Aımaqtar • 07 Sáýir, 2020

Irkilis bolmaıdy

22 retkórsetildi

Eldegi jaǵdaıǵa baılanysty kóńilderine kúdik uıalaǵan Aqmola oblysynyń dıqandary Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń 31 naýryzdaǵy málimdemesinen keıin serpilip sala berdi. Kúmán seıildi, senim ornyqty.

Tamyljyǵan tabıǵat aıasyn­da­ǵy Zerendi dıqandary ótken jyly tabysty jumys istedi. Agro­teh­nı­ka­lyq sharalardy ýaq­tyly ári tyńǵy­lyqty at­qa­rýlary arqyly 299,1 myń tonna astyq jınap alǵan bolatyn. Der shaǵynda, yn­tymaqpen atqarylǵan istiń nátı­je­sinde tuqym men mal azyǵyna qa­jetti ishki qajettilik tolyq qam­ta­masyz etildi. Bıyl eshqaıdan tu­­qym izdemeıtin boldy. О́zderiniń qambalarynda tolyp tur. Bir aıta keterligi, sońǵy tórt jylda aýdan dıqan­darynyń mańdaı teri ótelip keledi. Osy jyldary orta esep­pen egis alqa­by­nyń ár gek­tarynan 18,6 sentnerden astyq jınap keledi. Aýa raıy qubylmaly soltústik óńirde bul táp-táýir kórsetkish.

– Bıyl ylǵal mol bolatyn syńaıly, – deıdi «Qulan» sharýa qojalyǵynyń basshysy Qulan Bolatov, – sý tyshqandary uıa­la­ryn ádettegideı tomarǵa emes, japyryla qulaǵan buta­nyń etegine salypty. Ras, buryn­ǵy­daı egistik alqaptaryna qar toqtatýdy oıda­ǵy­daı atqara almaı kelemiz. Ese­si­ne, jomart ta­bı­ǵat ózi qaraı­las­qandaı. О́tken jyly otbasy­myz­ben myń gektar alqapqa egin egip, oı­da­ǵydaı ónim aldyq. Bıylǵy kók­temde qalaı bolar eken degen tárizdi alańdaýshylyq bar edi. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń málimdemesinen keıin boıymyzǵa kúsh-qýat quıylyp, qulshynysymyz artyp sala berdi. Memleket basshasynyń aıtýyna qaraǵanda, kóktemgi egis naýqany úshin qosymsha 100 mlrd teńge qarjy bólinedi eken. Onyń ústine Úkimetke janarmaıdyń naryqtyq baǵasyn 15 paıyzǵa arzandatyp, 165 teńgege deıin tómen­detý mindetin júktedi. Shyn má­nin­de, bul biz sııaqty aýyl sharýashylyǵynyń shaǵyn qury­lym­dary úshin óte kóp kómek.

Bıyl Kókshetaýǵa kóktem kesh keldi. Daladaǵy qasat qar­dyń murty buzylǵan joq. Biraq ja­ýap­ty naýqanǵa jaýap­ker­shi­likpen daıyndalý­dy maqsat qylǵan ze­ren­­­di­lik dıqandar qazir tehnıka­la­ryn qamdap jatyr. Aýdandyq aýyl sharýa­shy­lyǵy bóliminiń basshysy Serik Shaıkózovtyń aıtýyna qaraǵanda, bıyl aý­dan dıqandary 177,4 myń gek­­­tar alqapqa dándi daqyldar otyr­­ǵyz­baq. Onyń 59,5 myń gektary arpa, 4 myń gektary suly, odan ózge burshaq tuqymdas daqyldar da bar. 1,7 myń gektar alqapqa kartop, 0,39 myń gektar alqapqa kókónis otyrǵyzylmaq.

Qazirgi zamanda aýyl sharýa­­shy­lyǵy óndirisin árta­rap­tan­dyrý usynylýda. Bul – zaman talaby. Dıqandar da bir daqylmen shektelip qalmaı, zyǵyr, raps, jasymyq, soıa, kúnbaǵys tárizdi daqyldardy kóptep ósirýdi oılastyryp otyr. Bul ónimderge su­ranys ta az emes. Aýdanda tórt túlik maldyń basy jyl saıyn ósip keledi. Mine, osy oraı­­da aýyldyq okrýg ákimderi aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndi­rýshilermen birlese oty­ryp, azyqtyq daqyldardy kóbeı­tý úshin egistik alqaptardyń qury­ly­myn elekten ótkizip, qaıta qara­ǵan­dary jón.

О́tpeli kezeńde birjyldyq jáne kópjyldyq ekpe shóp egý umyt qalǵan bolatyn. Mal azyǵy úshin asa qajetti osy bir is sońǵy jyl­dary aıtarlyqtaı jandanyp kele jatyr eken.

– Aýdanda birjyldyq jáne kópjyldyq ekpe shóptiń 375 tonna tuqymy bar, – deıdi Serik Shaıkózov, – ústimizdegi jyly 15 myń gektar jerge mal azyǵyna qajetti daqyldardy sebýdi jos­parlap otyrmyz.

Tuqym demekshi, qolda bar 21,8 myń tonna tuqymnyń 14,6 myń tonnasy tekserýden ótken. Tekserilgen tuqym qorynyń birinshi jáne ekinshi klas­ty kólemi 65,6 paıyz­dy quraıdy. Zerendilik dı­qan­dar bıyl tuqym taqsy­re­tin tartpaýǵa tıis. О́ıtkeni aýdan­­daǵy attestattalǵan tuqym shar­ýa­shylyqtarynyń sýbek­­ti­le­rin­de 758,3 tonna joǵa­ry sapaly tuqym bar. О́zde­rin ǵana qamtyp qoımaı, kórshi aýdandardyń shar­ýa­­shylyqtaryna da bul tarap­tan kómek kórsete alady.

Kóktemgi egisti der shaǵynda, tyńǵylyqty atqarý aldymen mashına-traktor parkiniń qyz­me­tine tikeleı baılanysty. Ústi­mizdegi jyly úsh aýyl shar­ýa­shylyǵy egis tehnıkasy saty­lyp alynǵan eken. Joqtan táýir degenimizben, shyntýaıtyna kelgende azdaý. Dál osy arada aýdandaǵy aýyl shar­ýa­shylyǵy tehnıkasynyń 30 paıyzynyń tozyp turǵanyn aıtýǵa májbúrmiz. Bizdińshe, jyl saıyn mashına-traktor parkiniń tym bolmaǵanda 10 paıyzy jańartylyp tursa. Sonda birer jylda bárin bolmaǵanymen, qaq jartysyn jańalap alar edik. Tehnıka qýaty jetip tursa, dándi jáne burshaqty daqyldar on kúnniń ishinde egilmek. Irkilissiz jumys isteý úshin 3,9 myń tonna kepildendirilgen dızel otyny qajet. Ázirge onyń 70 paıyzy tasymaldanyp alynǵan.

Ylǵal kóp jyly aramshópter de boı kóteredi. Demek, dıqan qaýym osy bir jaıdy qaperinde ustaǵany jón. Zerendilik dı­qan­dar 175 myń gektar egistik alqaptyń aram shóbine qarsy hımııalyq óńdeý júrgizemiz dep alaqandaryn ysqylap otyr. Jeriń qunarly bolsa, aram shópten ada bolsań, astyq shyq­pa­ǵanda qaıtedi?! 

Memleket basshysynyń ózi dem bergen kóktemgi egiste irki­lis bolmaıdy.

 

Aqmola oblysy,

Zerendi aýdany

 

Sońǵy jańalyqtar

Jazýshylyqtan maqtanǵa deıin

Ádebıet • Búgin, 17:40

Qurdym (tórttaǵan)

Ádebıet • Búgin, 17:20

Talǵat Qalıev jańa qyzmetke taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 17:05

«Memorıal» servısiniń mańyzy zor

Aımaqtar • Búgin, 16:45

Sıfrlandyrý barysyn pysyqtady

Qazaqstan • Búgin, 16:29

Jańa formattaǵy jyr keshi

Rýhanııat • Búgin, 16:25

О́tken jyly 59,8 myń jup ajyrasqan

Qazaqstan • Búgin, 16:12

Túrkistandyq ustazdar marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 15:27

Týrızm salasy qalypqa kele bastady

Qoǵam • Búgin, 14:43

Tún tynyshtyǵyn buzatyndar kóp

Aımaqtar • Búgin, 14:28

Akademık Keńesbaı Musaev dúnıeden ótti

Rýhanııat • Búgin, 14:10

Qyrylmasaq, 40 mıllıon bolar edik

Qazaqstan • Búgin, 14:05

Júrekke salǵan jaralar óshpeıdi

Rýhanııat • Búgin, 12:58

Almatyda esirtki zerthanasy anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 12:45

Uqsas jańalyqtar