkindik beredi.

Tehnologııa kompanııalary da AQSh-taǵy barlyq kásiporyndar sııaqty pandemııamen kúreske úlesin qosýǵa tyrysýda. Olar vırýs týraly derekter jınap, esepteý resýrstaryn vaksına tabýǵa baǵyttap jatyr. Sonymen qatar vırýstyń taralýyn baqylap, medısınanyń asa mańyzdy pánderiniń úılestirýin jaqsartyp, onlaın oqytý quraldarynyń jumysyna járdem beredi. Schmidt Futures qaıyrymdylyq uıymy da bul isterge atsalysýda. Bul jumystar – zamanaýı tehnologııa ındýstrııasyndaǵy nátıjege negizdelgen kásipkerliktiń kórinisi.

Degenmen AQSh-tyń árbir azamaty ózine memlekettiń pandemııadan keıingi bolashaǵy týraly suraq qoıýy kerek. Búgingi daǵdarys jaǵdaıy kezinde iske qosylǵan tehnologııalar keleshekte qandaı paıdaǵa jaarıdy?

Aýqymdy derekter men óndiristiń jańa ádisin alaıyq. Úkimettiń jetkizýdiń qıyn tizbegi men mańyzdy medısına qurylǵylaryn úılestirý týraly túsinigi joq. Kólemdi derektermen jumys isteıtin mamandar derekterdi baqylaý men vızýalızasııalaý úshin bul jelilerdi modeldeýdi qoldanýy kerek. Bul saıasatkerlerge sheshim qabyldaýda kómek bolmaq. Áskerde keńinen qoldanylatyn dıagnostıkalyq tehnıkalyq qyzmet kórsetý men addıtıvti tehnologııalardyń densaýlyq saqtaý salasynda da qoldanylǵany durys. Keıbir aýrýhanalar ókpe jeldetkishiniń bólshekterin jasaý úshin 3D-prınterler qoldanyp júr. Amazon sııaqty qurylǵylardy jetkizýdiń tıimdi joldaryn biletin kompanııalar úkimetke keńes berip, kómek kórsetýi kerek.

Sonymen qatar bizge qashyqtan oqytýǵa kóshýdi jedeldetý kerek. Onlaın oqytý oqýshylardyń turatyn jerine qaramastan eń úzdik muǵalimderden blim alýǵa múmkindik bermek.

Qashyqtan oqytý quraldaryn tıimdi úılestirýdi jolǵa qoıý kerek. Bilim alýshylardyń kóbiniń ınternetke qoly mektepter, kolledjder men kásiptik bilim berý ınstıtýttary jetse utady. Ǵylymı jáne ınjenerlik laboratorııalar da jas talanttardy biriktirýdiń joldary týraly oılaýy kerek.

Keń kólemdi tájirıbe ótkizýdiń qajettiligi de bıotehnologııalyq revolıýsııany jedeldetpek. Sıntetıkalyq bıologııa men jasandy ıntellektti qoldanatyn kompıýterlik modeldeý jańa dári-dármek jasap shyǵarýǵa kómektespek. Kompanııalar men zertteý ortalyqtary kólemdi derektermen jumys isteý úshin algorıtmderdi paıdalanady. Ol uzaq ári kóp eńbekti talap etetin korrelıasııany tabýǵa múmkidik beredi. Taǵamdar men dári-dármek sapasyn baqylaý basqarmasy sııaqty úkimettik uıymdar jańa dáriler shyǵarýdy jedeldetý qajettiligine tap boldy. Al qarjylandyratyn agenttikter zertteýshilerge jańalyq ashýǵa jańa jeńildikter berýi kerek boldy.   

Eń bastysy, memlekette tıimdi sıfrly ınfraqurylym jasaý qajet. Úkimet bulttyq, mobıldi, jelilik baǵdarlamaǵa kóship, derekterdi strategııalyq aktıv retinde qarastyrýdy bastaýy kerek. Bul quraldar qajetti sharalardy qolǵa alýda kerek ekeni anyq. Oǵan qosa atalǵan ınfraqurylym amerıkalyqtardyń kúndelikti ómirinde de qajet bolady. Eger tehnologııaǵa negizdelgen  tıimdi ekonomıka men bilim berý júıesine qol jetkizgimiz kelse, bizge halyqpen baılanys ornatqan jyldam ınfraqurylym qajet. Úkimet elimizdegi sıfrly ınfraqurylymdy bulttyq platformalarǵa aınaldyrýy úshin kólemdi ınvestısııa quıýy kerek.

Amerıka halqy jańashyldyq pen máselelerdi sheshe alýymen erekshelenedi. Eger strategııalyq túrde ınvestısııa quısaq, halyqty mobılızasııalasaq, qajetti joǵary ómir sapasyn qamtamasyz etetin jáne pandemııa sııaqty zamannyń qıyn máselelerin sheshýge kómektesetin sıfrly ınfraqurylymǵa qol jetkize alamyz.

Erık Shmıdt

Google kompanııasynyń burynǵy basqarma tóraǵasy jáne bas dırektory

Wall Street Journal

Aýdarǵan Svetlana ǴALYMJANQYZY,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Jazýshylyqtan maqtanǵa deıin

Ádebıet • Búgin, 17:40

Qurdym (tórttaǵan)

Ádebıet • Búgin, 17:20

Talǵat Qalıev jańa qyzmetke taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 17:05

«Memorıal» servısiniń mańyzy zor

Aımaqtar • Búgin, 16:45

Sıfrlandyrý barysyn pysyqtady

Qazaqstan • Búgin, 16:29

Jańa formattaǵy jyr keshi

Rýhanııat • Búgin, 16:25

О́tken jyly 59,8 myń jup ajyrasqan

Qazaqstan • Búgin, 16:12

Túrkistandyq ustazdar marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 15:27

Týrızm salasy qalypqa kele bastady

Qoǵam • Búgin, 14:43

Tún tynyshtyǵyn buzatyndar kóp

Aımaqtar • Búgin, 14:28

Akademık Keńesbaı Musaev dúnıeden ótti

Rýhanııat • Búgin, 14:10

Qyrylmasaq, 40 mıllıon bolar edik

Qazaqstan • Búgin, 14:05

Júrekke salǵan jaralar óshpeıdi

Rýhanııat • Búgin, 12:58

Almatyda esirtki zerthanasy anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 12:45

Uqsas jańalyqtar