Qart qurlyq ta qazaqtardy jaqsy biledi

Sol 95 jyl ýaqyt ara­ly­ǵynda atalǵan jarystyń jalaýy 45 márte jelbirep, san mıllıon jankúıer talaı «jan alysyp, jan berisken» jekpe-jekterdiń kýási boldy. Sóz oraıy kelgende aıta ke­teıik, qart qurlyqtyń basty dodasyna biz beker toqtalyp otyrǵan joqpyz. Kezin­de Qazaqstan KSRO-nyń quramynda bolǵan kezde bizdiń biraz jýan ju­dy­­ryqty jigitterimiz Eýropa chem­­pıonattarynda kúsh synas­ty. Keıbireýiniń asyǵy alshy­synan tústi, keıbireýi elge eń­seleri túsip oraldy. Búgingi ma­­­qalamyzda biz sol baıraqty bá­sekede baq synaǵan otandastarymyz jaıynda áńgimelegimiz keledi.

Kezinde Qazaqstannyń kóp­tegen myqty boksshylary asa iri halyqaralyq jarys­tar­­dan shet qalǵanyn egde tart­qan jankúıerler jaqsy biledi. Keńes Odaǵynyń so­la­­q­aı saıa­satynyń saldarynan talaı jaqsylarymyz ben jaı­sańdarymyzǵa aıtýly dodada baq synaý baqyty buıyrmady. Tek jetpisinshi jyldardyń so­ńynda ǵana jerlesterimizge Eý­­ropa chempıonatynda óner kór­setý múm­kin­digi týdy.

1979 jyly Germanııanyń Keln qala­syn­da 23-márte uı­ym­dastyrylǵan qurlyq birin­shiligine Qazaqstannyń eki boksshysy qaty­syp, ekeýi de altyn tuǵyrǵa kóterildi. Atap aıtsaq, 60 kılo salmaqtaǵy Vık­­­­tor Demıanenko jartylaı fı­nalda GDR ókili Rıhard No­vakovskıı men GFR-dyń myq­tysy Rene Vellerden basym tússe, 63,5 kılo sal­maqtaǵy Se­­­rik Qonaqbaev she­shýshi tusta nemis Karl-Haıns Krıýger men ıta­­lııalyq Patrısıo Olıvany qapy qaldyrdy.

1981 jylǵy jarysty Fın­lıandııanyń Tampere qalasy qabyldady. Sýomı eline at­tan­ǵan Serik Qonaqbaev ekinshi márte Eý­ropa chempıony atandy. Bul joly qanda­symyz 63,5 kılo salmaq dárejesinde qarsylas shaq keltirmedi. Aqtyq aıqasta ol óziniń syralǵy qarsylasy Karl-Haıns Krıýgerdi taǵy da jer sıpatyp ketti. 57 kılo salmaqta synǵa túsken Serik Nur­qazov qola medaldi moıny­na ildi. Asa shıelenisti ótken jar­tylaı fınaldyq básekede qa­zaq boksshysy Rıhard Nova­kov­skııge ese jiberdi.

Qazaq boksynyń myqty­lyǵyn túbe­geıli moıyndaǵan KSRO quramasynyń bapkerleri 1983 jyly Bolgarııanyń Var­nasynda jalaýy jelbiregen jarysqa bes jerlesimizdi apar­­dy. Olardyń barlyǵy da je­ńis tuǵyrynan qol bulǵady. Fınalda rıng qojaıyny Pla­men Kamýrovty jeńgen Serik Nurqazov (57 kılo) bas júldeni oljalasa, Beıbit Esjanov (48 kılo), Rashıd Kabırov (51 kılo), Vıktor Demıanenko (60 kılo) jáne Aleksandr Mıroshnıchenko (+91 kılo) qolaǵa qol sozdy.

1985 jylǵy baıraqty bá­seke Býdapeshtte ótti. Ma­jar­stannyń bas shaharyna sa­par shekken Qazaqstannyń jalǵyz óreni Kárim­jan Ábdi­rahmanov (48 kılo) qola me­daldi enshiledi. Bastapqy básekelerde Fınl­ıandııa men Rý­mynııanyń ókilin utqan onyń jartylaı fınalda nemis jigiti Rene Braıtbartqa áli jetpedi.

1987 jyly Týrındegi (Ita­lııa) jarysqa Qazaqstannan eshkim barmady. 1989 jyly Afınaǵa Igor Rýjnıkov (63,5 kılo) pen Alek­sandr Mı­­rosh­­nıchenko (+91 kılo) at­tandy. Alǵashqysy altyn alsa, ekinshisi qola medal­di ıemdendi. 1991 jyly Sıdneıde Bo­lat Temirov (51 kılo) baq synady. Biraq shı­rek fınalda majarstandyq Ishtvan Kovach­qa jol bergen qandasymyz júl­degerler sa­natyna qosyla al­mady.

Osylaısha, Eýropa chempıonatynda kúsh synasqan qazaq­standyqtar arasynan bir ǵana boksshymyzdyń júldege qol jetkize alma­ǵanyn baıqaımyz. Qalǵandarynyń barlyǵy da jeńis tuǵyryna kóterildi. Tar­qatyp aıtsaq, otandastarymyz 5 altyn jáne 7 kúmis medal oljalaǵan eken. Barlyǵy – 12 júlde!

KSRO ydyraǵannan keıin Qazaqstan quramasy Azııa birin­shiligine qatysa bas­tady. Bul rette otandyq bylǵary qolǵap she­ber­lerimiz ózderiniń myqtylyǵyn túbe­geıli moıyn­datyp, sary qurlyqtaǵy eń beldi koman­dalardyń biri ári biregeıine aınaldy. Jalpy esepte de jerlesterimizdiń san márte top jarǵanyn jan­kú­ıer­ler jaq­sy biledi. Desek te qazaqtyń jýan judyryqty jigitteriniń ta­bysy osymen ǵana shektelip qalǵan joq. 1993 jyly Býrsada ótken Eýro­pa chempıonatynda Túrkııanyń týy astynda óner kórsetken qandasymyz Nurhan Súleı­­menuly bas júldeni oljalasa, 1996 jáne 1998 jyldary ol kúmis medaldi keýdesinde jar­qyratty.