Alǵashqy vırtýaldy sot otyrysy

Táýelsizdik jyldarynda Qazaq­stan óziniń negizgi ustanymyn aı­qyn­­daı otyryp, qaı salada bol­­syn quqyqtyq-zańnamalyq talap­taryn kún tártibine shyǵarý jáne ony óz deńgeıinde qorǵaý isinde mol tájirıbe jınaqtady. Mundaı tájirıbelerdiń bir bóligi jekelegen qarjylyq máselelerge qa­tys­ty ister boıynsha júrgizilgen ju­mys­tar arqyly jınaqtaldy...

Jaqynda Anglııa Joǵarǵy so­tyn­da elimizdiń qatysýymen sot tyńdaýlary ótti. Tarqata aı­­tar bolsaq, Anglııa Joǵarǵy so­ty­­nyń 900 jyldyq tarıhynda alǵash ret sot tyńdaýlary onlaın-translıasııa arqyly beınekonfe­ren­sııa júıesiniń kómegimen uıym­das­tyryldy. Budan buryn onlaıntranslıasııa qoǵam úshin erekshe mańyzdy ister bolǵanda ǵana qol­da­nylyp kelgen edi. Sonymen qatar taǵy bir erekshe aıta keter másele, bul ister sot zalynda júrgizilip, prosestiń tek beınetranslıasııasy qamtamasyz etilgen.

Qazaqstan qatysyp jatqan bul prosess burynǵyǵa qaraǵanda ózge­she boldy dep aıta alamyz. Búkil sot tyńdaýy vırtýaldy túrde júr­gi­zildi, onda árbir qatysýshy –
sýdıa, barrısterler, qonaqtar men kýá­gerler úıde nemese keńsede oty­ryp, ınternet arqyly proses­­­ke qatysty.

Bul prosesti uıymdastyrý Qazaqstannyń bastamasy men talpynysynyń, sondaı-aq álemdi sharpyǵan koronavırýstyń sebebinen engizilgen jahandyq karantın tusynda mundaı tájirıbege zań júzinde ruqsat bergen Anglııada qabyldanǵan zań­nyń arqasynda múmkin boldy. Bizge belgili bolǵandaı,
sýdıa aldyn ala bekitilgen kestege sáıkes tyńdaýdy jalǵastyrý týraly sheshim qabyldaý úshin arnaıy zańnyń kúshine enýin kútýge májbúr bolǵan kórinedi.

Atalǵan prosess Qazaqstan Respýblıkasy men Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń Moldova azamattary Anatol Statı, Gabrıel Statı jáne olardyń Ascom Group S.A., Terra Raf Trans kompanııalaryna jáne Bank of New York Mellon-ge  (BNYM) qarsy isi boıynsha sot tyńdaýlary bolatyn.

Túsindire ketsek, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Ulttyq banki birlese otyryp Statı men Bank of New York Mellon-ge (BNYM) qarsy BNYM-de saqtalǵan 530 mıllıon AQSh dollaryna ýaqytsha tyıym salýdyń negizderine qatysty talap-aryzdy Anglııanyń Joǵarǵy sotyna bergen.

Negizgi tyńdaýlar sýdıanyń keste­sine 2020 jyldyń naý­ry­zyna engizilgen bolatyn. Alaı­da, COVID-19 ǵalamdyq pandemııasynyń qaýip-qaterin alǵyshart retinde qoldana otyryp, Statı sot aldynda sot tyńdaýyn keıinge qaldyrýǵa shaqyrǵan. Osy másele boıynsha jaýapker retinde áreket etetin Statıge bul prosesti keıinge qaldyryp, soza túsý tıimdi ekenin atap ótken jón. Sondyqtan qazaqstandyq tarap merzimderdi keıinge qaldyrýǵa qarsylyq bil­di­rip, vırtýaldy sot otyrysyn buryn kelisilgen merzimde ótkizýdi talap etken.

Qazirgi ýaqytta qoljetimdi teh­nıkalyq sheshimder men múm­kin­dikter ádilet júıesiniń úzdiksiz jumys isteýin qamtamasyz etýi kerek. Bul oraıda beınetranslıasııa artyqshylyqtaryn ornymen paıdalaný óte mańyzdy. Aqyrynda sýdıa qazaqstandyq taraptyń pozısııasyn, ıaǵnı elimizdiń talap-tilegin qoldap, ózi úshin jańa formatta tyńdaýdy ótkizýdi uıǵardy.

Osylaısha, qazaqstandyq tarap pandemııaǵa baılanys­ty jarııalanǵan karantınge jáne kóptegen prosestiń toqtaýyna qa­ramastan, sheteldik ıýrısdıksııa­lar­da, dáliregi syrtqy qu­qyq­tyq alańdarda óz múd­de­le­ri men quqyqtaryn qor­ǵaý­dy jal­ǵas­tyrýda. Qazaqstan Res­pýb­lı­­kasy Ádilet mınıstrliginiń qyz­met­kerleri konsýltanttardyń ju­my­syn qashyqtan úılestire otyryp, osyndaı qıyn kezeńde qyzmet etýdi toqtatpaı, tıisti jumystardy jalǵastyrýda.