Saıasat • 07 Sáýir, 2020

Kómek alý ońtaılandyrylady

973 retkórsetildi

Qazir áleýmettik jelide áleýmetti tolǵandyrǵan taqyryptardyń biri – 42 500 teńgeniń «jyry». Bireý qalaı alamyn dese, bireýler qashan alamyn dep áýre bolyp júr. Ony kimder alady, alý joldary qandaı? Osy jáne ózge de másele tóńireginde Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Birjan Nurymbetov Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken onlaın-baspasóz máslıhatynda málimdedi.

Jıyn barysynda mınıstr sońǵy úsh kúnde 42 500 teńgeni alý úshin 1,2 mln ótinish túskenin aıtty.

«Memlekettik saqtandyrý qorynan tólenetin 42 500 teńge – resmı jáne beıresmı jumys istep júrgen, biraq tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty tabysynan aıyrylǵan adamdar úshin qarastyrylǵan tólem. Bul – kómektiń bir túri ǵana. Zeınetaqy, járdemaqy ýaqtyly tólenýde. Aı saıyn 300 mlrd teńgege deıin tólenýde. Bul ındeksteledi. Kásipker azamattarǵa Úkimet tara­pynan salyq, nesıe, kom­mýnaldyq shyǵyndardy tóleý merzimin keıinge shegerýge qatysty kóptegen jeńildik qa­ras­­tyrylyp jatyr. Az qam­tyl­ǵan, kóp balaly otbasylar, múgedek jandar jasyna, sanatyna qaramastan, múgedek balany tárbıelep otyrǵan ata-analar, resmı jumyssyz retinde tirkelgen adamdarǵa bıýdjettiń esebinen, «Biz birgemiz» qorynyń esebinen jáne elimizdegi patrıot azamattardyń atynan azyq-túlik toptamalary jáne aqshalaı kómek kórsetilip jatyr. Jumyssyz qalǵan azamattarǵa osy saqtandyrý qorynan bólek jumysynan aıyrylǵan jaǵdaıda beriletin tólem bar. Memlekettik saqtandyrý qorynan tólenetin tólemge ótinish qabyldaıtyn egov.kz jáne 42500.enbek.kz portaly jumys istep tur. Sońǵy úsh kúnde 42500.enbek.kz portalyna 1 284 000 ótinish kelip tústi. Qazirgi ýaqytta elektrondy qoltańba qoldaný qajettigi joq. Ony SMS arqyly keletin parolmen rastaýǵa bolady. Telegram-bot búgin iske qosyldy. Onyń keshikken sebebi – alaıaq adamdar feık telegram-bottardy jarııalap, halyqty jańylystyrdy», dedi B.Nurymbetov.

Sonymen qatar mınıstr beıresmı jumys istep kelgender 42 500 teńgeni qalaı alatynyn túsindirdi.

«42 500 teńge resmı, beıresmı jumys istep júrgen, biraq tótenshe jaǵdaı saldarynan tabysynan aıyrylǵan azamattarǵa qarastyrylǵan. Olar – jaldamaly qyzmetkerler, shaǵyn jáne orta bıznestiń jumyskerleri. Eger jaldamaly qyzmetkerler májbúrli túrde, aqysy tólenbeıtin eńbek demalysyna jiberilse nemese jumystan shyǵyp qalsa, atalǵan tólemdi alýyna bolady. Qashyqtan jumys isteıtin adamdar bul tólemdi ala almaıdy. Jaldamaly qyzmetshiler qataryna kommersııalyq emes uıymdardyń da jumysshylary kiredi. Olar aqysyz demalysqa jiberilgen bolsa, atalǵan tólemdi ala alady. Memlekettik organdar, kvazımemlekettik uıymdarǵa bul tólem berilmeıdi. Áleýmettik tólem beriletin kelesi top – óz betimen jumys istep júrgen jeke tulǵalar. Olardyń arasynda resmı jáne beıresmı jumyspen aınalysyp júrgender bar. Resmı jumys istep júrgender – jeke kásipkerler, advokat, notarıýs, sot oryndaýshysy men medıator, frılanser sııaqty jeke praktıkamen aınalysyp júrgender. Olar tótenshe jaǵdaıǵa deıin tıisti áleýmettik jarna aýdarǵan bolsa, ótinish berýine bolady. Olardyń qataryna tótenshe jaǵdaıǵa deıin biryńǵaı jınaqtyq tólemdi aýdarǵan adamdar da jatady. Beıresmı jumys istep júrgender – eshqashan eńbek shartyn jasamaǵan, salyq tólemegen, áleýmettik tólem tólemegen, tipti biryńǵaı jınaqtyq tólemdi de tólemegen adamdar. Memleket basshysy osyndaı adamdarǵa da 42 500 teńge tólený kerek ekenin, biraq bul úshin aldymen bir ret mártebesin resimdeý kerek ekenin aıtty. Mártebeni bir ret resimdeý degen – biryńǵaı jınaqtyq tólemdi tóleý. Ony bir ret tóleseńizder, 42 500 teńgeni aı saıyn alasyzdar. Beıresmı jumys istep júrgender BJT-ny tólegennen keıin kelesi kúni atalǵan portal arqyly ótinish bere alady. Biryńǵaı jınaqtyq tólem tóleı salsam, resmı jumys istemeı júrgen adam retinde 42 500 teńge bere salatyn shyǵar dep oılaıtyn azamattarǵa aıtarym: eger siz qazir jumys istep júrseńiz nemese jeke kásipker bolsańyz, basqa áleýmettik tólemder alyp júrseńiz, 42 500 teńge alamyn degen oıyńyz durys emes. Dekrettegi áıelderge atalǵan tólem berile me degen suraqqa jaýap berip ótsem, olarǵa bala kútimi úshin bala bir jasqa tolǵansha memleket tarapynan járdemaqy tólenedi. Bir jyl asqannan keıin olar jumysqa shyǵar edi, biraq tótenshe jaǵ­daıǵa baılanysty eshkimdi ju­mysqa almaıdy. Sondyqtan dekrette otyrǵan analar bir jyl ótkennen keıin biryńǵaı jı­naqtyq tólemdi tólep, 42 500 teńgeden úmittenýine bolady», dedi ol.

B.Nurymbetov 1 mln teńgeden astam tabysy bar azamattar da 42500 teńge alý úshin ótinish bergenin tilge tıek etti. 

«Búgingi tańda 938 myń adamnan 1 284 000 ótinish túsip otyrǵanyn aıttyq. Demek, bir adam birneshe ret ótinish berip otyr. Múmkin qatelesip, jańylysyp jibergen bolarsyzdar. Biraq «2-3 ret ótinish bersem, 42 500 teńgeni 2-3 ret alam» dep oılasańyz – qatelesesiz. Aqparattyq júıe onyń bárin tekserip, rettep alady. О́tinish bergen kezde portaldyń astyńǵy jaǵynda «Men jumys istep júrip, tótenshe jaǵdaıǵa qatysty tabysymnan aıyrylǵanymdy rastaımyn jáne ózime jaýapkershilikti alamyn» degen sóz bar. Siz ol joldardy oqydyńyz, ol biz sizge sendik degendi bildiredi. Muny ne úshin aıtyp otyrmyz? Bul tólemdi soǵan muqtaj adamdar alsa degen nıetimiz bar. Juma, senbi kúnderi alǵashqy 412 myń adamnan ótinish qabyldaǵan kezde biz tekseris jasap kórdik. 1873 adam ótinish bergen, biraq aqparattyq júıe arqyly tekserip edik, olar qańtar, aqpan, naýryz aılarynda orta eseppen 500 myń – 1 mln teńgeden astam tabys alǵan azamattar ekeni anyqtaldy. Bul – durys emes, sizderge 42 500 teńge tólenbeıdi. Aıta ketetin taǵy bir jaıt, 42 500 teńge alý úshin jeke kásipkerlik ashyp qoıǵan, jumysy bar azamattar da bar. Olar qazir jumys istep jatyr jáne jalaqysyn da alyp júr. Biraq jeke kásipkerlik arqyly atalǵan tólemdi alǵysy keledi. Bulaı etý – durys emes. Olardyń jalaqy alyp jatqany týraly málimet bizdiń aqparattyq júıede bar. Ondaı ótinishter qabyldanbaıdy jáne mundaı áreketke barmaǵandaryńyz durys», dedi mınıstr.

Sonymen qatar ol ótinish bergenderdiń ishinde ómirinde eshqashan bankte esepshot ashpaǵan adamdar baryn alǵa tartty. Iá, ótinish toltyrǵan kezde esepshotty kórsetýi kerek, biraq ótinish jiberip úlgermeı qalmas úshin esepshot ashý maqsatynda bank­terge júgingen jurtty kórdik.

«Osyǵan baılanysty 1-2 kúnde mynadaı ózgeris engizemiz: ótinish bergen kezde bankte shotyńyz bolmasa, shotty kórsetetin jerge eshteńe kórsetpeısiz. Talapqa saı bolǵan jaǵdaıda sizge 42 500 teńge taǵaıyndap, siz esepshot ash­qansha 1 aı kútemiz. Esep­shotty ashqannan keıin sizge tó­lemdi aýdaramyz. О́tinishińizdi ji­berip qoıyp, esepshotyńyzdy asyqpaı alýǵa bolatyn jaǵdaı qarastyryp jatyrmyz. Bul 1-2 kúnde sheshiledi. Barlyq bankke aıtarymyz, osyndaı qıyn kezeńde biz sekildi halyqtyń ótinishin bir terezeden – qashyqtan qabyldap, olardyń málimetterin alyp, esepshotyn engizip, kartochkasyn ázirlep, úıine jetkizip berýge bolady. Qazir Qazposhta da, Halyq banki de osy jumyspen aınalysyp jatyr. Basqa bankterdi de bizben birlesip, halyqqa kómektesý maqsatynda osyndaı áreket jasaýǵa shaqyramyn», dedi B.Nurymbetov.

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqtyń kúmis kómeı ánshileri

Rýhanııat • Keshe

Búgin aıt namazy oqyla ma?

Rýhanııat • Keshe

Búgin - Oraza aıt merekesi

Rýhanııat • Keshe

Maıdan dalasynan tabylǵan báki

Aımaqtar • 23 Mamyr, 2020

Jezqazǵanda 13 adam koronavırýs juqtyrdy

Koronavırýs • 23 Mamyr, 2020

Karantınde tıgizgen kómek umytylmaıdy

Aımaqtar • 23 Mamyr, 2020

Uqsas jańalyqtar