Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi ıslam uıymy qazirgi kezeń strategııasyn qabyldady

«Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam uıymyna (AQIU) múshe memleketterdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıyna COVID-19 pandemııasynyń tıgizýi múmkin zardaptarǵa úlken alańdaýshylyq bildiremiz. Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń (IYU) mamandandyrylǵan mekemesi retindegi bizdiń qazirgi mindetimiz – IYU aımaǵyndaǵy azyq-túlik qaýipsizdigi úshin jahandyq pandemııaǵa baılanysty ótkir máselelerdiń tıimdi sheshimderi men joldaryn qarastyrý bolyp tabylady» delingen osy jónindegi baspasóz málimdemesinde. 

Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam uıymynyń Bas dırektory E.Á. Baıdáýlettiń málimdeýinshe, koronavırýsqa qarsy qorǵanys sharasy retinde kóptegen elderde adamdar qozǵalysynyń shektelýi jáne ekonomıkalyq is-áreketterdiń azaıýy azyq-túlik ónimderiniń qoljetimdiligine áser etetindigi aıqyn. Sondyqtan bul máslede AQIU múshe memleketterdiń azyq-túlik tapshylyǵynyń saldaryn azaıtý boıynsha uıymdyq túrde kelisilgen ortaq is-áreketi qajet.

AQIU derekteri boıynsha 2017 jyly IYU-na múshe memleketterde 64,5 mıllıonnan astam adam ashtyq zardabyn sezingen. 2018 jyly IYU sheńberinde jyl saıynǵy azyq-túlik tapshylyǵy 67 mıllıard AQSh dollaryn quraǵanyn aıǵaqtaıtyn statıstıkalyq derekter bar. Demek qazirgideı qıyn kezeńde uıym elderinde azyq-túlikdaǵdarysynyń etek jaıyp ketpeýin barynsha eskerý qajet. 

Osyǵan oraı AQIU azyq-túlik problemalaryn sheshý, onyń óndirisi men saýdasyn damytý, muqtaj elderge gýmanıtarlyq kómekter kórsetý baǵytynda jumys istep jatqan uıymǵa múshe memleketterdiń bastamalaryna qoldaý bildirgen. Elderdi azyq-túlik ysyrabyn azaıtýǵa shaqyrǵan. Osyndaıda tıimdiligi zor Islam tamaq ónerkásibi qaýymdastyǵyn (IFPA) qurýdy jedeldetýge mindettenetindigin málimdegen.

Sondaı-aq ortaq isti úılestirý baǵytynda memorandým qabyldap, ony uıymǵa múshe memleketterge joldaǵandaryn jetkizgen.

«AQIU Islam yntymaqtastyǵy uıymy ishindegi erkin saýda men ınvestısııalardy ilgeriletý týraly túrli kelisimderdiń oryndalýyn jalǵastyrýǵa daıyn jáne osy tótenshe kezeń ishinde Halyqaralyq ıslamdyq saýdany qarjylandyrý korporasııasynyń (ITFC) saýdany qarjylandyrý úshin 850 mln AQSh dollary kólemindegi qarjylandyrý mindettemesin baǵalaımyz. Sol sııaqty, biz IYU-nyń bas qaqarjy ınstıtýttary, atap aıtqanda Islam Yntymaqtastyq Qory (ISF) jáne Islam Damý Banki (IsDB) qabyldaǵan málimdemelik mindettemelerdi qoldaımyz. Islam Damý Banki COVID-19-ǵa qarsy qalpyna keltirý jumystaryn qarjylandyrýǵa 730 mıllıon AQSh dollaryn bóldi» delingen málimdemede. 

Sondaı-aq AQIU azyq-túlik balansynyń derekqoryn jasaıtyndyǵy, sonymen birge ǵylym men tehnologııany jáne ınnovasııany ıntegrasııalaı otyryp, FAO jáne COMSTECH-pen birlestikte azyq-túlik pen aýyl sharýashylyǵy ósimdikteri men janýarlarynyń genetıkalyq resýrstaryn saqtaý men bólýdiń aımaqtyq tetigin ázirleıtindikterin málim etken. Uıymǵa múshe memleketter ozyq tájirıbe ortalyqtarynyń strategııalyq mańyzdy taýarlar boıynsha Qazaqstandaǵy kezdesýin, Birikken Arab Ámirligindegi ulttyq gendik bankter boıynsha ótken semınardy jáne Saýd Arabııasynda ótkizilgen aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy sý resýrstaryn basqarý jónindegi dóńgelek ústeldi ótkizýge arnalǵan kúsh-jigerdi joǵary baǵalaıtyndyqtaryn jetkizgen.

Eske sala keteıik, Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń arnaýly mamandandyrylǵan ınstıtýty bolyp tabylatyn Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam Uıymy –  Úkimetaralyq halyqaralyquıym.

QR Tuńǵysh Prezıdenti, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı bastamasymen 2016 jyly Astanada qurylǵan. Quramyna IYU 35 memleketi kiredi. Shtab-páteri Nur-Sultan qalasynda ornalasqan. Bas dırektory ıslam qarjylandyrýy jáne bankıngi salasyndaǵy belgili qaıratker Erlan Álimjanuly Baıdáýlet – Qazaqstan ókili.