Asyraýǵa tyıym salynǵan úkini aýdandyq polısııa bóliminiń tabıǵatty qorǵaý tobynyń ınspektory, polısııa aǵa leıtenanty M. Botabek jáne Ákimshilik polısııa bóliminiń ınspektory, polısııa aǵa leıtenanty M.Qýandyqov ekologııalyq qylmystardyń aldyn alý jónindegi jedel-profılaktıkalyq is-sharalar júrgizý barysynda tapqan. Atalǵan jaıt QR QK-niń 339-baby «Sırek kezdesetin jáne quryp ketý qaýpi tóngen, sondaı-aq paıdalanýǵa tyıym salynǵan ósimdikter men janýarlar túrlerin, olardyń bólikterin nemese derıvattaryn zańsyz paıdalaný» boıynsha tirkelip, sotqa deıingi tergeý amaldary júrgizilýde. Aýdandyq polısııa bóliminiń habarlaýynsha, aıǵaqty zat retinde alynǵan qus «Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna» engizilgen «fılın-úkisi» ekeni anyqtalǵan. Úki Shymkent qalasynyń haıýanattar baǵyna jiberildi.
Qazaq halqy úkiniń ár tal qanatyn besikke, balalar taqııasyna, áıelder kımeshegine, júırik attyń jalyna jáne túrli ulttyq aspaptarǵa taǵyp qoıatyny málim. Ulttyq nanym-senim boıynsha úkiniń úlpildegen qanaty jas nárestelerdi jyn-periden qorǵasa, bas kıimge taǵylǵany baqyt, al aspaptarǵa baılanǵany oljaǵa keneltedi degen uǵym qalyptasqan. Úkiniń qaýyrsynyn alý úshin ony óltirmeıdi. О́ltirgen adamdy kıesi urady degen túsinik bar. Úkini aýlap ustap, balaq júni men baýyr tósiniń júnin alyp, ózin jemge toıǵyzyp qoıa bergen. Muny «úki júndeý» dep ataıdy. Alaıda biz áńgimelep otyrǵan oqıǵada «úki júndeý» bolmaǵan, ıaǵnı qusty torda ustaǵan turǵyn jemge toıǵyzyp qoıa bermegen. Qazirgi tańda tártip saqshylary kúdikti turǵynnyń Qazaqstannyń Qyzyl kitabyna engizilgen 60-qa jýyq qustyń biri úkini qandaı maqsatta ustaǵanyn anyqtaýda.
