17 Qyrkúıek, 2013

Shymkenttiń shyraıyn shaǵyn kásipkerlik kirgizedi

330 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Keshe Elbasy Nursultan Nazarbaev jumys saparymen Ońtústik Qazaqstan oblysynda boldy.

Ortasynan ózen bastalatyn qala

Árıne, jasyl-jeleginiń moldyǵynan kóshesine kúnniń kózi kóp túspeıtin Shymkent qalasynyń jyl saıyn shyraıy ashylyp, zamanǵa saı sulýlanyp kele jatqany anyq. Qarap tursańyz, Shymqalanyń geografııalyq ornalasýynyń ózi erekshe. Áıgili Uly Jibek jolynyń boıynda kóldeneń jatyr. Keıbir tarıhı derekterde qala ataýynyń túpki maǵynasy «Baý-baqshaly qala», «Jasyl qala», «Shymmen qorshalǵan qala» degendi bildiredi dep túsiniktemeler berilgen. Mine, arada myńdaǵan jyldar, birneshe ǵasyrlar ótse de shybyq shanshysań shynar ósetin Shymkent atyna zaty saı áli jasyl qala kúıin saqtap otyr. Búginde shahardyń tynysyn keńeıtip, sulý kórkine sán berip otyrǵan qaladaǵy dendrobaq, Táýelsizdik saıabaǵy, Abaı, Ortalyq, Jeńis saıabaqtary halyqtyń súıikti oryndaryna aınalǵaly qashan. Bilesiz be, álemde qalanyń qaq ortasynan bastaý alatyn ózender óte sırek kezdesedi. Al, sonyń biri osy Shymkenttiń ortasynan qulaı aqqan Qoshqarata ózeni.

Keshe Elbasy Nursultan Nazarbaev jumys saparymen Ońtústik Qazaqstan oblysynda boldy.

Ortasynan ózen bastalatyn qala

Árıne, jasyl-jeleginiń moldyǵynan kóshesine kúnniń kózi kóp túspeıtin Shymkent qalasynyń jyl saıyn shyraıy ashylyp, zamanǵa saı sulýlanyp kele jatqany anyq. Qarap tursańyz, Shymqalanyń geografııalyq ornalasýynyń ózi erekshe. Áıgili Uly Jibek jolynyń boıynda kóldeneń jatyr. Keıbir tarıhı derekterde qala ataýynyń túpki maǵynasy «Baý-baqshaly qala», «Jasyl qala», «Shymmen qorshalǵan qala» degendi bildiredi dep túsiniktemeler berilgen. Mine, arada myńdaǵan jyldar, birneshe ǵasyrlar ótse de shybyq shanshysań shynar ósetin Shymkent atyna zaty saı áli jasyl qala kúıin saqtap otyr. Búginde shahardyń tynysyn keńeıtip, sulý kórkine sán berip otyrǵan qaladaǵy dendrobaq, Táýelsizdik saıabaǵy, Abaı, Ortalyq, Jeńis saıabaqtary halyqtyń súıikti oryndaryna aınalǵaly qashan. Bilesiz be, álemde qalanyń qaq ortasynan bastaý alatyn ózender óte sırek kezdesedi. Al, sonyń biri osy Shymkenttiń ortasynan qulaı aqqan Qoshqarata ózeni. Bul jer astynan shyǵyp jatqan bulaq sýy, tabıǵattyń úlken syıy. Eger osy ózen shóp-shalamǵa býlyqpaı, erkimen aǵatyn bolsa, Shymkent qalasynyń ylǵaldylyǵyn saqtap qana qoımaı, 600 gektarǵa jýyq jerdi sýlandyrýǵa múmkindigi bar eken.

Áıtse de qazir zaman basqa, táýelsiz elimizdiń qalalaryna da jańa zamanǵa saı kelbet, ajar kerek. Jasyratyny joq, Shymkent qalasynyń bas jospary, qazirgi ákimdik ornalasqan ǵımarattardyń jobasy sonaý 1953 jyldary jasalyp, qurylysy 1960 jyldary aıaqtalǵan eken. «Elý jylda – el jańa» degen, mine, odan beri elý jyldan astam ýaqyt ótti. Endeshe Elbasymyz Nursultan Nazarbaev elimizdiń úshinshi qalasy dep baǵa bergen Shymkent shaharynyń jańa kelbetin jasaıtyn ýaqyt keldi. Bul – bir aıdyń nemese bir jyldyń ishinde aıaqtalatyn tirlik emes, keshendi ári strategııalyq maqsatty jumys. Mine, qalanyń bas jospary bekitilgen byltyrǵy jyldan beri Shymkenttiń tórinde úlken qurylystar bastalyp ta ketti. Ol boıynsha oblys ortalyǵy negizinen qalanyń soltústik-batys jaǵynda damıtyny, jańa qurylystardyń deni osy bólikte salynatyny belgili boldy. Elba­sy N.Nazarbaev Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy saparyn osy jańadan salynyp jatqan ákimshilik-iskerlik ortalyǵynyń qurylys jumystarymen tanysýdan bastady.

Jańa alańnyń jańalyqtary kóp

Qazirgi tańda, osy aýmaqta atalǵan jobaǵa sáıkes bes nysannyń qurylysy júrgizilýde. Atap aıtqanda, oblystyq ákimdik ǵımaraty kireberis alańy men ǵylymı-ámbebap kitaphana, orys drama teatry, oblystyq kongress-holl jáne halyqtyq sharýashylyq jetistikter kórmesi. Jobalanǵan aýmaqtyń arhıtektýralyq-josparlaý she­shi­mi qalanyń osy aýdanynda birqatar qoǵamdyq ǵımarattar men oqý keshenderin ornalastyra otyryp iri sáýlet ansamblderin qurý qajettiliginen týyndap otyr. Munda ortalyq alań men ákimdiktiń ǵımaraty, oblystyq máslıhat pen oblys ákimdigi basqarmalarynyń kesheni, jaıaý júrginshiler gúlzary salynatyn bolady. Usynylǵan kompozısııalyq ádister qalanyń bas alańynyń kólemin ońtaıly qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Alań ansamblin oblystyq drama teatryny