Qazaqstan • 09 Sáýir, 2020

TJ kezeńindegi daǵdarysqa qarsy sharalar boıynsha eń jıi qoıylatyn suraqtar

26 retkórsetildi

coronavirus2020.kz Tótenshe jaǵdaı kezeńindegi daǵdarysqa qarsy sharalar boıynsha eń jıi qoıylatyn suraqtarǵa jaýap berdi. 

1. QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń Tártibi qandaı uıymdarǵa qoldanylady? Bankterdegi qandaı kredıtterdiń merzimi keıinge qaldyrylady?

- QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Tóraǵasynyń 2020 jylǵy 26 naýryzdaǵy № 167 buıryǵymen Tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde zardap shekken halyqtyń, shaǵyn jáne orta bıznestiń qaryzdary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy somalaryn tóleýdi toqtata turý tártibi bekitildi.

Bul tártip barlyq ekinshi deńgeıdegi bankterge, lombardtardy, onlaın-kredıtteý kompanııalaryn, kredıttik seriktestikterdi, onyń ishinde buryn osyndaı uıymdar bolyp tabylǵan zańdy tulǵalardy qosa alǵanda, mıkroqarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıymdarǵa qoldanylady.

Tótenshe jaǵdaı kezeńinde halyqqa jáne kásipkerlik sýbektilerine qoldaý kórsetý sharalary 2020 jylǵy 16 naýryzǵa deıin berilgen barlyq banktik qaryzdarǵa jáne mıkrokredıtterge qoldanylady.

2. Jeke jáne zańdy tulǵalardyń qaryzdary men mıkrokredıtteri boıynsha tólemderdiń merzimi ótken jaǵdaıda aıyppuldar men ósimpuldar esepteýge tyıym salynǵan ba? Qazaqstandyqtardyń barlyq kepilsiz tutynýshylyq qaryzdary boıynsha tóleý merzimi 90 kúnnen asyp ketken jaǵdaıda syıaqy esepteýge tyıym salynǵan ba? Bul ekeýi de bir nárse me álde túrli nárse me? Merzimi ótken kezde bankke tólenetin syıaqy, merzimi ótken kezdegi aıyppul, ósimpul – munyń bári túrli nárseler me? Qazaqstandyqtardyń barlyq kepilsiz tutynýshylyq qaryzdary boıynsha tóleý merzimi 90 kúnnen asyp ketken jaǵdaıda syıaqy esepteýge tyıym – bul DK, shaǵyn jáne orta bıznes úshin be álde jeke jáne zańdy tulǵalarǵa da qoldanyla ma?

- Qaryz sharty boıynsha syıaqy jáne turaqsyzdyq aıyby (aıyppuldar men ósimpuldar) – bul túrli uǵymdar. Syıaqy degenimiz – qaryz nysanyn paıdalanǵany úshin tólenetin aqy jáne tóleý merzimniń ótý-ótpeýine onyń qatysy joq. Turaqsyzdyq aıyby (aıyppuldar men ósimpuldar) degenimiz – qaryz alýshy qaryz boıynsha mindettemelerin oryndamaǵan nemese tıisinshe oryndamaǵan, onyń ishinde tóleý merzimin ótkizip alǵan jaǵdaıda kredıtorǵa tóleýge mindetti aqsha somasy. Demek, eger qaryz alýshy kredıt boıynsha tóleý merzimin ótkizip alǵan jaǵdaıda, bank nemese mıkroqarjylyq uıym turaqsyzdyq aıybyn esepteýge jáne talap etýge quqyly.

Qazaqstan Respýblıkasynda tótenshe jaǵdaı rejıminiń jáne jekelegen óńirlerde karantınniń engizilýine baılanysty QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi aǵymdaǵy jaǵdaıda qıyndyqqa ushyraǵan qaryz alýshylarǵa birqatar qoldaý kórsetý sharalaryn qabyldady.

Qabyldanǵan sharalar jeke tulǵalardan kepilsiz tutynýshylyq qaryzdar boıynsha tóleý merzimi 90 kún ótkennen keıin syıaqy esepteýge jáne alýǵa tyıym salýdy kózdeıdi. Sonymen birge tótenshe jaǵdaıdyń qoldanylý kezeńinde qaryzdar boıynsha merzimi ótken kezde turaqsyzdyq aıybyn esepteýge jáne alýǵa tyıym kózdelgen.

3. Karantın kezinde jumyssyz qalǵan nemese jalaqysy saqtalmaı demalysqa ketken jeke tulǵalar úshin kredıtter boıynsha tólemder toqtatyla tura ma?

- Tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde jeke tulǵalar jumysynan nemese ózge de tabys kózderinen aıyrylǵan jáne qarjylyq jaǵdaıy nasharlaǵan jaǵdaıda, 2020 jylǵy 15 naýryz – 15 maýsym aralyǵyndaǵy kezeńde kredıtter boıynsha tólemderdi toqtata turý kózdelgen.

Bul úshin suraqta sıpattalǵan jaǵdaıǵa tap bolǵan qaryz alýshyǵa bankke (mıkroqarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıymǵa, bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymǵa) 2020 jylǵy 16 naýryz – 15 maýsym aralyǵyndaǵy kezeńde qarjylyq jaǵdaıy nasharlaǵany týraly erkin nysanda ótinish berse jetkilikti. Bank (mıkroqarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıym, bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıym) ótinishtiń negizinde 10 (on) jumys kúni ishinde tólemderdi toqtata turý týraly sheshim qabyldaıdy jáne qaryz alýshyǵa qoljetimdi tásildermen habarlaıdy.

4. Jumystan shyqqan, jalaqysy saqtalmaıtyn demalysqa jiberilgen nemese jalaqysy qysqartylǵan qaryz alýshylardyń jaǵdaıy qalaı bolady? Jumystan shyqqan qaryz alýshy jumys tapqansha jáne qaıtadan tabys alǵansha aıyppuldar men ósimpuldar qoldanyla ma?

-Joq, aıyppuldar men ósimpuldar esepteýge tyıym salynǵan. Tótenshe jaǵdaı qoldanylatyn kezeńde bankter, bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar, mıkroqarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıymdar jeke tulǵalarǵa banktik qaryz jáne (nemese) mıkrokredıt boıynsha negizgi borysh jáne (nemese) syıaqy boıynsha merzimi ótken tólemder boıynsha aıyppuldar men ósimpuldar eseptemeıdi.

Kredıttik uıymdar osy sharalardy jeke tulǵalarǵa qatysty birjaqty tártippen, qaryz alýshylar tarapynan ótinish berý qajettiliginsiz qoldanady.

5. Jalaqysy qysqarǵan, biraq jumys isteýdi jalǵastyratyn jáne eń tómengi tabys alatyn azamattar tólem merzimi uzartylǵandardyń sanatyna kire me?

- Iá, eger qaryz alýshy qarjylyq turǵydan qıyndyqqa ushyraǵan jaǵdaıda, ol kredıttik uıymǵa qaryz sharty boıynsha negizgi borysh pen syıaqy somalaryn tóleý merzimin uzartý týraly ótinish berýge quqyly. Bul rette qaryz alýshyǵa qarjylyq jaǵdaıyn rastaıtyn qujattar berý talap etilmeıdi.

Jeke tulǵalar ótinishti kredıttik uıymǵa elektrondyq poshta, «bank-klıent» onlaın-júıesiniń, ınternet-resýrstyń, mobıldi qosymshanyń nemese basqa da baılanys quraldarynyń kómegimen beredi.

6. Bul qaryz alýshynyń kredıttik tarıhyna qalaı áser etedi?

- QNRDA Tóraǵasynyń 2020 jylǵy 26 naýryzdaǵy № 167 buıryǵymen bekitilgen Tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde zardap shekken halyqtyń, shaǵyn jáne orta bıznestiń qaryzdary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy somalaryn tóleýdi toqtata turý tártibinde kórsetilgen talaptarmen tólemderdi toqtata turý qaryz alýshynyń kredıttik tarıhyn nasharlatýǵa jáne qaryz alýshy týraly kredıttik bıýroǵa teris aqparat berýge negiz bolyp tabylmaıdy.

7. Kredıtter boıynsha tólemderdi 90 kún ótken soń óteý tetigin sıpattap berseńizder. Barlyq qaryzdy birden nemese ishinara tóleý qajettigi bola ma?

- Kredıttik uıym tólemderdi toqtata turý sebebin qamtıtyn jáne 2020 jylǵy 16 naýryzdan 15 maýsymǵa deıingi kezeńde kez kelgen sátte kredıttik uıymǵa berilgen qaryz alýshynyń erkin nysanda jasalǵan ótinishi negizinde tólemderdi toqtata turý týraly sheshim qabyldaıdy.

Kredıttik uıym qaryz alýshynyń ótinishin qaraıdy, 10 jumys kúni ishinde tólemderdi toqtata turý týraly sheshim qabyldaıdy jáne qaryz alýshyny qoljetimdi tásildermen habardar etedi.

Qaryz alýshynyń qarjylyq jaı-kúıiniń nasharlaýyn rastaıtyn qujattardy usynýy talap etilmeıdi.

Kredıttik uıym tólemderdi toqtata turýdan bas tartý týraly sheshimdi kredıttik uıymda jeke tulǵanyń qarjylyq jaı-kúıiniń nasharlaýynyń bolmaýy týraly aqparat bolǵan jaǵdaıda qabyldaıdy.

Sonymen qatar, 90 kún keıinge qaldyrý merzimi ótkennen keıin qaryz shartynyń merzimin ulǵaıtý nemese qaryz shartynyń qalǵan merzimine keıinge qaldyrylǵan bereshek somasyn bólý jónindegi sheshimdi kredıttik uıym kredıtor men qaryz alýshynyń sharttyq qatynastary sheńberinde derbes qabyldaıtyn bolady.

8. Kredıt merzimin keıinge qaldyrý rásimi boıynsha qaryz alýshy men bank arasyndaǵy is-qımyl algorıtmi qandaı? Bankke ótinish bergen kezde nege jasaý kerek?

- Agenttik Tóraǵasynyń 2020 jylǵy 26 naýryzdaǵy № 167 buıryǵymen Tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde zardap shekken halyqtyń, shaǵyn jáne orta bıznestiń qaryzdary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy somalaryn tóleýdi toqtata turý tártibi bekitildi.

Bul tártip barlyq ekinshi deńgeıdegi bankterge, lombardtardy, onlaın-kredıtteý kompanııalaryn, kredıttik seriktestikterdi, onyń ishinde buryn osyndaı uıymdar bolyp tabylǵan zańdy tulǵalardy qosa alǵanda, mıkroqarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıymdarǵa qoldanylady.

Atalǵan tártip tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde zardap shekken jeke jáne zańdy tulǵalarǵa banktik qaryz jáne mıkrokredıt sharttary boıynsha negizgi borysh pen syıaqyny tóleýdi 2020 jylǵy 16 naýryzdan 15 maýsymǵa deıin toqtata turýdy kózdeıdi.

ShOB, onyń ishinde jeke kásipkerlerge, olardyń qyzmeti tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde neǵurlym zardap shekken ekonomıka sektorlaryna (saýda, SOO jalǵa alýshylaryn qosa alǵanda jáne taýarlardy jetkizý tizbegi, sport, týrızm, qonaq úı bıznesi, jolaýshylar jáne júk tasymaly, qoǵamdyq tamaqtaný, meıramhanalar men dámhanalar, bos ýaqyt pen demalysty uıymdastyrý) sáıkes kelgen nemese olardyń qarjylyq jaǵdaıy nasharlaǵan jaǵdaıda keıinge qaldyrý beriletin bolady. Bul satylǵan taýarlar men qyzmetter kólemin tómendetý, satyp alýshylar tarapynan tólemdi toqtata turý, qyzmetkerlerdiń shtat sanyn qysqartý nemese basqa da obektıvti sebepter. ShOB sýbektilerine olardyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattardy qosa bere otyryp, bankke nemese mıkroqarjy uıymyna júginý talap etiledi.

Jalpy alǵanda, ótinishti jeke tulǵa nemese ShOB kez kelgen ýaqytta 2020 jylǵy 16 naýryzdan 15 maýsymǵa deıin bere alady.

Tólemderdi toqtata turý kezeńinde Tártip talaptaryna sáıkes keletin qaryz alýshylar boıynsha shaǵym-talap jumysy toqtatylady.

2020 jylǵy 16 naýryzdan 15 maýsymǵa deıingi kezeńde kredıttik uıymdar qaryz alýshylardan tólemderdi toqtata turý nemese tıisti sharttardy ózgertý týraly ótinishti qaraý úshin komıssııalar men ózge de tólemderdi almaıdy.

9. Qandaı qujattar qarjylyq jaǵdaıdyń nasharlaǵanyn rastaı alady jáne olardy qaıdan jınaý qajet?

- Halyqtyń áleýmettik osal toptary, memlekettik áleýmettik kómek alýshylar, halyqty jumyspen qamtý jónindegi jergilikti organda tirkelgen jumyssyzdar boıynsha kredıttik uıymdar birjaqty tártipte jumystar júrgizetin bolady jáne tólemderdiń toqtatylǵany týraly habardar etedi.

Azamattardyń qalǵan sanattary qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaǵany týraly kredıttik uıymdarǵa ótinish berýleri tıis.

Máselen, qarjylyq jaǵdaıy TJ engizýmen baılanysty nasharlaǵan jeke tulǵalar erkin nysanda jazylǵan jáne tólemniń toqtatylý sebebi kórsetilgen ótinish usynýlary tıis. Qaryz alýshy- jeke tulǵalarǵa onyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattar usynýdyń qajeti joq.

Bıznes sýbektilerine ótinishpen qatar, qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattar usyný qajet.

О́tinishti jáne qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattardy kredıttik uıymǵa 2020 jylǵy 16 naýryzdan 15 maýsym aralyǵy kezeńinde kez kelgen ýaqytta usynýǵa bolady.

10Barlyq EDB-ǵa qatysty qoldanylatyn ótinishter qandaı merzimderde qaralady?

- Qarjylyq jaǵdaıy nasharlaǵan qaryz alýshylar-jeke tulǵalardyń ótinishteri boıynsha kredıtor qaryz alýshynyń ótinishin qaraıdy jáne 10 (on) jumys kúni ishinde tólemdi toqtata turý týraly sheshim qabyldaıdy jáne qaryz alýshyny qoljetimdi tásildermen habardar etedi.

11. Bankter karantın kezeńinde adamdardan qarjylyq taldaý men ótinishti ne sebepti talap etedi?

- Kredıttik uıym azamattyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattar men málimetterdi talap ete almaıdy. Kredıttik uıym tólemderdi toqtata turý týraly sheshimdi tek qaryz alýshynyń ótinishi negizinde ǵana qabyldaıdy.

Kredıttik uıymda qaryz alýshy-jeke tulǵanyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlamaǵany týraly aqparat bolǵan jaǵdaıda, ol tólemdi toqtata turýdan bas tarta alady.

12. Osyǵan baılanysty bankter adamdarǵa qaryzdar boıynsha tólem merzimin keıinge qaldyrýdy usynýdan bas tartady. Bul nemen baılanysty?

- Bankter tólemderdi toqtata turýdan bas tartý týraly sheshimdi kredıttik uıymda jeke tulǵanyń qarjylyq jaı-kúıiniń nasharlaýynyń bolmaýy týraly aqparat bolǵan jaǵdaıda qabyldaıdy.

13. TJ kezeńinde adamnyń tólem qabilettiliginen ýaqytsha aırylǵandyǵy týraly qandaı da bir rastaıtyn qaǵazdar bolýy tıis pe? Álde bankte ótinish qaldyrý jetkilikti me?

- Eger Sizdiń qarjylyq jaǵdaıyńyz nasharlap, jáne Siz halyqtyń áleýmettik osal toptarynyń, sondaı-aq memlekettik ataýly áleýmettik kómek alýshynyń jáne kredıttik uıymdar tarapynan birjaqty tártippen kómek kórsetiletin halyqty jumyspen qamtý máseleleri boıynsha jergilikti organda tirkelgen jumyssyzdardyń sanatyna jatpaıtyn jaǵdaıda, Siz erkin nysanda jasalǵan jáne tólemdi toqtata turý sebebi kórsetilgen ótinishpen kredıttik uıymǵa júginýińiz qajet. Jeke tulǵanyń qarjylyq jaı-kúıiniń nasharlaǵanyn rastaıtyn qujattardy qaryz alýshynyń usynýy talap etilmeıdi.

Bıznes sýbektileri ótinishten basqa, qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlaýyn rastaıtyn qujattardy usynýy qajet.

Qarjylyq jaı-kúıiniń nasharlaýyn rastaıtyn ótinish pen qujattar 2020 jylǵy 16 naýryzdan 15 maýsymǵa deıingi kezeńde kez kelgen sátte kredıttik uıymǵa berilýi múmkin.

14. Nege qoldaý baǵdarlamasy tek kepilsiz kredıtterge ǵana qoldanylady? Nege barlyq qaryz alýshylarǵa biryńǵaı tásil joq, bul ahýal barlyǵy úshin óte qıyn ǵoı?

- Tótenshe jaǵdaı kezeńinde halyqty jáne kásipkerlik sýbektilerdi qoldaý sharalary 2020 jylǵy 16 naýryzǵa deıin berilgen barlyq banktik qaryzdar men mıkrokredıtterge qoldanylady.

15. Nelikten bankter merzimin keıinge qaldyrýǵa qatysty ótinishterdi qaraǵany úshin komıssııa alady?

- Kredıttik uıymdarǵa qaryz alýshylardan tólemderdi toqtata turý jáne kepil sharttaryn jáne ózge de baılanysty sharttardy tıisinshe ózgertý týraly ótinishterdi qaraǵany úshin komıssııalar jáne ózge de tólemder alýǵa tyıym salynady.

16. Qaryz alýshynyń tóleý merzimin keıinge qaldyrýǵa kelisimi qalaı beriledi? Bekitilgen rásim bar ma? Tólem jasaǵysy keletin jáne tólemdi odan ári de júrgize alatyndar ne isteıdi, ásirese, eger paıyzdar báribir de esepteletin bolsa?

- Halyqtyń áleýmettik osal toptaryna jatatyn azamattarǵa, ataýly áleýmettik kómek alýshylarǵa jáne tirkelgen jumyssyzdarǵa tólem merzimin keıinge qaldyrýdy usyný olardyń kelisimimen ǵana júzege asyrylady. Basqa jeke tulǵalar, sondaı-aq shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri tólem merzimin keıinge qaldyrý úshin óziniń bankine nemese banktik emes kredıttik uıymǵa tıisti ótinish berýi kerek.

Bul rette kez kelgen qaryz alýshy tólem merzimin keıinge qaldyrmaýǵa jáne kredıt boıynsha tólemderdi burynǵy rejımde júrgizýge quqyly.

Tólem merzimin keıinge qaldyrýdy usynýdyń barlyq rásimderi Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tıisti quqyqtyq aktilerimen egjeı-tegjeıli reglamentteledi.

17. Bankterdiń tólem merzimin keıinge qaldyrýdy usynýyna negiz bolatyn biryńǵaı talaptar bar ma? Qazir bir bank bárine birdeı tólem merzimin bir aıǵa ǵana keıinge qaldyrýdy usynamyn dese, basqa bank aldymen 16 naýryzǵa deıingi aǵymdaǵy tólemdi tóleýdi talap etedi, al úshinshisi ótinishti qaraǵany úshin komıssııa talap etedi, alaıda nátıjesinde bas tartýy múmkin ekenin aıtady.

- Qaryzdar boıynsha tólemderdiń merzimin keıinge qaldyrýdy usynýdyń biryńǵaı talaptary QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń quqyqtyq aktilerinde belgilengen, atap aıtqanda:

1) Tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde zardap shekken halyqtyń, shaǵyn jáne orta bıznestiń qaryzdary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy somalaryn tóleýdi toqtata turý tártibi (QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Tóraǵasynyń 2020 jylǵy 26 naýryzdaǵy № 167 buıryǵy);

2) «Halyqty jáne kásipkerlik sýbektilerin tótenshe jaǵdaı kezeńinde qoldaý sharalary týraly» QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Basqarmasynyń 2020 jylǵy 22 naýryzdaǵy № 17 qaýlysy.

3) Tólem merzimin keıinge qaldyrýdyń biryńǵaı kezeńi – 2020 jylǵy 16 naýryzdan bastap 15 maýsym aralyǵy kózdeledi. Bul rette kredıtorlarǵa tólem merzimin keıinge qaldyrýdy usynǵany úshin komıssııa alýǵa jáne Agenttiktiń quqyqtyq aktilerinde kózdelmegen qosymsha talaptar belgileýge tyıym salynady.

18. Lombardtarǵa qatysty ahýal qandaı? Olar da úsh aıǵa merzimin keıinge qaldyrýdy usynady? Kóptegen lombardtarda qaryz merzimi aımen nemese birneshe kúnmen de esepteledi. Bul rette merzimin keıinge qaldyrý tetigi qalaı iske asyrylatyn bolady? Bul ýaqyt ishinde lombard kepilge salynǵan zattardy satyp jibermeı me?

- Merzimin keıinge qaldyrý tártibin oryndaý kredıt naryǵynyń barlyq sýbektilerine, onyń ishinde lombardtarǵa da mindetti. Merzimin keıinge qaldyrýdyń biryńǵaı kezeńi – 2020 jylǵy 16 naýryzdan bastap 15 maýsym aralyǵy kózdeledi. Merzimin keıinge qaldyrý qaryz boıynsha mindettemelerdi oryndaý merzimin aýystyrýdy kózdeıtindikten, merzimin keıinge qaldyrý kezeńinde lombardtardyń kepilge salynǵan zattardy satýǵa quqyǵy joq.

19. Keıbir kásiporyndar aı saıyn emes, toqsan saıyn tólemder júrgizedi. Eger mysaly tólem merzimi naýryzda jasalǵan bolsa, kelesi tólem merzimi maýsymda bolsa, olar tólem merzimin qalaı keıinge qaldyrady (ondaı múmkindik berile me)?

- Qaryzdar boıynsha tólemderdi júzege asyrýdyń kezeńdiligine qaramastan, merzimin keıinge qaldyrýdyń biryńǵaı kezeńi – 2020 jylǵy 16 naýryzdan bastap 15 maýsym aralyǵynda kózdelgen. Merzimin keıinge qaldyrý ýaqytsha qarjylyq qıyndyqqa tap bolǵan qaryz alýshylarǵa usynylady. Sondyqtan qaryz alýshynyń kórsetilgen kezeńde qarjylyq jaǵdaıy jaqsarmasa jáne qaryz boıynsha mindettemelerin oryndaýǵa múmkindigi bolmasa, qaryz alýshy óziniń qaryz alǵan bankine nemese banktik emes kredıttik uıymǵa mundaı jaǵdaıyn tıisti qujattarmen rastaı otyryp, merzimin keıinge qaldyrýdyń neǵurlym uzaq kezeńin nemese ózge de sharalar usyný týraly ótinishpen júginýge quqyly. Qaryz alýshynyń qarjylyq jaǵdaıyna taldaý nátıjeleri boıynsha kredıtor keıinge qaldyrýdyń qosymsha merzimin usyný ne bas tartý týraly sheshim qabyldaıtyn bolady.

20. Qoldaý sharalaryn usynýdan bas tartqan uıymdarǵa qandaı sharalar qoldanylady. Qazir kóptegen azamattar biz bankter emespiz jáne AK-men ǵana jumys isteımiz, sondyqtan Agenttik buıryǵynyń bizge qatysy joq degen kompanııalarǵa paıda boldy. Olardyń klıentteri ne isteý kerek?

- QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń (budan ári – Agenttik) tıisti buıryǵymen bekitilgen Tólem merzimin keıinge qaldyrýdy usyný tártibi barlyq kredıttik uıymdarǵa, onyń ishinde bankterge, mıkroqarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıymdarǵa, lombardtarǵa, onlaın-kredıtteý kompanııalaryna, kredıttik seriktestikterge qoldanylady.

«Áleýmettik-ekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý sharalary týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2020 jylǵy 16 naýryzdaǵy № 286 Jarlyǵyna sáıkes daǵdarysty jaǵdaılar kezeńinde Qazaqstan Respýblıkasynda memlekettik basqarýdyń jumys isteýiniń erekshe tetigi aıqyndalǵanyn atap ótý qajet. Ol memlekettik organdarǵa retteýdiń, baqylaýdyń jáne qadaǵalaýdyń, ózge fýnksııalardy júzege asyrýdyń erekshe tártibin kózdeıtin aktiler qabyldaý quqyǵyn beredi.

Osyǵan baılanysty, tólem merzimin keıinge qaldyrýdy usynýdan negizsiz bas tartqan jaǵdaıda qaryz alýshylar Agenttikke shaǵymdanýǵa quqyly, shaǵymdardy qaraý nátıjeleri boıynsha Agenttik óz ókilettikterine sáıkes sharalar qabyldaıdy.

21. Qaryz alýshynyń kelisimi onyń ótinishinsiz qalaı resimdeledi? Paıyzdyq júkteme ulǵaıǵan jaǵdaıda? Rásimi avtomatty túrde júrgizilgen jaǵdaıda, mundaı tártip qaryz alýshy úshin tıimdi bolmaýy múmkin. Bul rásimnen qalaı bas tartýǵa bolady?

- Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Tóraǵasynyń 2020 jylǵy 27 naýryzdaǵy buıryǵymen bekitilgen Tótenshe jaǵdaıdy engizý nátıjesinde zardap shekken halyqtyń, shaǵyn jáne orta bıznestiń qaryzdary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy somalaryn tóleýdi toqtata turý tártibine sáıkes kredıtor «Turǵyn úı qatynastary týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 68-babyna sáıkes halyqtyń áleýmettik jaǵynan osal toptaryna jatatyn jeke tulǵalarǵa, sondaı-aq memlekettik ataýly áleýmettik kómek alýshylarǵa jáne halyqty jumyspen qamtý máseleleri boıynsha jergilikti organda tirkelgen jumyssyzdarǵa 2020 jylǵy 16 naýryz – 15 maýsym aralyǵyndaǵy kezeńde ótinishti jáne rastaıtyn qujattardy talap etpeı jáne banktik qaryz jáne (nemese) mıkrokredıt sharttaryna qosymsha kelisimderge qol qoımaı, qaryz alýshynyń kelisimimen tólemderdi toqtata turýdy júzege asyrady.

Tártipte kredıttik uıymnyń qaryz alýshyǵa tólemderi qol jetimdi tásildermen toqtata turý týraly habarlaý mindeti aıqyndaldy.

Búgingi kúni kredıttik uıymdar qaryz alýshylarmen qashyqtyqtan aqparat almasý úshin ózderiniń ınternet-resýrstaryn jáne mobıldi qosymshalaryn pysyqtaý boıynsha jumys júrgizýde. Bul qaryz alýshylarǵa úıden shyqpaı-aq kredıttik uıymdaryna tólem merzimin keıinge qaldyrý úshin qajetti málimetter usynýǵa múmkindik beredi.

Habarlamany jetkizgen kúnnen bastap 10 (on) jumys kún ishinde qaryz alýshynyń jaýaby bolmaǵan jaǵdaıda, kredıttik uıym2020 jylǵy 16 naýryz – 15 maýsym aralyǵyndaǵy kezeńde banktik qaryz jáne (nemese) mıkrokredıt sharttary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy boıynsha tólem merzimin keıinge qaldyrýdy usynbaıdy.

22. № 167 buıryqty baqylaý qalaı júzege asyrylatynyn túsindiresiz be? Ony buzýshylarǵa qandaı jaýapkershilik júkteledi?

- Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Tóraǵasynyń 2020 jylǵy 27 naýryzdaǵy buıryǵymen bekitilgen Tótenshe jaǵdaıdy engizý saldarynan zardap shekken halyqtyń, shaǵyn jáne orta bıznestiń qaryzdary boıynsha negizgi borysh pen syıaqy somalaryn tóleýdi toqtata turý tártibine (budan ári – Tártip) sáıkes qaryz alýshy ótinishti kredıtorǵa elektrondyq poshta, «bank-klıent» onlaın-júıesiniń, ınternet-resýrstyń, mobıldi qosymshanyń nemese basqa da baılanys quraldarynyń kómegimen beredi.

Búgingi kúni kredıttik uıymdar qaryz alýshylarmen qashyqtyqtan aqparat almasý úshin ózderiniń ınternet-resýrstaryn jáne mobıldi qosymshalaryn pysyqtaý boıynsha jumys júrgizýde. Bul qaryz alýshylarǵa úıden shyqpaı-aq kredıttik uıymdaryna tólem merzimin keıinge qaldyrý úshin qajetti málimetter usynýǵa múmkindik beredi.

Kredıttik uıym qaryz alýshynyń ótinishin qaraıdy jáne 10 (on) jumys kúni ishinde tólemderdi toqtata turý týraly sheshim qabyldaıdy jáne qaryz alýshyǵa qol jetimdi tásildermen habarlaıdy.

Qabyldanǵan sheshim týraly qaryz alýshyǵa habarlamaǵan jaǵdaıda, qaryz alýshy kredıttik uıymǵa ne Agenttikke jedel jelidegi telefondary: +7 (727) 2788 144 jáne +7 (727) 2788 122 (dúısenbi-juma kúnderi saǵat 9.00-den bastap 17.00-ge deıin, senbi – 9.00-den bastap 15.00-ge deıin, jeksenbi – demalys) www.finreg.kz saıtynyń keri baılanys arqyly, Fingramota@finreg.kz. elektrondyq poshta arqyly qaıta ótinish berýge quqyly.

Tólem merzimin keıinge qaldyrý usynýdan negizsiz bas tartqan jaǵdaıda qaryz alýshy QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigine shaǵymdanýǵa quqyly, ony qaraý nátıjeleri boıynsha qarjy retteýshi óz quzyretine sáıkes sharalar qabyldaıdy.

Sońǵy jańalyqtar

Áke rýhynan qýat alǵan qaısar jan

Rýhanııat • Búgin, 11:54

Abylaıhannyń aq joly

Aımaqtar • Búgin, 10:05

Aqmolada qaıyrymdy jandar kóp

Aımaqtar • Búgin, 09:31

Halyqaralyq stýdentter forýmy aıaqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 09:25

Shaıqynyń dombyrasy

О́ner • Búgin, 08:15

Teatr aldyndaǵy tarlandar

Rýhanııat • Búgin, 08:13

Shámshi ǵumyrynyń beımálim betteri

Rýhanııat • Búgin, 08:09

Jekpe-jekte jeńilmegen jigitter

Boks • Búgin, 08:06

Uqsas jańalyqtar