Qoǵam • 04 Sáýir, 2020

Úkimet Ulttyq qordyń kómegine taǵy da júginedi

72 retkórsetildi

Úkimette daǵdarysqa qarsy sharalar jıyntyǵy, salyqtyq preferensııalar men jergilikti deńgeıde qoldaýdy qospaǵanda, 4,4 trln teńge nemese 10 mlrd AQSh dollaryn quraıtyny belgili boldy.

Ekonomıst Qasymhan Qapparov jýrnalıster, ekonomısterdiń qatysýmen ótken onlaın jıynda  jyl saıyn Ulttyq qordan respýblıkalyq bıýdjetke 7 mlrd dollar kepildendirilgen aýdarym túsetinin eske saldy.

Demek, úkimettiń bólgen qarjysy aldaǵy ýaqytta ósýi múmkin.  
Sondaı-aq Q. Qapparov, resmı málimetter boıynsha, qazir Ulttyq qorda 26 trıllıonnan astam teńge jınalǵanyn, bul eldiń shamamen eki jyldyq bıýdjetine teń ekenin aıtty. «Eger munaı  baǵasy 40 AQSh dollarynan tómen bosla,  bıýdjetke salyq túsimderine baılanysty qıyndyqtar týyndap,  úkimet shyǵyndardy ońtaılandyrýǵa májbúr bolady.  «Ulttyq qordan» qosymsha transfert durys sheshim. Ulttyq qor munaı qymbat kezde jınaqtalyp qalǵan qarjyny daǵdarys kezinde qoldaný úshin ashylǵan» deıdi Qapparov.

Sarapshylar Ulttyq qordan bólinip jatqan qarjynyń jetkiliktigi karantınniń merzimi men munaı baǵasyna baılanysty ekenin aıtady. Eger, karantın sozylyp ketse, munaı barreli 40 AQSh dollarynan tómendep ketse, Úkimetke qosymsha qarjy kózderin tabý úshin biraz jumys isteýge týra keledi.

Qazaqstandyq strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri Vıacheslav Dodonovtyń paıymdaýynsha, aýdarym mólsheri ekonomıkaǵa aıtarlyqtaı áser etýi múmkin. «1,8 trln teńge JIО́-niń shamamen 2,5% -na teń, onyń ekonomıkaǵa áserin osy kórsetkishpen baǵalaýǵa bolady» deıdi ol.
Dodonov, eger tótenshe jaǵdaı birneshe aıǵa sozylsa, qazirgi ýaqytta qoldanylatyn sharalardyń merzimderi de uzartylatyn eskertti. Bul ShOB –qa salyq demalysynyń uzartylýy degen sóz. Karantın merzimi uzartylǵan saıyn bıýdjet túsimi de azaıa beredi. Demek, úkimettiń jaǵdaıdy  turaqtandyrý Ulttyq qordyń transferin qoldanýy qalypty jaǵdaıǵa aınalady: «El ishinde muny tragedııa kóretinder boldy. Ulttyq qor kezinde munaıdan túsken qarjyny únemdep, daǵdarys kezderinde qoldaný úshin ashylǵan. Bul ıdeıanyń ózin-ózi aqtaǵanyn kórip otyrmyz.  Qazir álemdik taýar naryǵyndaǵy baǵa turaqsyz» deıdi Dodonov.

V. Dodonovtyń  túsindirýinshe, tótenshe jaǵdaı aıaqtalǵan soń bári jaqsy bolady dep arqa-basty keńge salýǵa bolmaıdy: Shok terapııasyn kenetten bastan keshken ShOB-tyń óz-ózine kelýi úshin biraz ýaqyt kerek. « Úkimet muny bilip otyr. ShOB úshin salyq demalysynyń qazan aıyna deıin uzartý durys sheshim boldy. Bıznestiń  daǵdarystyń qyspaǵynda bolý merzimi  qashanǵa deıin sozylatynyn bilmeımiz. Aldaǵy jarty jyldyqta Ulttyq qor qosymsha shyǵyndar men daǵdarysqa qarsy sharalardy qarjylandyrýdyń jalǵyz kózi bolyp qala beredi» dep sózin túıindedi V. Dodonov.

Sarapshylar daǵdarystyń áserin biz alda biraz ýaqyt boıy sezetinimizdi de, biraz ýaqytqa deıin Ulttyq qordyń qarjysyna táýeldi bolatynymyzdy  sezip otyr. Sol sebepti alda barynsha únemdeý saıasatyna basymdyq berilmek. Bizge odan ózge jol joq ekenin bárimiz túsinýimiz kerek. Qarjyger Erlan Ibragım el ishinde Ulttyq qordyń qarjysyn qazaqstandyqtarǵa bólip berý kerek» degen pikirler jıi aıtylatynyn, bul pikirdiń ózi asa syılaıtyn tulǵalardyń da qostaıtynyn qabyldamaıtynyn aıtty. Qazirgi jaǵdaıda Ulttyq qordyń qarajatyn talan-tarajǵa salý memlekettiń bolashaǵyna balta shabýmen birdeı. Qazaqstannyń «qorjynyndaǵy» qarajatty únemmen paıdalansaq,  eń nashar jaǵdaıda bes jyl ishinde olar jetkilikti bolýy múmkin. «Pandemııa bizdi uıqydan oıatty. Osy kezde deıin aıtylyp kelgen ındýstrııaldy baǵdarlamalar bıliktiń kóńilin jaılandyrý úshin, esep úshin aıtyp kelgenin el sezip otyr. Kúni búginge deıin osy salaǵa bólingen qarjynyń  20 paıyzy  durys jumsalsa, aýyldaǵy balalar onlaın júıesinde muǵalimimen baılanysý úshin úıdiń shatyryna órmelep ketpeıtin edi, aýyldaǵy apalar qolyna tigin mashınasyn alyp, bet perde tigýge kirispeıtin edi. Bári basqasha bolatyn edi.  Halyqty aldap ýaqytty ozdyra almaıtynyn eki tarap ta bildi. Qarapaıym ekonomıka baǵytyna basymdyq berý úkimettiń damý úshin eki adym shegingenin kórsetip tur. Bul keı      bir adamdardyń  ambısııasyna qanshalyqty soqqy bolǵanyn kórip otyrmyz. Indýstrııaaldy baǵdarlamany qarapaıym, qol jetimdi zattar ekonomıkasyn damytýdan bastasaq, qazir basqasha bolar edi» deıdi Erlan Ibragım.

Buǵan deıin biz memleket basshysy ekonomıkany qoldaýdyń kelesi daǵdarysqa qarsy sharalary týraly jarııalaǵanyn jazǵanbyz.

 Birinshi toqsandaǵy respýblıkalyq bıýdjettiń tapshylyǵy 350 mlrd  teńgeni quraıdy.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Erlikti dáripteıtin qomaqty qor

Rýhanııat • Búgin, 20:12

Eki qylmystyq top ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 17:45

Bıyl elimizde 4 vızıt-ortalyq ashylady

Rýhanııat • Búgin, 16:01

Qazaqstanda Ekologtar kúni atap ótildi

Aımaqtar • Búgin, 15:57

Onlaın sóılesýdiń mádenıeti

Qoǵam • Búgin, 15:55

Balalar úıindegi izgilik sharasy

Aımaqtar • Búgin, 15:47

Eltańba tarıhy talqylandy

Rýhanııat • Búgin, 14:54

Senat Tóraǵasy AQSh elshisimen kezdesti

Parlament • Búgin, 14:38

Ivan Dychko óz josparymen bólisti

Sport • Búgin, 13:26

Uqsas jańalyqtar