Porttarda 1,6 mln tonna júk tasymaldandy

Byltyr Qazaqstannyń teńiz porttary arqyly jalpy 6 mln tonna júk, onyń ishinde 2,2 mln ton­na munaı, 2,5 mln tonna qur­ǵaq júk jáne 1,4 mln ton­na parom júkteri tasymaldandy. Júk tasymaly kólemin odan ári arttyrý maqsatynda Qu­ryq porty men Iran jáne Re­seıdiń Kaspııdegi porttary arasynda jańa parom jelilerin ashý máselesi pysyqtalýda. Transkaspıı mýl­tımodaldyq dáliz boıynsha kólik quramyn azaıtý jóninde qabyldanǵan sharalardy eskere otyryp, eks­porttyq júk aǵynynyń bir bóligin Aqtaý jáne Quryq teńiz porttaryna baǵdarlaý jos­par­lanyp otyr. Transkaspıı ba­ǵyty sheńberinde jahandyq konteınerleý jaǵ­daıynda kon­teınerlerdiń fıderlik ta­­­symalyn arttyrý jos­­par­lanǵan. Bul dástúrli tasymal­daý baǵdar­larymen sa­­lys­­­tyr­ǵanda óziniń artyq­shylyǵyn dáleldedi.

Jalpy 2030 jylǵa deıin porttar arqyly tasymaldaý kólemin 18 mln tonnaǵa deıin, onyń ishinde konteınerlik aǵyndy 300 myń DFE deıin jetkizý jos­parlanyp otyr. Osyǵan baılanysty perspektıvaly júk aǵynyn port qyz­metterimen qamtamasyz etý úshin orta mer­zimdi perspektıvada Aqtaý por­ty ın­fraqurylymyn jańǵyrtý jáne Qu­ryq portynda bas jáne úıindi júkter­di óń­deýge arnalǵan termınal salý josparlandy.

Tótenshe jaǵdaı kezinde porttar shtattyq rejimde jumys is­tep tur. Koronavırýstyq ın­­feksııanyń taralýy­na jol bermeý maqsatynda bıylǵy 16 naý­­ryzdan bastap teńiz port­ta­ry arqyly jolaýshylar­dy ta­symaldaý ýa­qytsha toq­tatyldy. Porttarda sanı­tar­lyq-epıdemııalyq sha­ralar kúsheıtildi. Keletin júk kólikterine dezınfeksııa júr­­giziledi. Bul rette porttarda birinshi kezekte qajetti taýarlardy, azyq-túlik ónim­derin, dári-dármekter men medı­sınalyq maqsattaǵy taýarlardy tasymaldaıtyn júk kólikterin ótkizýdi ońaılatý boıynsha sharalar qabyl­dandy.

Búgingi tańda porttar arqyly shamamen 1,3 mln tonna júk (mu­naı jáne munaı ónimderi, as­tyq, metall) eksporttaldy. Bul 2019 jylǵy sáıkes kezeń kór­setkishiniń 98%-yna teń. Im­port kólemi 224,9 myń tonnany qurady (halyq tutynatyn taýarlar, tamaq ónimderi, qurylys matrıaldary, sement jáne t.b.). Bul ótken jyldyń sáıkes ke­zeńimen salystyrǵanda – 102%. Bı­ylǵy birinshi toqsanda shamamen 60,8 myń tonna tranzıttik júk (azyq-túlik, turmystyq tehnıka, dári-dármek) porttarda óńdelip, 2019 jyldyń sáıkes kezeńi kórsetkishiniń 86%-yna teń boldy.

Eske sala keteıik, 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde Aqtaý portynda qýaty 3 mln tonnalyq 3 jańa qur­ǵaq júk termınaly jáne Qu­ryq portynda qýaty 6 mln ton­nalyq kópfýnksıonaldy pa­romdyq keshen salyndy.