Qos batyrdyń týǵan jeri – Taýly Altaı Respýblıkasy Ýst-Kan aýdany, Chernyı Anýı aýyldyq ákimshiligine qarasty Turaty atty shaǵyn meken. Aýyl turǵyndarynyń aıtýyna qaraǵanda, bul ólkege qazaqtar HVIII ǵasyrdyń 60-jyldary kelip qonystanypty. Reseılik mıssıonerler tarapynan jergilikti qazaqtardy shoqyndyrý isi júrgizilgen. Tipti úkimet óz qarjysyna aýyldyń ortasyna shirkeý turǵyzǵan. Bertinde sol shirkeý qulatylyp, onyń ornyna qazaqtyń qos batyrynyń nasıhat taqtasy ornalastyrylypty (sýrette).
Joǵaryda aıtqanymyzdaı qazaqtardy shoqyndyrý barysynda Týǵanbaı jáne Eleýis degen eki adam mıssıonerlerge qarsy shyǵyp, óz jaqtastaryn bastap, qazirgi Turaty aýyly ornalasqan jerge aýa qonystanǵan.
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys bastalǵan jyldary bul aýylda 20-25 úı qazaq bolǵan kórinedi. Osy birneshe tútinniń er azamattary el qatarly soǵysqa attanypty. Aıadaı aýyldyń tórt jigiti Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna ıe bolǵan. Osylardyń ekeýi – qazaq. Bular ertede buǵaýǵa basyn ımeı ketken Týǵanbaı men Eleýistiń nemereleri.
Qazir Chernyı Anýı aýylyndaǵy orta mektep Q.Týǵanbaevtyń atynda bolsa, Turatydaǵy bastaýysh mektepke J.Eleýisov esimi berilipti. Osy batyr qandastarymyz jaıly aıtar bolsaq:
Qadyran Týǵanbaev – 1942 jyly 18 jasynda maıdanǵa shaqyrylyp, barlaýshy bolǵan. Keńes armııasynyń 333-shi dıvızııasy, 1116-shy atqyshtar polkynda jaýyngerlik mindetin atqarady. 1943 jyly Keńes armııasy Dneprge kelip tireledi. Nemister ózenniń arǵy jaǵalaýyna óte kúshti qorǵanys shebin quryp, Keńes áskerine qarsy soqqy alapat berýge kóp ýaqyt daıyndalady. Ekinshi dúnıejúzilik soǵys tarıhyndaǵy eń bir sheshýshi shaıqastardyń biri osy. Áskerlerdiń arǵy jaǵalaýǵa aman-esen ótip, shyǵýyn qamtamasyz etý 333-shi dıvızııaǵa júktelipti.
Qarsy jaǵalaýdyń bıik dóńesine ornalasqan jaý pýlemeti Qyzyl Armııa áskerlerine oq búrkip, attap bastyrmaı qınaıdy. Jaýdyń pýlemetine qarsy shapqan qazaq Qadyran granata tastap, tajaldyń únin óshiredi. Biraq ózi de aýyr jaralanady. 1944 jyly 19 naýryzda Qadyran Týǵanbaevqa Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy beriledi. Esil er ony kóre almapty. Jarlyq shyǵardan úsh aı buryn qaıtpas saparǵa attanǵan eken.
Jánibek Eleýisov – 1925 jyly týǵan. 1942 jyly 17 jasynda maıdanǵa suranady. Biraq onyń ótinishin komıssarıat 1943 jyly qabyl etip, 6 aılyq mergender kýrsyna jiberedi. Sol jyly ol Voronej maıdanynyń 6-shy gvardııalyq dıvızııasy 25-shi gvardııalyq atqyshtar polki quramynda soǵysty bastaǵan. 1943 jyly 16 qazanda Dnepr ózeninen ótý kezinde kórsetken erligi úshin KSRO Joǵarǵy Keńesi Prezıdýmynyń jarlyǵymen Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyna ıe bolady.
J.Eleýisov pýlemet polkyna komandır bolyp taǵaıyndalady. Maıdannyń alǵashqy kúni onyń polki jaýdyń 40 jaıaý áskerin óltirip, 95 nemisti tutqyndaıdy. Jákeń bastaǵan polk áskerlerdiń Dnepr, Prıpıatı ózenderinen aman-esen ótýine eleýli úles qosady. 6-shy gvardııalyq dıvızııanyń komandıri general-maıor G.Ivanovtyń esteliginde: «Bir shaıqas áli esimde: urys kezinde polkinen jalǵyz qalǵan Jánibek bir pýlemetten ekinshisine júgirip júrip atysyp, jaý áskerin tusap turdy. Nemister ol jerde bireý emes, birneshe adam bar dep shatasqan. Mine, osy batyr qazaq balasy Jánibek bolatyn».
Keńes Odaǵynyń Batyry Jánibek Eleýisov 1946 jyly maıdannan oralyp, ózi týǵan aýyldaǵy orta mektepte dırektor bolady. 1954 jyly Qazaqstanǵa kóship kelip, uzaq ýaqyt Shemonaıha aýdanynda turypty. Keıin 1962 jyly qazirgi Atyraýǵa kóship, DOSAAF oblystyq fılıalynyń sporttyq atqyshtar klýbynyń basshysy boldy. Qalalyq keńestiń depýtaty bolyp saılandy. Qazir Atyraý qalasynda batyr atynda kóshe bar. 1972 jyly DOSAAF jelisi boıynsha qazirgi Taraz qalasyna aýystyrylady. 1991 jyly zeınetkerlik demalys shyǵyp, 1996 jyly 21 sáýirde Taraz qalasynda ómirden ozdy.
