Indetten 1386 naýqas emdelip jatyr
Kún tártibindegi máselege kirispes buryn Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov koronavırýs ınfeksııasyna baılanysty eldegi ahýaldy baıandady. Onyń aıtýynsha, respýblıka boıynsha COVID-19 juqtyrǵan 1852 naýqas tirkeldi. Almaty qalasynda – 606, Nur-Sultanda – 368, Qyzylorda oblysynda – 149 adam vırýs juqtyrǵan. О́tken táýlikte 141 jańa naýqas tirkeldi. Infeksııanyń taralý deńgeıi – 8,2 paıyz.
– Almaty qalasynda 82 naýqastyń 78-inen vırýs josparlanǵan skrınıg test nátıjesi arqyly anyqtaldy. Olardyń 60-y Ortalyq qalalyq klınıkalyq aýrýhanadaǵy naýqastar men medısınalyq qyzmetkerler ekeni belgili boldy. Shymkent qalasynda tirkelgen 23 naýqastyń 16-sy skrınıng boıynsha anyqtaldy. Bulardyń ishinde tótenshe jaǵdaı departamentiniń azamattary men emdelip jatqan pasıentter bar. Sonymen qatar qarym-qatynas arqyly karantınde jatqan azamattarǵa da juqqan, – dedi E.Birtanov. Mınıstrdiń aıtýynsha, indetten 19 naýqas qaıtys bolyp, 447 naýqas emdelip shyqqan.
– Qazir 1386 naýqas emdelip jatyr, olardyń arasynda 100 bala bar. Jalpy ortasha jaǵdaıdaǵylar sany – 258, jaǵdaıy nashar naýqastar – 32, qalǵan 1096 naýqastyń jaǵdaıy birqalypty, – dedi E.Birtanov.
Jıynda Premer-Mınıstr Asqar Mamın epıdemııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, karantın rejimine ózgeris engizý jáne birtindep jeńildetý týraly tıisti sheshimder qabyldanatynyn atap ótti.
– 20 sáýirden bastap, Nur-Sultan men Almaty qalalarynda karantın rejimi jeńildetildi. Sanıtarlyq normalardy qatań saqtaı otyryp, ekonomıkanyń birqatar salasyndaǵy kásiporyndar jumysyn bastady. Sonyń ishinde qurylys, ónerkásip jáne qyzmet kórsetý salalaryndaǵy kásiporyndardy ataýǵa bolady. Basqa da kásiporyndar men bıznes sýbektilerine jumysyn jalǵastyrýǵa ruqsat beriletin bolady. Mundaı jumys elimizdiń basqa da óńirlerinde júrgiziledi. Degenmen, bul sanıtarlyq-epıdemııalyq qaýipsizdik qatań saqtalǵan jaǵdaıda ǵana múmkin, – dedi Premer-Mınıstr onlaın otyrysta.
Prezıdent janyndaǵy Tótenshe jaǵdaı rejimin qamtamasyz etý jónindegi memlekettik komıssııa Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynda jumysty jalǵastyratyn kásipkerlik sýbektilerdiń tizimin bekitti. Tizimde ónerkásiptik kásiporyndar, qurylys jáne jol-qurylys salalarynyń kompanııalary, iri qurylys dúkenderi, kólik, qoıma kompanııalary, aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy servıstik kompanııalar, avtosalondar, TQS, avtojýý, dóńgelek aýystyrý servısi, avtobólshek dúkenderi, hımııalyq tazalaý, keńse tehnıkasyn jóndeý jáne ekinshi deńgeıli bankter bar.
27 myń shaqyrym jol jóndeledi
Úkimet otyrysynda «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý barysy týraly Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulov baıandady. Onyń aıtýynsha, atalǵan baǵdarlama sheńberinde jalpy somasy 5,5 trln teńgeni quraıtyn 112 ınfraqurylymdyq jobany iske asyrý qarastyrylǵan.
– Baǵdarlama aıasynda aldaǵy 6 jylda 10 myń shaqyrym jol salý jáne rekonstrýksııalaý, respýblıkalyq jelidegi 11 myń shaqyrym avtomobıl jolyn kúrdeli jáne ortasha jóndeý josparlanǵan. Avtojol salasyn qarjylandyrýdyń jalpy kólemi 3,5 trln teńgeni quraıdy. Baǵdarlamany iske asyrý respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy úlesin 100%-ǵa deıin jetkizýge, I jáne II tehnıkalyq sanattaǵy joldardyń uzyndyǵyn 60 %-ǵa, aqyly joldardyń úlesin 45%-ǵa ulǵaıtýǵa, jol boıyn servıs obektilerimen 100% qamtamasyz etýge múmkindik beredi, – dedi mınıstr.
Onyń aıtýynsha, avtojol salasynda bıyl jóndeý jumystarymen respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar 9,5 myń shaqyrym avtojoldy qamtý josparlanyp otyr. Avtojol salasynyń 2020 jylǵa arnalǵan bıýdjeti 680 mlrd teńgeni quraıdy, onyń ishinde respýblıkalyq bıýdjetten – 421 mlrd teńge, jergilikti bıýdjetten 259 mlrd teńge qarastyrylǵan.
– Respýblıkalyq jeli boıynsha 4 myń shaqyrym avtojolǵa qurylys jáne qaıta jańǵyrtý jumysy júrgiziledi. Bir jarym myń shaqyrym jolǵa kúrdeli jáne ortasha jóndeý jumysy júrgiziledi, – dedi mınıstr. Sóıtip jyl sońyna deıin respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar joldarda jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy joldardyń úlesin 89%-ǵa jáne 75%-ǵa deıin ulǵaıtý josparlanýda. Mınıstrdiń aıtýynsha, barlyq qoldanylatyn materıaldar negizinen otandyq óndiris ónimi bolady. Naýryz aıynyń sońynda ońtústik óńirlerde qurylys-montaj jumystary bastaldy.
Jıynda belgili bolǵandaı, aldaǵy 5 jylda jergilikti joldardyń 27 myń shaqyrymnan astamyn jóndeý josparlanyp otyr. Bul oblystyq, aýdandyq mańyzy bar joldardyń 95%-yn jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıǵa jetkizýge múmkindik beredi. Bul maqsatqa 2020 jyly 259 mlrd teńge baǵyttaý kózdelgen, onyń ishinde oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldarǵa 201,4 mlrd teńge, Nur-Sultan men Almaty qalalarynyń jer ýchaskelerin satyp alýǵa 4,1 mlrd teńge bólinip otyr.
Avıasııa salasynyń kirisi kemýi múmkin
B.Atamqulovtyń aıtýynsha, azamattyq avıasııa salasynda koronavırýs pandemııasyna baılanysty ishki (100%) jáne halyqaralyq (98%) avıareıster ýaqytsha toqtatyldy. Biraq oryn alǵan jaǵdaıǵa qaramastan, osy jyldyń birinshi toqsanynda jolaýshylar aǵyny kórsetkishinde ósim baıqalady. Esepti kezeńde tasymaldanǵan jolaýshylar sany 1,7 mln adamdy qurady, bul 2019 jylǵy sáıkes kezeńnen 5,2%-ǵa artyq.
– Bıyl Túrkistan qalasyndaǵy jańa halyqaralyq áýejaı men Shymkent qalasyndaǵy áýejaıdyń jańa jolaýshylar termınalyn iske qosýdy josparlap otyrmyz. Úrjar qalasy áýejaıynyń ushý-qoný jolaǵyn qaıta jańartýdy bastaımyz. Qarjy bólingen jaǵdaıda О́skemen jáne Úsharal qalalaryndaǵy áýejaılardyń taǵy eki ushý-qoný jolaǵy da qaıta jańartylady. Aldaǵy 5 jylda 13 aerodrom salý kózdelip otyr, – dedi mınıstr.
Áýe tasymaly toqtaǵanǵa deıin Qazaqstan 26-ǵa jýyq elge 99 halyqaralyq baǵyt boıynsha áýe qatynasyn ornatqan-dy. Mınıstr óz sózinde karantın aıaqtalǵannan keıin barlyq baǵyttar qalpyna keletinin, azamattyq avıasııa salasynda josparlanǵan mindetter tolyq oryndalatynyn atap ótti.
B.Atamqulovtyń aıtýynsha, avıasııa salasyndaǵy operasııalyq kiristerdiń tómendeýi jyl sońyna deıin shamamen 300 mlrd teńgeni quraýy múmkin.
Sonymen qatar «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda temir jol kóligi salasynda 2025 jylǵa deıin magıstraldyq temir jol jelisiniń tozýyn 49%-ǵa, lokomotıvterdiń tozýyn 58%-ǵa deıin tómendetý josparlanýda.
– Jolaýshylar vagondarynyń jetispeıtini belgili. Sondyqtan 6 jyl ishinde 600 jańa jolaýshylar vagonyn satyp alý josparlanǵan. Bıyl 50 vagon satyp alynady, bıýdjettik nesıege 20 mlrd teńge bólindi. Bul rette jyljymaly parkti jańartýǵa 657 mlrd teńge tartý josparlanýda, onyń 455 mlrd teńgesi jeke ınvestısııalar ekenin atap ótý kerek, – dedi mınıstr.
Buǵan qosa avtomobıl kóligi salasynda 2025 jylǵa deıin óńirlerde 4 avtovokzal, 6 avtostansa jáne 33 jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý pýnkti salynbaq.
Jıyn barysynda Premer-Mınıstrdiń orynbasary Roman Sklıar atalǵan jobalardyń eń aldymen óńirlerde jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beretinin, bul memlekettiń basty mindetteriniń biri ekenin aıtty.
– Bıyl buryn-sońdy bolmaǵan birqatar jobany, sonyń ishinde qaıta paıdalanýǵa berilgen 2600 shaqyrym joldy ashý josparlanǵan. Temir jol elektrıfıkasııasy jalǵasady. Sondaı-aq 11 myń shaqyrym respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl jolynda aqy tóleý júıesin engizý josparlanǵan. Bul avtomobıl joldarynyń osy ýchaskelerin bıýdjet esebinen kútip ustaýdy odan ári qarjylandyrýdy qysqartýǵa, al bosatylǵan qarajatty basqa da mańyzdy jobalardy damytýǵa bólýge múmkindik beredi, – dedi R.Sklıar.
Otyrysta «Nurly jol» baǵdarlamasynyń oryndalý barysy jaıynda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetov, Qaraǵandy oblysynyń ákimi Jeńis Qasymbek, Atyraý oblysynyń ákimi Mahambet Dosmuhambetov baıandama jasady.
Taqyrypty qorytyndylaǵan Úkimet basshysy A.Mamın bıyl jalpy uzyndyǵy 4 myń shaqyrym bolatyn respýblıkalyq avtojol salý jáne rekonstrýksııalaý jumysyna 200 myńnan astam qazaqstandyq tartylatynyn atap ótti. Taldyqorǵan – О́skemen, Qaraǵandy – Balqash – Qapshaǵaı, Qalbataý – Maıqapshaǵaı, Merki – Býrylbaıtal, Úsharal – Dostyq, Aqtóbe – Astrahan, Uzynaǵash – Otar, Petropavl – Reseı shekarasy, Qostanaı – Denısovka sııaqty ýchaskelerde 2,6 myń shaqyrym joldyń qoldanysqa beriletinin aıtty.
– Bıyl paıdalanýǵa beriletin respýblıkalyq mańyzdaǵy joldardyń uzyndyǵy ótken jylǵy kórsetkishpen salystyrǵanda 4 ese artyq. Jergilikti mańyzy bar 3,5 myń shaqyrym jol jóndeledi. Qazaqstan tarıhynda buryn-sońdy mundaı aýqymdy jumys júrgizilgen emes. Bizdiń mindetimiz – olardy tolyǵymen oryndaý. Ol úshin barlyq kúshti jumyldyrý qajet, – dedi A.Mamın. Úkimet basshysy «Nurly jol» aıasynda iske asyrý josparlanǵan barlyq is-sharalar belgilengen merzimde aıaqtalýǵa tıis ekenin aıtty.
