Ár jyldary kóktemgi egis salý naýqanynyń ózine tán ereksheligi bolatyny belgili. Al bıylǵy bir tosyn jáıt onyń Covid-19 dertiniń taralýymen tuspa-tus kelip otyrǵany deýge bolady. Mundaı jaǵdaıda utymdy da tıimdi jáne qaýipsiz de ońtaıly taktıkalyq sheshimder alynbasa, «ár kúni –jylǵa azyq» bolatyn jaýapty naýqannyń oń nátıje bere qoıýy ekitalaı bolmaq.
Bıylǵy jylǵy naýryz aıynyń basynda respýblıkamyzdyń Aýylsharýashylyǵy jáne energetıka mınıstrlikteri tarapynan aımaqtaǵy astyq jáne basqa da maıly daqyldar ósirýshilerge 9000 tonna dızeldik otyn bólingen eken. Aqtóbe oblystyq aýylsharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Qusaıyn Sársembaıdyń aıtýynsha bul qomaqty otyn kólemin úsh kezeńge bólip taratý kózdelgen. Iаǵnı sonyń naýryz aıyna tıesili 2500 tonnalyq alǵashqy kezegi sharýalarǵa taratylyp berilgen. Qazirgi kúni sáýir aıynyń úlesine tıesili dızeldik otyn mólsherin jetkizý joldary da qamdastyrylǵan.
Qazirgi kúrdeli kezeńde oblystyń túpkir-túpkirindegi egistik alqaptarǵa janar maı jáne tuqym men tyńaıtqyshty óz ýaqytynda keshiktermeı jetkizýdiń jaýapkershiligi joǵary. Osy oraıda bul mindetterdi atqarýǵa 2565 avtokólik bólinip, onyń bárin «Sergek» elektrondyq bazasyna engizilgen. Áıtse de kóktemgi egis sekildi aýqymy keń naýqannyń qajettiligi bir óńirdiń aýmaǵymen shektelip qala almaıtyny aıan. Mundaı shaqta Reseıden jáne respýblıkamyzdyń ózge oblystarynan óńirdegi kóktemgi egis qamyna qajetti quraldar jetkizý isi týyndaıtyny talassyz. Kórshi memleketti aıpaǵanda elimizdiń óz óńirlerindegi «Sergek-onlaın» bazasy ár túrli bolǵandyqtan, ıaǵnı bul elektrondyq júıe oblys aýmaǵyna ózge jaqtan keletinderge júrmese ne istegen jón? Bul saýal oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Q.I.Sársenbaıǵa qoıyldy.
Ras, bul óz ıirimi men kúrmeýi bar másele. Áıtse de ony sheshýdiń barlyq joldary qarastyrylyp óz sheshimin taýyp keledi. Onyń basty bir tásili Reseıden jáne elimizdiń óz óńirlerinen tuqym jáne ózge de qosalqy bólshekter jetkizetin tulǵalardyń ruqsatnamalaryn aldyn-ala ázirlep, blok-beketterden kedergisiz ótýi úshin tıisti tutqalar qarastylyrǵan dedi ol bul turǵyda.
Taǵy bir atap óterlik másele astyq ósirýshilerdiń talap-tilekterine saı sońǵy kúnderi oblys ortalyǵyndaǵy aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryna arnalǵan bólshekter satatyn bazar ashylyp, jumys jasaı bastady. Munda respýblıkamyzda jarııalanǵan tótenshe jaǵdaılar men óńirde qabyldanǵan karantın rejımine sáıkes barlyq sanıtarlyq normalardy qatań saqtaý sharalary alynǵan. Budan bólek óńirde egis salýǵa qajetti qural-saımandar satatyn saýda núkteleriniń ortaq votsap jelisi qurylyp, qajetti bólshekterge osy jerden tapsyrystar berilýde.
Bıyl memleket tarapynan kóktemgi egis salatyn aýyl sharýashylyǵy óndirisshilerine ájeptáýir jeńildikter belgilengeni aıtylyp ta, jazylyp ta júr. Bul qoldaý men qamqorlyqty aqtóbelik astyq ósirýshiler de jaqsy sezinip, rızashylyqtaryn bildirýde. Munyń syrtynda oblysta «Agrarlyq nesıe korporasııasy» men «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» fılıaldary arqyly nesıe resimdeýge nıet bildirgender de bar. Ras, qazirgi kezde bul qurylymdar jumystaryn shtattyq rejımde júrgizýde. Sonyń áserinen keıbir kedergiler de týyndaýy zańdy qubylys.
Degenmen jańa formatta jumys isteýge beıimdele bilgen fılal jetekshileri bul máseleni ońtaıly sheshýdiń joldaryn qarastyra bilgenderi qoldaýǵa turarlyq is. Osy arqyly nesıe alý tártibi de toqtamaǵany bir mártebe. Aıtalyq «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» Aqtóbe fılıalynyń dırektory Gúljanat Erǵazınanyń málimdeýinshe «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 11 sharýashylyqtan 61 mıllıon tengeniń jobasy túsipti. Qazirgi kúni onyń 10- y qor fılıaly tarapynan qarjylandyrylǵan. Qalǵan bireýi qaralý satysynda kórinedi. Qarjylandyrylǵan jobalardyń deni Hromtaý, Qarǵaly, Áıteke bı, Alǵa, Mártók jáne Qobda sekildi oblystyń astyqty aýdandarynan tústi deıdi ol.
Ádette kóktemgi egis pen dala jumystary aýqymy men maǵynasy óte keń uǵym. Ony tek bir ǵana bıdaı men arpa ján tary men suly sekildi dándi-daqyldar túrlerimen shekteı salýǵa bolmaıdy. Iаǵnı búgingi tańda aımaqta agroónerkásiptik keshen salasyn odan ári damytýǵa sáıkes «Eginjaı» baǵdarlamasy boıynsha jan-jaqty ázirlik jumystary qolǵa alynǵan. Bul rette oblysta maıly jáne mal azyǵy daqyldary, kartop pen kókónis jáne ózge de baý-baqsha ónimderi kólemi jyldan-jylǵa ósip kele jatqanyn aıtý paryz. Ony ázirleý men otyrǵyzý isi dáendi daqyldar egistigin egýmen bir mezgilde atqarylmaq.
Covid-19 –dyń taralýy men onyń shyrqaý shegi men shyńyna jetpegen jaǵdaıda respýblıka Úkimeti óńirlerdegi kóktemgi egis jumystarynyń biryńǵaı algorıtmin bekitkeni mádim. Áıtse de ár aımaq ókilderi egis salýdy qashan bastaıtyny jónindegi merzimdi ýaqyttyń yńǵaıymen aýa-raıynyń jylyný kezeńine qaraı ózderi belgileýine ruqsat berilgen. Bul baǵytta Aqtóbe oblysyna kóktemgi egistiń jappaı bastalatyn ýaqyty sáýirdiń jıyrmasynshy juldyzynan keıingi kúnderge belgilenip otyr.
Aqtóbe oblysy
