Rýhanııat • 30 Sáýir, 2020

Kórkem minez – musylmannyń kórki

19 retkórsetildi

Sámaýı dinderdiń barlyǵynda kórkem minez týraly aıtylǵan. Úlken oqymysty ımam Ǵazalı: «Injilden Isa paıǵambardyń «Jamandyq jasaǵan adamǵa jamandyq qaıtarma. Bir betińdi urǵan adamǵa ekinshi betińdi tos. Syrt kıimińdi alǵan adamǵa shalbaryńdy da ber» degenin oqydym», depti.

Al ıslam shartynda musylmannyń kórki  onyń kórkem minezi delingen. Allanyń elshisi Muhammed (s.ǵ.s) óziniń paıǵambarlyq mindeti jaıly aıtqanda: «Men kórkem minezdi tolyqtyrý, ornatý úshin keldim», degen sahıq hadısi bar.

Birde paıǵambarǵa bir adamnyń kúndiz oraza tutyp, túnde ǵıbadat etetindigi, biraq minezi jaman ekendigi, kórshilerine, dostaryna únemi til tıgizetindigi týraly aıtylǵan kezde Allanyń elshisi: «Bul durys emes. Eger ol adam minezin túzemese, baratyn jeri – tozaqtyń oty», degeni jaıly sóz bar.

Kórkem minez týraly paıǵambarymyzdan (s.ǵ.s.) bizge jetken ósıet-hadısterde:

- Ǵıbadattary az bolǵan qul jaqsy kórkem minezimen qııamette joǵary dárejelerge jetedi;

-  Ǵıbadattardyń eń ońaıy jáne eń paıdalysy – az sóıleý jáne kórkem minezdi bolý;

- Quldyń ǵıbadattary kóp bolsa da jaman minezi ony tozaqtyń túbine túsiredi, keıde kúpirlikke aparady;

- Jaqsy minezdi adam dúnıe men aqyrettiń baqytyna qaýyshady;

- Kelbeti men minezi jaqsy adam tozaq otyna janbaıdy;

- О́zinen alystaǵandarǵa jaqyndaý, zulymdyq jasaǵandardy keshirý, ózine eshteńe bermegenderge syı kórsetý – jaqsy minezdi bolýdyń dál ózi;

- Jaqsy minezdi adam denesine, malyna, namysyna zııan keltirgen adamdy keshiredi;

- Ashýlanǵan kezde jumsaq áreket jasaǵan adamnyń júregin Alla taǵala senimdilik pen ımanǵa toltyrady;

- Jamandyq jasaǵanǵa jaqsylyq jasaý – eń jaqsy minez;

- Kórkem minez adamdy kemeldikke bastaıdy;

- Minezi jaqsy adam dushpandy dosqa aınaldyrady, t.b. delingen.

Sol sııaqty halqymyzdyń «Jaqsylyqqa jaq­sylyq – ár kisiniń isi. Jamandyqqa jaqsylyq – er kisiniń isi» degeni nemese Abaı atamyzdyń 18-shi qarasózinde aıtylǵan: «Adam balasy adam balasynan aqyl, ǵylym, ar, jaqsy minez degen nárselermen ozbaq. Onan basqa nársemenen ozdym ǵoı demektiń bári de – aqymaqtyq», degeni joǵarydaǵy hadıs-sharıftermen úndesip jatqan joq pa?!

 

Sońǵy jańalyqtar

Áke rýhynan qýat alǵan qaısar jan

Rýhanııat • Búgin, 11:54

Abylaıhannyń aq joly

Aımaqtar • Búgin, 10:05

Uqsas jańalyqtar