Koronavırýs • 25 Sáýir, 2020

Epıdemıolog pen bıolog-ǵalym karantınniń qashan bitetinin aıtty

3236 retkórsetildi

Ǵalymdar karantınniń qashan bitetinine qatysty oılary men tujyrymdaryn Jas ǵalymdar alıansy uıymdastyrǵan «Ǵylymtaný» erkin talqylaý alańynda aıtty. 

AQSh-taǵy Pıttsbýrg ýnıversıteti «Epıdemıologııa» mamandyǵynyń magıstri, Astana ulttyq zerthanasynyń gıgıenıst-epıdemıology Aıym Qaıyrlyqyzy qoǵam músheleriniń qazirgideı maskany taǵýy qaýipti kúsheıtetinin aıtady. О́ıtkeni olar maskany múlde taqpaıdy nemese durys taqpaıdy.

– Qazir adamdar arasynda «Maska qaýipti indetten qorǵaı ma, joq pa?» degen suraqqa tartysty jaýaptar keń taralyp ketti. 1000 ret qaıtalap aıtýǵa barmyn, maska kerek! Ony taǵýǵa tıispiz jáne durystap, sanıtarlyq talaptardy saqtap qoldanýymyz qajet. Qazirgi adamdardyń maskaǵa degen salǵyrttyǵy kerisinshe qaýipti kúsheıtedi.

Karantınge kelsek, mamandar bekitken rekomendasııa men talaptardy saqtaýymyz qajet. Sebebi qol jýý sekildi qaǵıdalar qarapaıym  bolǵanymen, onyń tıimdi áreket ekeni ǵylymı turǵyda dáleldenip qoıǵan. Sondyqtan saqtaý qajet. Olaı bolmaǵanda karantın tek qana uzartyla beredi. Qazaqstanda karantınniń bitýi ár oblysta ártúrli bolady. Bul sol aımaqtaǵy vırýstyń taralý qarqynyna baılanysty, – deıdi epıdemıolog A.Qaıyrlyqyzy.

Al Bıomedısınalyq ınjınerııa baǵytynda Nazarbaev ýnıversıtetiniń doktorantýrasyn bitirgen ǵalym, Cellular Therapeutics kompanııasynyń negizin qalaýshy Bolat Sultanqulov karantın bitse de vırýs bizben birge qalatynyn aıtady. Sondyqtan saqtyq árdaıym qajet.

– Búgingi onlaın otyrysymyzǵa arqaý bolǵan COVID-19-dyń ańyzy men aqıqaty týraly aıtsaq, ǵylymǵa qatysy joq adamdar vırýstyń oıdan quralǵan jalǵan nárse ekenin aıtyp júr. Bul – ańyz, ótirik, óıtkeni vırýs shynymen de bar. Jáne ınfeksııa ult tańdamaıdy. Sol sebepti «Et jegen qazaqqa koronavırýs juqpaıdy eken» deıtin jańsaq pikirlerden saq bolǵan abzal. Joǵaryda aıtqan áriptesimniń sózine tolyqtaı kelisemin, karantınniń qashan bitetini bizge baılanysty.

Degenmen bir nárseni eske salǵym keledi: karantın alynsa da vırýs bizben birge qalady. Sondyqtan ásirese aýrý belgileri bar adamdar mindetti túrde maska taǵý kerek. Qoǵamda tolassyz taraǵan aqparatqa da ǵalym retindegi jaýabym sol – maska naýqastyń vırýsty saý adamǵa taratýyna tosqaýyl bolady, – dedi bıolog B.Sultanqulov.

Sońǵy jańalyqtar

Zulmattyń zardaby aýyr tıdi

Tarıh • Búgin, 07:10

Tarıhtyń taǵylymyna taǵzym

Tarıh • Búgin, 07:07

Tramp býnkerge tyǵyldy

Álem • Búgin, 06:57

Temirtaýda qazaq baspasózi joq

Qoǵam • Búgin, 06:54

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 06:52

Qazaqtyń qadirli edi qarııasy

Rýhanııat • Búgin, 06:50

Syrdaǵy eginniń sýsyz qalý qaýpi bar

Ekologııa • Búgin, 06:48

Eriktiler balalardy quttyqtady

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar