Ekonomıka • 29 Sáýir, 2020

Álemdik astyq qorynyń kólemi qansha?

40 retkórsetildi

Nıý-Iork ýnıversıteti janyndaǵy halyqaralyq áriptestik ortalyǵy bıdaı men kúrish naryǵy bıyl qubylmaly bolady dep boljady. Al sarapshylar   bir tonna taı kúrishiniń bırjadaǵy baǵasy 420 dollardan  $560 deıin qymbattaýy múmkin ekenin aıtyp otyr.  

Bul rette koronavırýstyń taralýyna baılanysty jarııalanǵan álemdik karantın kezinde ár el ózinshe sheshim shyǵaryp jatyr. Máselen, Reseı bıdaıdy syrtqa satýǵa kvota engizbekshi. Al kúrish naryǵyna Qytaı sheshiminiń yqpaly úlken. Bul el kúrishti kóp tutynatyndyqtan, strategııalyq azyq-túlik qoryn qurýdy qolǵa alǵan. Al álemdegi eń iri kúrish óndirýshi úsh eldiń biri – Vetnam bul daqyldy syrtqa satýǵa tıym saldy. 

BUU Aýyl sharýashylyq uıymynyń «Álemdik azyq-túlik naryǵyndaǵy ahýal» degen baıandamasyna súıensek, dúnıe júzinde azyq-túlik qory jetkilikti,  uıymnyń bıylǵy jıyn-terimge qatysty boljamy da jaǵymdy. 2 sáýir kúni jańartylǵan baıandama álemde 277,2 mln tonna bıdaı qory bar ekenin aıtady. Bıyl 761,2 mln tonna bıdaı tutynyp, 763,3 mln tonna óndiriledi degen boljam jasalǵan. 

Al kúrishke keler bolsaq, aqmarjannyń álemdik qory 182,2 mln tonnany qurasa, adamzat 513 mln tonna tutynyp, 512 mln tonna óndirýi múmkin. Jalpy alǵanda, álemdik astyq naryǵy teńdestirilgen.

FAO boljamyna sáıkes, bıyl 2 721,5 mln tonna ónim óndirilip, tutyný kólemi  2 721,5 mln tonnany quraıdy. Al astyq qory – 865,7 mln tonna. 

Ulttyq ekonomıka mınıstrligi statıstıka komıtetiniń derekteri boıynsha, elimiz 2019 jyly 144,2 myń tonna kúrish shyǵarǵan. Al tutyný kólemi 75,8 myń  tonnany quraǵan. 1 naýryzdaǵy jaǵdaı boıynsha, elimizde jalpy kúrish qory 219,6 myń tonnany quraǵan, onyń ishinde azyq-túlik sorty – 195,4 myń tonna. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi 2020 jyly kúrish egisiniń kólemi ózgermeıtinin, ol bıyl 102 myń gektardy quraıtynyn habarlady.

Bıdaıǵa keler bolsa, eldegi bıdaı qory 7,1 mln tonnany quraıdy. Sonyń ishinde azyq-túlik baǵyttaǵy bıdaı kólemi – 5,5 mln tonna. 2019 jyly Qazaqstan 3 mln tonna un shyǵaryp, onyń 1,5 mln tonnasy ishki naryqta satylǵan. 2020 jyly Qazaqstan 11,5 mln tonnadan asa bıdaı jınaýy múmkin. Bul – AQSh aýyl sharýashylyq mınıstrliginiń boljamy. 5,2 mln tonna bıdaı men un syrtqy naryqqa satylýy yqtımal. 

Astyq odaǵy bıyl Qazaqstan 6 mln tonna astyq eksporttaıdy dep boljap otyr. Bul rette salalyq odaq quramyndaǵylar eksporttaǵy satylym kólemi jyldan-jylǵa azaıyp kele jatqanyn moıyndaıdy. Onyń basty sebebi – otandyq óndirýshiler joǵary sapaly ónim bere almaı otyr. 2020 jyldyń 1 naýryzyndaǵy aqparatqa sáıkes Qazaqstanda 9,2 mıllıon tonna astyq bar, onyń ishinde azyq-túlik – 6,4 mıllıon tonna.

Qazaqstanda tótenshe jaǵdaı kezinde bıdaı eksportyna shekteý engiziledi, dep habarlady aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti.  

- Sondaı-aq, aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi un eksporttaý boıynsha tyıymdy alyp tastap, onyń ornyna undy respýblıkadan tys jerge shyǵarýǵa shekteý qoıady, - delingen habarlamada.   Osyǵan oraı, endi bıdaı men un eksporty mınıstrlik belgilegen aı saıynǵy kvota sheńberinde júzege asyrylady. Sondaı-aq, AShM baspasóz qyzmeti respýblıkada qansha astyq qory bar ekenin jarııalady.

Ulttyq ekonomıka mınıstrligi statıstıka komıtetiniń málimetinshe, 2020 jyldyń 1 naýryzyndaǵy aqparatqa sáıkes Qazaqstanda 9,2 mıllıon tonna astyq bar, onyń ishinde azyq-túlik – 6,4 mıllıon tonna, tuqymdyq – 1,5 mıllıon tonna, jemdik – 1,3 mıllıon tonna.

Sońǵy jańalyqtar

Búgin «Tarzannyń» týǵan kúni

Sport • Búgin, 16:29

Aptap ystyqta qalaı qorǵanamyz?

Aımaqtar • Búgin, 14:57

Balalar arasynda baıqaý uıymdastyryldy

Aımaqtar • Búgin, 13:27

Úsh oblysta egis jumystary aıaqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 13:00

«Baqytty balalyq» onlaın konserti ótti

Aımaqtar • Búgin, 12:20

Qaraǵandy oblysynda 24 adam KVI juqtyrdy

Aımaqtar • Búgin, 12:13

Qazaqstanda jol sapasy qashan jaqsarady?

Qazaqstan • Búgin, 12:00

Aqmolada joldar jóndeledi

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Esilde 45 otbasy baspanaly bolady

Aımaqtar • Búgin, 09:10

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 08:10

Kaka «Qaıratpen» birge

Sport • Búgin, 08:04

Uqsas jańalyqtar