Qoǵam • 05 Mamyr, 2020

Qyzyl kúreńniń kúrmeýi sheshile me?

646 retkórsetildi

Torǵaı aýylynyń turǵyny Jarasbaı Muqatov bir jarym jyl buryn urlanyp, keıin tabylǵan jylqysyna kúni búginge deıin qol jetkize almaı júr. «2018 jylǵy 10 qarasha kúni bıemdi balam izdep tapty. Qalam-Qarasý aýylynyń turǵyny Dúısenbaı Qoıbaǵarovtyń 17 bas jylqysynyń ishinde júr eken. Aýyldan habaryń bar ma, joq pa, biz jaqta úıirdi adamnyń ornyna aıǵyr baǵady. Qyzyl kúreń tóbelimdi bóten aıǵyr óz úıirine qosyp alypty. Endi D.Qoıbaǵarov ózimdiki dep jylqyny bermeı otyr» degen qarııa polısııaǵa da, prokýratýraǵa da shaǵymdanǵanyn, biraq áli kúnge deıin esh nátıje bolmaǵanyn aıtty. Ádette aýyl arasynda op-ońaı sheshile salatyn bolmashy ǵana daý asqynyp, kúrmeýi qıyn máselege aınaldy.

Tergeý tuıyqqa tireldi

Atalǵan oqıǵaǵa qatysty 2018 jyldyń 11 qarashasynda «Bóten bireýdiń dúnıesine zańsyz ıelik etý áreketi» baby boıynsha qylmystyq is qozǵalǵan.

– Sol kúni aýdandyq polısııa bóli­miniń anyqtaýshysy Nurlybek Nurjan «Biz jylqyńyz turǵan aýyl­ǵa baryp kútip turamyz, siz kýá adam­da­ryńyzdy alyp sol jerge kelińiz», dedi. Artynsha kýá adamdardy ertip, aıtqan jerine bardym. Jylqynyń jaraqaty bar edi, sol aıaǵy isip ketken. Aıaǵyn syltyp basa almaı tur eken. Kúdikti adamǵa sony meńzep, «Mynaý aıaǵyndaǵy jaraqatty kórdiń be? Mine, kýá adamdarym tanyp tur. Jylqy – meniki. Qazir alyp ketemin» dep edim, ol «Bul jaraqat emes, jaı qara daq» dep boı bermedi. Al Rústem Ońǵar degen ýchaskelik polıseı «Bul – eki adamnyń arasyndaǵy daý. Daý sheshilgenshe jylqyny Dúısenbaı Qoıbaǵarov baǵa turady» dedi. Amalsyz jylqyny sol jerge qal­dyryp ketýge týra keldi, – dedi Jarasbaı Muqatov.

Qarııa erteńinde «Jylqyny taný týra­ly akt jasańdar, Qoıbaǵarovtyń aýy­lyna qaıta baraıyq» dep polı­sııa­ǵa taǵy keledi. Biraq polı­sııa­da­ǵy­lar ol kúni qozǵala qoımaǵan. Tek 3-4 aıdan keıin akt jasaımyz dep aqsaqalǵa kele­di. Sodan jylqynyń jaraqatyn emdegen úsh-tórt mal dárigeri bar, jalpy on shaqty kýá adamdy ertip barady. Biraq Dúısenbaı jylqyny kórsetpeıdi. Polısııa eger ol ruqsat etpese, jylqyny kóre almaımyz degen soń, keri qaıtqan.

Joq izdegen qarııanyń aıtýynsha, keıin Dúısenbaı Qoıbaǵarov kúreń qyzyldy jasyryp, ornyna basqa jylqy ákep qoıǵan. Al polı­sııa sol bóten jylqynyń quıryq qylyn alyp, saraptamaǵa jiberedi. Osy­laısha 2019 jylǵy 19 maýsymda jábirlenýshi «molekýlalyq-gene­tı­kalyq sot saraptamasynyń qory­tyndysymen» tanystyrylyp, arna­ıy hattama toltyrylady. Hat­tama sońyna: Jarasbaı Muqa­tov óz qolymen «Saraptama durys jasalmaǵan, men qarsymyn. Tergeý­shi­ler Dúısenbaımen aýyz jalasyp alǵan. Komıssııa, men qaıtadan tekserýlerińdi suraımyn» dep jazyp, qol qoıǵan. Onyń astynda Jangeldi aýdandyq polısııa bóliminiń anyq­taý­shy­sy N.Nurjannyń qoly tur.

Jarty jyldan asa ýaqyt tergeý júrgizgen aýdandyq polısııa aqy­ry qylmys quramy anyqtalmady degendi negizge alyp, 2019 jylǵy 29 maýsymda isti jaýyp tastaǵan. Alaı­da osy jyldyń 24 qazany kúni Qos­tanaı oblysy prokýrorynyń oryn­basary M.Qazıev atalǵan qylmystyq is shıki qaralǵan, tergeý durys júrgizilmegen dep tanyp, aýdandyq polısııanyń qylmystyq isti qysqartý týraly qaýlysynyń kúshin joıý jóninde jańa qaýly shyǵa­rady.

 

Polısııa jalǵan qujat jasaǵan ba?

Prokýrordan pármen túsken soń, jıyrma kúnnen keıin qyzyl kúreń tóbelge qatysty qylmystyq is qaı­ta jandanyp, aýdandyq polısııa bó­li­miniń tergeýshisi E.Baıbolov «Já­­birlenýshiden qosymsha ja­ýap alý hattamasyn» toltyrady. Hat­­tama mazmuny boıynsha joq izdeý­shi Jarasbaı Muqatov kú­dik­ti D.Qoıbaǵarovtyń úıirinde júr­gen bóten jylqyny jaza tanyp, qa­te­les­kenin moıyndaıdy. Ter­geý­shi­niń «Siz 13.11.2019 jyly saǵat 17.00-de Qalam-Qarasý aýylynda azamat D.Qoıbaǵarovtyń mal qorasynda qamalyp turǵan jylqyny dál osy meniń jylqym dep atap kórsettińiz. Eger siz ataǵan jylqy ózińizdikine uqsamasa, ony nege kórsettińiz?» degen suraǵyna jábirlenýshi «Men baı­qamaı kórsetip qoıdym. Meniń jyl­qyma shamaly uqsaıdy eken», dep jaýap beredi. Hattamanyń 2-betindegi jábirlenýshi qol qoıatyn tusta eshkim­niń qoly qoıylmaǵan. Odan keıingi betterde jábirlenýshi tórt jerde qol qoıyp, sońyna «Jaýap durys ja­zyl­ǵan. Oqyp shyqtym» dep jazyp, ony taǵy bir ret qol qoıyp sońǵy ret rastaǵan.

Alaıda jábirlenýshi Jarasbaı Muqatov «Bul hattamany toltyrýǵa men qatysqan joqpyn, polısııa syrtymnan jalǵan qujat jasap otyr. Hatta­madaǵy jazý da, qol da meniki emes», dep azar da bezer bolyp otyr. Qos qujatty qatar ustap, ondaǵy jazý men qoıylǵan qoldardy salystyryp kórdik. Eki túrli jazý. Qoldar da bir-birine uqsamaıdy. Bir qyzyǵy, buǵan deıin tergeýshiler bul eki qujattaǵy jazý men qoldy salystyryp, onyń kimdiki ekenin anyqtaıtyn eshbir saraptama jasamaǵan.

– Bir jarym jyl boıy bir baı­tal­dyń sońynda júrmin. Janyma batqany – qoldy bolǵan qyzyl kú­reń­niń kúıigi emes. Bas aman bolsa, maldyń orny tolar. Men polısııa qyzmetkerleriniń ádilin aıtýdyń ornyna isti kópe-kórineý burmalap, bardy joq qyp, joqty bar etip kór­se­tip otyrǵanyna kúıinemin. Ádildik qaıda? – dep jábirlengen qarııa naý­ryz­dyń sońynda oblystyq polısııa de­partamentine taǵy aryz jazyp qal­dyr­ǵanyn aıtty.

1 sáýirde osy másele boıynsha oblystyq polısııa departamentiniń bastyǵy Beket Aımaǵambetovtiń aty­na saýalhat joldap edik. Jaýabyn 28 sáýirde ǵana aldyq. Elektrondy posh­t­a­myzǵa kelip túsken hatta: Egemen Qazaqstan gazetiniń suraýy bo­ıynsha Jangeldın aýdanynyń tur­­ǵyny J.Muqatovtyń aryzy bo­ıynsha polısııa Qylmystyq ko­deks­tiń 389-baby boıynsha tirkelgen sotqa deıingi tergeý júrgizýde. Sa­rap­tama taǵaıyndaldy. Sondaı-aq Qostanaı oblysy polısııa depar­tamenti ózindik qaýipsizdik bas­qar­ma­sy Jangeldi aýdany polıs­ııa bó­li­miniń qyzmetkerlerine qatysty J.Muqatovtyń aryzy boıynsha qyl­mys­tyq is júrgizýde», dep ja­zyl­ǵan.

Osylaısha qyzyl kúreń tóbelge qatysty qylmystyq is eki ret jabylyp, úsh ret qaıta qozǵaldy. Jaǵdaı ýshyǵa túsip, tergeý materıaldaryn qoldan jasaǵan degen kúdikke ilingen polıseılerdiń ústinen de qylmystyq is qozǵalyp otyr. Tıisti organdar bul joly istiń aq-qarasyn aıyryp, ádilet ústemdigin ornatar degen senim basym.

 

Qostanaı oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Abaı murasy Bishkekte talqylandy

Rýhanııat • Búgin, 20:36

«Adal bilim» jobalyq keńsesi quryldy

Qazaqstan • Búgin, 19:47

Baspanaly bolý múmkindikteri aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 18:15

Alakól jaǵalaýy abattandyrylyp jatyr 

Aımaqtar • Búgin, 17:44

ForteBank: Bir dollar – 388 teńge

Qazaqstan • Búgin, 15:35

Uqsas jańalyqtar