Rýhanııat • 02 Mamyr, 2020

Rııa degenimiz ne?

1519 retkórsetildi

Ertede taqýa dindardy jap-jas jigit izdep keldi. Ol taqýadan adam retinde tolyq jetilýdiń jolyn suraıdy. Taqýa aıtady: – Sen búgin túnde beıit basyna bar da, tań atqansha ólgenderdi maqta. Olar saǵan ne deıdi, sony maǵan aıtarsyń.

Jigit tapsyrmany búltiksiz oryndaıdy. Tańerteń erte ustazyna kelip «ólikter eshqandaı til qatpaǵanyn» aıtady. Taqýa aıtady: – Onda sen búgin taǵy bar, tań atqansha ólikterdi jamanda, tilde múmkin sonda  til qatar, – deıdi.

Shákirt ony da oryndaıdy. Tańerteń ustazyna kelip «ólikterdiń lám-mım demegenin» aıtady. – Balam, – deıdi qarııa. – Sen bul dúnıede jetilgen adamdardyń qatarynda bolǵyń kelse, týra ólikter sııaqty maqtasa da, dattasa da miz baqpaıtyn bolǵanda ǵana jetesiń!

Bul áńgimeniń ǵıbraty nede? Maqtan bar jerde adam balasy rýhanı jetilmeıdi. Rýhanı jetilmegen adam – qaı taraptan bolsyn rýhty, kemel dúnıe týdyra almaıdy. Iаǵnı adamdy rýhanı múgedektik, arylmas dertke shaldyqtyratyn dúnıe ol – maqtaý. Ár nárseniń shegi bolatyn sııaqty maqtaý men madaqtyń da shegi bar. Artyq maqtaý – janǵa qas.

Islam dininde maqtaný men maqtan úshin jasalǵan isti «Rııa» deıdi. Kimniń boıynsha rııaǵa qumarlyq bolsa, onyń istegen jaqsy amaldary shaıylyp ketedi. Mysaly, bizge ımam Músilim arqyly jetken mynadaı bir ósıet hadıste:  «Qııamet kúni Allanyń quzyryna birneshe adamdy ákelinedi. Haq Taǵala birinshi adamnan: «Sen ne tyndyrdyń?» dep suraıdy. Ana pende: – Sheıit bolyp, janymdy bergenshe, seniń jolyńda aıanbaı soǵystym, – dep jaýap beredi.  Haq Taǵala: – Jalǵan aıtyp otyrsyń! Sen el-jurt «netken batyr adam!» dep aıtsyn dep soǵystyń, - dep, ony  jáhannamǵa laqtyrýǵa buıryq beredi.

Kelesi bolyp bilim úırengen ǵalym adam ákelinedi. Alla Taǵala odan: «Jaqsy nyǵmetterge jetý úshin ne istep ediń?» dep suraıdy. Álgi adam: – Ǵylym úırendim, ózgege úırettim seniń rızalyǵyń úshin Quran oqydym, – dep jaýap beredi. Haq Taǵala sol kezde:

– Sen adamdar «keremet ǵalym eken» dep aıtsyn degen nıetpen ǵylym úırendiń ǵoı. «Qurandy qandaı tamasha oqıdy!» desin dep Quran oqydyń, osy rııayń úshin dep ony da tozaqqa laqtyrýǵa buıryq beredi.

Odan keıin mal-múlki kóp baı adam ákelinedi. Alla Taǵala óziniń oǵan bergen ıgilikterin esine salyp: – Al jaraıdy, sen sol ıgilikterge ıe bolý úshin ne jasadyń? – dep suraıdy. Álgi pende:

– Seniń rızalyń úshin mal shashtym, – deıdi. Alla Taǵala: «Aıtyp otyrǵanyń jalǵan sen «mynaý netken jomart adam» desin dep jasadyń» – deıdi. Sóıtip ony da jáhannamǵa laqtyrýǵa buıryq beredi.

Bul hadısten biz ne túsinemiz? Abaı atamyzdyń 38-shi qarasózinde «bul jolda rııasyz, jeńildiksiz bir qarar turyp izdegen ǵana kisi istiń kámálatyna jetpek» degenindeı amaldyq qabyl bolmaǵy rııasyz yqylasqa baılanysty eken. Bizdiń kóbimiz qatelikti dál osy jerden jiberip alamyz.

Demek, rııa  degenimiz –  adamdardan maqtan estý úshin jasalǵan amaldar eken. Alla saqtasyn!

Sońǵy jańalyqtar

Aqmolada joldar jóndeledi

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Esilde 45 otbasy baspanaly bolady

Aımaqtar • Búgin, 09:10

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 08:10

Kaka «Qaıratpen» birge

Fýtbol • Búgin, 08:04

Uqsas jańalyqtar