Bilim • 05 Mamyr, 2020

UBT-2020: talapkerdi tosyn testileý tosyp tur ma?

364 retkórsetildi

Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov jaqynda ótken vedomstvonyń apparattyq keńesinde qyrkúıekke deıin jańa oqý jylynyń vıdeosabaqtaryn túsire berýdi tapsyrdy. Iá, bul ispen mınıstrlik janyndaǵy tıisti akademııa aınalysa jatar. Biraq bizdi tolǵandyratyny – tótenshe toqsan osymen aıaqtalýy múmkin be? Mınıstr qyrkúıektegi sharýany aldyn ala oılastyryp otyr, al jańa oqý jylynan buryn turǵan mańyzdy másele – aldaǵy maýsymda ótetin UBT qalaı bolmaq?

Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»

 

Onlaın ótinim 10 mamyr aıaqtalady

Angelına Melnıkova bıyl Qostanaı oblysynyń Keńaral aýy­lyn­daǵy orta mektepti bitiredi. Qa­zir­gi tańda UBT-ǵa qyzý daıyndyq ús­tinde. Ol jaqynda UBT-ǵa ótinishin ótkizdi. Angelına ótinishin burynǵy mektep túlekterindeı dástúrli túrde emes, úıde ári telefonmen-aq tapsyryp qoıdy. О́ıtkeni jańa tártip solaı. «Biz Ulttyq testileý ortaly­ǵy­nyń saıtyna kirip, ótinish toltyrý batyrmasyn bastyq. Kóp qujat ta suralmaıdy eken, jeke kýáligimdi vıdeoqońyraýmen baılanysqan operatorǵa kameradan kórsettim. Al óti­nishtiń tólemaqysyn bankomat arqy­ly jiberdik. О́te yńǵaıly», deıdi Angelına.

Iá, bıylǵy UBT burynǵydan ózgerek bolyp tur. Ony ótinish tapsyrý túriniń ózgergeninen-aq baıqaýǵa bolady. Ulttyq biryńǵaı testileýge qatysý úshin ótinishter onlaın qabyl­da­nyp jatyr. Ulttyq testileý orta­ly­ǵynyń (UTO) dırektory Dıdar Smaǵulov: «Biz ótinishterdi onlaın qabyldaýdy ótken jyldan bastadyq. Degenmen elimizdegi oryn alǵan tó­ten­she jaǵdaı bul baǵyttaǵy ju­my­symyzdy tezdetti desek bolady. UTO UBT-ǵa qatysatyndardan birde-bir qujatty talap etpeýdiń joldaryn izdestirip, ony qanatqaqty joba re­tin­de ázirledi. Sonyń biri – Digital ID qosymshasy arqyly onlaın túrde sıfr­­lyq sáıkestendirýden ótý. Iаǵnı tól­qujaty men bet-álpetin joǵa­ry­­da atalǵan qosymsha arqyly onlaın túrde sáıkestendirýden ótkizý qa­jet. Qańtar aıynda qanatqaqty jo­ba jaqsy nátıje kórsetip, 700-ge jýyq, al naýryz aıyndaǵy UBT-ǵa 7 myń­nan asa ótinish onlaın túrde qa­byl­dan­dy», dedi.

Maýsymdaǵy UBT-ǵa onlaın ótini­shter 10 mamyr saǵat 23:59-ǵa deıin ent2020.testcenter.kz saıtynda qabyldanady. Talapkerler ótinishti tapsyrý úshin bir nárseni eskergeni jón: 18 jasqa tolmaǵan tulǵalardyń derbes derekterin jınaýǵa jáne óńdeýge kelisimdi olardyń zańdy ókilderi beredi. Eger ótinish berýshi tehnıkalyq aqaýlarǵa kezikse, UTO-nyń 8 8000 80 71 77 nómiri boıynsha Call-ortalyǵyna habarlasyp, kómek suraı alady. Sonymen qatar info@testcenter.kz qoldaý qyzmeti arqyly hat joldaýǵa bolady. Qosa keteıik, UBT-ǵa ótinishti bıylǵy jáne ótken jyl­dardaǵy mektep bitirýshileri, kolledj túlekteri, sondaı-aq Qazaqstan azamaty bolmaǵanymen ulty qazaq tulǵalar, bilim berý uıymyn shetelde aıaqtaǵan azamattar tapsyra alady.

Osy oraıda «UBT-ǵa tólemdi qalaı jasaýǵa bolady?» degen suraq týatyny zańdy. Tólemniń eki túri qarastyrylǵan: Kaspi qosymshasy nemese basqa bankterdiń kartasy arqy­ly. «Eger siz tólemdi saıttaǵy tir­keýge deıin jasasańyz, onda tólem túbirtegin JOO-daǵy tehnıkalyq hat­­shylarǵa tapsyrasyz. Tólem qa­byl­­danady. Tólem 2242 teńgeni qu­raı­dy», deıdi UTO.

 

Bıylǵy IV toqsan baǵdarlamasynan suraq bolmaıdy

UBT suraqtary mektep baǵ­dar­lamasynyń sheńberinde meń­ge­riletin negizgi taqyryptardy qam­tıtyny belgili. Biraq UTO ja­qyn­da 2020 jylǵy UBT-da paıdalanylatyn suraqtarda IV toqsan baǵ­darlamasynyń bolmaıtynyn málimdedi. Kóp adam «Bul da tóten­she toqsannan týǵan tártip» eken dep oı túıýi múmkin. Biraq UTO mundaı sheshimge kelýdiń sebebin bi­ti­rýshi synypty sońǵy toqsanda ne­gi­zinen burynǵy ótkenderdi qaı­ta­­laıtynymen jáne jańa taqy­ryp­tar­dyń tym az ekenimen baılanys­tyr­dy.

UTO-nyń dırektory D.Smaǵulov osyndaı qadam jasamas buryn mamandardyń test tapsyrmalary mazmunyn egjeı-tegjeıli taldaǵanyn aıtady. «Biz qashyqtan oqýǵa kóshý UBT-ǵa daıyndyq jaǵdaıyna áser etpeıdi dep esepteımiz, onyń ústine UBT suraqtary tórtinshi toqsannyń taqyryptaryn emes, jalpy mektep baǵdarlamasyn qamtıdy. Aıtpaqshy sońǵy jyldary faktologııalyq materıaldy jattaý men este saqtaýǵa emes, fýnksıonaldyq saýattylyqqa baılanysty suraqtardyń úlesi artyp keledi», dedi ol. Sondyqtan talapkerlerge suraqtardy jattaýdan góri mektep baǵdarlamasyndaǵy negizgi taqyryptardy qaıtalap jattyqqan jón sekildi.

 

UBT synaǵyn tegin tapsyryp jatyr

Byltyrdan bastap UBT-ny 1 oqý jylynyń ishinde 4 ret tapsyrýǵa múmkindik berildi. Bul da úmitkerlerdi psıhologııalyq kúızeliske túsýden saqtap, birneshe márte tapsyrý ar­qyly testileýge boıyn úıretý maq­sa­tynda qarastyrylǵan bolatyn. Ári buǵan deıin UBT synaǵyn tapsyrý aqyly, ıaǵnı 260 teńge turatyn. Endi talapkerler ony onlaın rejimde tegin tapsyra alady.

Naýryzdaǵy UBT synaǵy pandemııa problemasyna baılanysty keıinge qaldyrylǵanda UTO-nyń dırektory D.Smaǵulov: «117 myń túlekke arnalǵan jaqsy jańalyq: testcenter.kz saıtymyzda UBT-nyń onlaın baıqaý synaqtaryn tegin ettik. Buǵan qosa, testter bazasyn maksımaldy túrde jańartyp, ár pánnen 70 biregeı nusqa engizdik», dep súıinshilegen edi. Mine, qazirgi tańda ortalyqtyń málimdeýinshe, oqýshylar synama testilerin belsendi paıdalanyp otyr.

Aıtpaqshy talapkerler keıinge shegerilgen naýryzdaǵy UBT-nyń qashan ótkiziletinin bilýge asyǵyp júr. Bul suraqqa Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov: «Naýryzdaǵy UBT-ny mamyrdyń sońyna qoıýymyz múmkin. Biraq bul da eldegi jaǵdaıdyń ońalýyna tikeleı baılanysty. Al eger pandemııa problemasy ózekti bolyp qala berse, ınfeksııa órship tursa, onda maýsymdaǵy negizgi UBT-dan óte almaı qalǵan talapkerler úshin tamyzda uıymdastyramyz. Bul olarǵa elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń aqyly bólimine túsý úshin taǵy da test tapsyrýǵa múmkindik beredi», dep jaýap berdi.

 

Qaýipsizdik qalaı bolmaq?

Biz qaýipsizdik dep pandemııa kezinde test tapsyrý jaıyn sóz etip otyrmyz. О́ıtkeni qandaı jaǵdaı bolsyn, mınıstrlik maýsymdaǵy negizgi UBT-nyń keıinge shegerilmeıtinin ha­barlady. Ortalyq basshysy D.Smaǵulov karantın alynbasa, maý­­symdaǵy UBT-ny ótkizýdiń bala­ma nusqasy ázirlenip jatqanyn jet­kizdi. Bul qandaı nusqa? «Biz mun­daı jaǵdaıda balalardyń arasynda 2 metrlik araqashyqtyqty ustanamyz. Oǵan qosa maskanyń, sanıtaızerlerdiń, kvarstyń, tazartý jumystarynyń, termobaqylaý syndy qaýipsizdik sharalaryna basa nazar aýdaramyz. Jaǵdaı ýshyǵatyn bolsa, odan da kóp araqashyqtyqty uıymdastyramyz», dedi UTO-nyń basshysy.

Osy rette ata-analar da tosyn testileý talaptaryn, ondaǵy pandemııany órshitýdiń aldyn alý sharalaryn saqtaýdy otbasynda balaǵa da keńinen túsindirýi kerek-aq. Sebebi jyldaǵy UBT-dan kirý kezeginiń sy­ǵy­lysqan jaıdaıda ótetinin, birin-biri ıterisip, ǵımaratqa ente­leı­tinin, qanshama myń talapkerler­ge ata-analardyń qosylyp adam qa­ta­ryn kóbeıtetinin kórip júrmiz. Sol sebepti ata-analardyń túsinistigi jáne balalaryna mán-jaıdy túsin­dir­ýi asa mańyzdy.

 

«Tótenshe» testileý – jańa múmkindik

Bıylǵy tótenshe jaǵdaı 2020 jylǵy talapkerlerge jańa múm­kin­dik­terdi syılap otyr. Máselen, sońǵy synyp oqýshylary bıyl keshendi attestattaý emtıhandarynan bosatyldy. Iаǵnı attestatqa pánder boıynsha jyldyq qorytyndy baǵalary qoıylady. Munyń ózi – múmkindik. Sebebi keshendi emtıhan tapsyrý da oqýshyǵa salmaq salady, oıyn bóledi. Demek, olardyń bir júgi jeńildedi. Oǵan tótenshe jaǵdaıǵa baılanys­ty joǵaryda jazǵan testileý sy­na­ǵyn tegin tapsyrýǵa berilgen múm­kin­dikti qosyńyz. Alańdap júrip oqyǵan IV toqsan baǵdarlamasynan UBT-da suraqtardyń kelmeıtini taǵy bar. Buǵan qosa jyldaǵy qa­lyp­tasqan,talapkerler úırengen tes­­tileýdiń formaty ózgergen joq. Son­dyqtan talapkerler jańa múm­kin­dik­terge toly tótenshe jaǵdaıdaǵy tes­ti­leýge daıyndyqta laıyqty nátı­jege qol jetkizedi dep senemiz.

 

Sońǵy jańalyqtar

Shymkenttik 2000 jas jumyspen qamtylady

Aımaqtar • Búgin, 14:01

Júzdegen turǵynǵa jumys tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 12:44

Qaraǵandy: Tarıh taǵylymyna taǵzym

Aımaqtar • Búgin, 10:15

Ǵataýlın qalaı halyq jaýy boldy?

Tarıh • Búgin, 10:00

Aýylda sport kesheni salynýda

Aımaqtar • Búgin, 09:28

QHL qyrkúıekte bastalady

Sport • Búgin, 08:09

Resmı shara bir jylǵa shegerildi

Sport • Búgin, 08:04

Stadıonǵa barýǵa ruqsat

Sport • Búgin, 07:45

Dala folklorynyń antologııasy

Rýhanııat • Búgin, 07:23

Jyr-dastandar – jańa formatta

О́ner • Búgin, 07:20

Uqsas jańalyqtar