Ekonomıka • 06 Sáýir, 2020

Munaı baǵasyna qatysty túrli memleketterdiń múddeleri taǵy da teke-tiresip qaldy

105 retkórsetildi

Ázirge OPEK kelisimi alpaýyt memleketter basshylarynyń málimdemeleriniń teke-tiresimen shektelip tur. 

AQSh qorqytady, Reseı bir buryshta turyp judyryǵyn túıedi. Al Saýd Arabııasy bolsa kelisimderdiń shartyna qarap, sheshim qabyldaımyz deıdi. Bul tusta «qaı jeńgeni - meniki» degen ustanym da álsiz. Bizge báriniń kelisimge kelgeni durys bolyp tur.

AQSh prezıdenti Donald Tramp, eger baǵalar qazirgi deńgeıde qalsa, «óte mańyzdy» baj salyǵyn engizýge ýáde berdi. Bul habardy 1 saǵat buryn  RIA Novostı taratty. «Eger munaı baǵasy qazirgi deńgeıde qalsa, Reseı men Saýd Arabııasy kelispese, men baj salyǵyn, óte mańyzdy bajdardy engizemin. Sebebi biz qazir táýelsizbiz. Bizdiń ózimizdiń munaıymyz bar», dedi Aq úı basshysy tilshilerge.

Sonymen birge, Tramp AQSh «sheteldik munaı satyp alǵysy kelmeıtinin» aıtty. Aq úı basshysy buǵan deıin Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın men Saýd Arabııasynyń murager hanzadasy Muhammed ben Salman munaı óndirýdi táýligine on nemese tipti 15 mıllıon barrelge qysqartýǵa kelisýi múmkin ekenin aıtqan. AQSh-tyń ózi  munaı óndirýdi azaıtýǵa nıettenip otyrmaǵany búgin belgili bolyp qaldy. 

Álemdik BAQ OPEK + kelisimine qatysýshy elder  kelisim stolyna otyrady degen aqjoltaı habardy asyǵyp taratyp jibergenin AQSh prezıdentiniń málimdemesinen baıqap qaldyq. Sarapshylar da AQSh prezıdentiniń málimdesinen keıin  bizden alystap ketken qara bult bizge qaıtyp betin burǵandaı áserde otyrǵanyn aıtyp jatyr. Sebebi «Londondaǵy ICE málimetterine sáıkes, maýsym aıynda jetkizilimge Brent markaly munaı baǵasy 8,3% arzandady», dep jazady RBK.

Londondaǵy Intercontinental bırjasyndaǵy saýda-sattyq barysynda Brent markaly munaıdyń maýsymdyq baǵasy barreline 31 dollardan tómendedi, sodan keıin 31,4 dollarǵa kóterildi. Almaty ýaqyty boıynsha 4: 30-da Brent markaly munaıdyń barreli 31,48 dollardy qurady, buǵan deıin ol 30 dollarǵa deıin quldyrady. Mamyr aıynyń WTI fıýchersteri barreline 9% -ǵa 26 dollarǵa deıin tómendedi.

Reuters agenttiginiń habarlaýynsha, munaı baǵasy dúısenbide saýdııalyq-reseılik óndiristi qysqartý jónindegi kelissózder keıinge qaldyrylǵannan keıin tómendedi. Bul shamadan tys ósý týraly alańdaýshylyq týǵyzdy, al aksııalardyń ósýi koronavırýstyq ólim-jitimniń tómendeýi men jańa jaǵdaılardyń paıda bolýyna baılanysty ınvestorlardy qoldady. 

Munaı baǵasyn  OPEK-ke múshe memleketterdiń emes,  AQSh-tyń kózqarasyna qarap, boı túzeıtinin kesheden kesheden beri ańǵaryp qaldyq. Alaqanǵa salyp kórsetkendeı aıqyndalyp turǵan shyndyqty moıyndaǵysy kelmeıtinderdiń qatarynda kórshimiz Reseı de bar.

Resmı túrde eshqandaı kelisim bolǵan joq.  Biz sııaqty  munaıǵa táýeldi elder erte qýanyp jatyr.  О́tkiziletin merzimi 9 sáýirge deıin sozylǵan ýádeniń áli zańdy kúshi joq. Bolmaǵan kelisimniń pátýasyna qarap teńge baǵasyn boljaý qashpaǵan qashardyń ýyzynan dámetkenmen birdeı bolyp qaldy.

Beısenbide Saýd Arabııasy OPEK + kelisimine qatysýshy elder men basqa memleketterdi «munaı kelisimderinde ádil kelisimge kelý jáne tepe-teńdikti qalpyna keltirý maqsatynda» jedel jınalys ótkizýge shaqyrdy.

6 naýryzdaǵy OPEK + elderi munaı óndirýdi azaıtý úshin mámileniń parametrlerin ózgertý týraly ne ony uzartý týraly kelise almady. Nátıjesinde, 1 sáýirden bastap aldyńǵy odaqqa qatysýshy elderde munaı óndirýge qoıylǵan shekteýler alynyp tastaldy. Bul koronavırýstyq pandemııaǵa baılanysty suranystyń kúrt álemdik tómendeýimen sáıkes kelgen munaı naryǵynda quldyraýdy týdyrdy.

Reseı prezıdenti munaı baǵasynyń tómendeý sebepterin koronavırýspen baılanysty jaǵdaıdy jáne Saýd Arabııasynyń OPEK + kelisiminen shyǵýyn, óndiristi ulǵaıtýdy, munaıǵa jeńildikter berýge daıyn ekendigin málimdedi.  Sonymen birge Pýtın men Energetıka mınıstri Aleksandr Novak munaı naryǵy reseılik munaı kompanııalary barýǵa daıyn, biraq OPEK + jáne AQSh sııaqty iri munaı óndirýshilermen birlese áreket etýdi talap etedi dep málimdedi. Birlese otyryp, elder munaı óndirýdi birinshi toqsandaǵy daǵdarysqa deıingi deńgeıden kúnine on mıllıon barrelge azaıtýy múmkin, dedi memleket basshysy.

Reseı prezıdenti munaı baǵasynyń tómendeý sebepterin koronavırýspen baılanysty jaǵdaıdy jáne Saýd Arabııasynyń OPEK + kelisiminen shyǵýyn, óndiristi ulǵaıtýdy, munaıǵa jeńildikter berýge daıyn ekendigin málimdedi.  Sonymen birge Pýtın men Energetıka mınıstri Aleksandr Novak «munaı naryǵy reseılik munaı kompanııalary barýǵa daıyn, biraq OPEK + jáne AQSh sııaqty iri munaı óndirýshilermen birlese áreket etýdi talap etedi» dep málimdegen bolatyn. 

Sońǵy jańalyqtar

Ǵasyr zulmaty

Qoǵam • Búgin, 22:15

Jazýshylyqtan maqtanǵa deıin

Ádebıet • Búgin, 17:40

Qurdym (tórttaǵan)

Ádebıet • Búgin, 17:20

Talǵat Qalıev jańa qyzmetke taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 17:05

«Memorıal» servısiniń mańyzy zor

Aımaqtar • Búgin, 16:45

Sıfrlandyrý barysyn pysyqtady

Qazaqstan • Búgin, 16:29

Jańa formattaǵy jyr keshi

Rýhanııat • Búgin, 16:25

О́tken jyly 59,8 myń jup ajyrasqan

Qazaqstan • Búgin, 16:12

Túrkistandyq ustazdar marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 15:27

Týrızm salasy qalypqa kele bastady

Qoǵam • Búgin, 14:43

Tún tynyshtyǵyn buzatyndar kóp

Aımaqtar • Búgin, 14:28

Akademık Keńesbaı Musaev dúnıeden ótti

Rýhanııat • Búgin, 14:10

Qyrylmasaq, 40 mıllıon bolar edik

Qazaqstan • Búgin, 14:05

Júrekke salǵan jaralar óshpeıdi

Rýhanııat • Búgin, 12:58

Almatyda esirtki zerthanasy anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 12:45

Uqsas jańalyqtar