Jumys oryndaryn ashý kózdeledi

31 606 adam evakýasııalandy

Aldymen О́zbekstandaǵy bu­zyl­ǵan dambanyń saldarynan Túr­kistan oblysy Maqtaaral aýda­nyndaǵy eldi mekenderdi sý ba­sýyna baılanysty Túrkistan oblysynyń ákimi О́mirzaq Shó­keev baıandama jasady. Belgili bol­ǵandaı, búgingi tańda 14 eldi meken­nen 31 606 turǵyn evakýa­sııa­landy. Turǵyndar sany 6 127 adamdy quraıtyn 5 eldi meken – Jańaturmys, Jeńis, Fır­doý­sı, О́rgebas, Dostyq aýyldary tolyǵymen sý astynda qalǵan.

– 7 eldi mekenniń áli de sý as­tyn­da qalý qaýpi bar, al eki aýyl­da – Myrzakent pen Aqjolda qaýip seıilgendikten, halyq úıle­rine oraldy. 15 myń adam tura­tyn Myrzakent kentinde sý basý qaýpin boldyrmaý úshin aýqymdy ju­mystar júrgizildi. Atakent jáne Maqtaaral kentteriniń, Jam­­byl aýyldyq okrýgindegi mek­tep­terdiń bazasynda 14  evakýa­­sııalyq qabyldaý pýnkti uıym­dastyryldy, onda búgingi tańda 3 200 adam ornalastyrylǵan. Qalǵan adamdar týysqandaryn panalady. Evakýasııalyq qabyldaý pýnkt­teri barlyq qajetti jabdyq­tarmen jaraqtalǵan. Karantınge baılanysty jaǵdaıdy eskere otyryp, 120 medısına qyzmetkeri kómek kórsetýde, – dedi О́.Shókeev.

Onyń aıtýynsha, 845 turǵyn úı, 3 mektep, 5 balabaqsha, 4 me­dı­­sına uıymy, 1 mádenıet úıi men 10 dúken sý astynda qalǵan. Sonymen qatar Jeńis aýylyndaǵy kópir men respýblıkalyq jáne oblystyq mańyzy bar 54,7 shaqyrym av­tojoldy sý basty. 7 639 gektar egis alqaby zardap shekti. Son­daı-aq sý basqan aýmaqtaǵy ólip qalǵan mal sany naqtylandy. Bú­ginde keltirilgen zalaldy esepteý jalǵasyp jatyr.

– Nurly jol, О́rgebas, Yrysty, Jantaqsaı eldi mekenderin sý bas­paýy úshin bógetter salyndy, Fırdoýsı eldi mekeniniń mańynda Myrzakent baǵytynda kollektor qoıyldy. Sonymen qatar Maqtaaral aýdanynan sýdy jyldam shyǵarý úshin О́zbekstan tarapy kanal qazdy. О́zbekstandyq mamandarmen tyǵyz árekettesip otyrmyz. Kórshi eldegi jaǵdaı turaqtandy. Sondyqtan olar óz tehnıkasymen kelip, bizdiń kollektorlardy tazartyp berýge ázir, – dedi О́.Shókeev.

Oblys basshylyǵy sý astynda qalǵan eldi mekenderdi sý ket­ken soń aralap, árbir zardap shek­ken otbasyna ótemaqy tóleý múm­kindigin qarastyratynyn jetkizdi.

Bul máselege baılanysty Premer-Mınıstrdiń orynbasary R.Sklıardiń tóraǵalyǵymen Úkimettik komıssııa qurylǵan bolatyn. Premer-Mınıstr A.Mamın bes aýylǵa – Jańaturmys, Jeńis, Fırdoýsı, О́rgebas, Dostyq aýyldaryna keltirilgen zalal shuǵyl eseptelip, odan soń ın­jenerlik, kólik, áleýmettik ınfra­qurylym men turǵyn úıdi qalpyna keltirý jumystary bas­talatynyn aıtty. Úkimet zardap shekkenderge bar­lyq qajetti kómekti kórsetetin bolady. 

2 410 joba qarjylandyrylady

Jumyspen qamtýdyń jol kartasyn iske asyrý máselesi boıynsha Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri B.Nurymbetov, Almaty oblysynyń ákimi A.Bata­lov, Túrkistan oblysynyń ákimi О́.Shókeev, Qaraǵandy oblysynyń ákimi J.Qasymbek, Jambyl obly­synyń ákimi B.Saparbaev baıandama jasady.

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri B.Nurymbetovtiń aıtýynsha, koronavırýs pandemııa­sy ekonomıkaǵa jáne eńbek nary­ǵyna teris áser etýde. Osyǵan baı­lanysty Úkimet qabyldap jatqan mańyzdy sharalardyń biri –  jańa «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy».

– Baǵdarlamanyń negizgi sharttary – qyzmet kórsetýshilerdiń jáne paıdalanatyn qurylys mate­rıaldarynyń kem degende 90%-y otandyq óndirýshiler men mer­digerlerden bolýy tıis. Qurylyp jatqan jumys oryndaryna ju­mys­syz júrgenderdiń, ásirese jas­tar­dyń kem degende 50%-y ju­­mys­­pen qamtý ortalyqtary arqy­­ly tartylýy kerek, – dedi mınıstr.

Atalǵan jobalardy iske asyrý aıasynda barlyǵy 255 myń jumys orny qurylady. Sonymen qatar iske asyrylǵan jobalar ekonomıkanyń túrli salalarynda 100 myńnan astam turaqty jumys oryndarynyń ashylýyna yqpal etedi.

– Jol kartasynda iriktelgen jobalar ýaqytsha jumys ashý­men qatar, áleýmettik mańyz­dy máselelerdi sheshýge, ekono­mı­ka­lyq tıimdilikti arttyrýǵa, aralas salalardy damytýǵa, turaq­ty ju­­mys oryndaryn qurýǵa yq­pal ete­di, – dep atap ótti B.Nurym­betov.

Belgili bolǵandaı, oblys ákim­deri «Jumyspen qamtýdyń jol kar­tasy» aıasynda 6 506 joba usynǵan. Onyń ishinde 2 703 joba – áleý­mettik ınfraqurylymǵa, 1 039 joba – turǵyn úı sharýashylyǵy­na, 1 799 joba – ınjenerlik-kólik ınfra­qurylymyna, 695 joba eldi me­kenderdi abattandyrýǵa arna­lyp otyr. Atalǵan jobalardy iske asyrý aıasynda barlyǵy 255 myń jumys orny qurylady dep kútilýde.

Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń aıtýynsha, «Jol kartasy» aıasynda 80 jańa bilim berý mekemesi salynady. О́z kezeginde, bul apatty jáne úsh aýysymdy mektepterdiń problemasyn sheshýge, aýyldaǵy balalardyń bilim alýyn qamtamasyz etýge, pedagog mamandarǵa arnalǵan 7 myń jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Jańa otbasylyq dári­gerlik ambýlatorııalar aýyl­dyq jerlerdegi halyqtyń densaý­lyǵyn jaqsartýǵa, medısınalyq saqtandyrý júıesin jetildirýge, aýyldyq eldi mekenderde dáriger-mamandardyń turaqty jumyspen qamtylýyn qamtamasyz etýge jol ashady.

– Barlyq 6 506 jobanyń 2 410-y respýblıkalyq bıýdjette qa­ras­­tyrylǵan qarajat esebinen iske asyrylýda. 1 mamyrdaǵy jaǵ­daı boıynsha memlekettik satyp alý konkýrstary aıaqtaldy, 1 779 jo­ba boıynsha (nemese 73,8%) merdi­­gerler anyqtaldy, – dedi B.Nu­­rym­­betov. Onyń aıtýynsha, bul ba­­ǵytta Jambyl, Shyǵys Qazaq­stan, Pavlodar, Qaraǵandy, Alma­ty, Túrkistan oblystary alda keledi. Birqatar óńirlerde 1 265 joba boıynsha jumys bas­taldy.

Buǵan qosa Eńbek jáne ha­lyq­ty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi «Jol kartasyn» iske asyrýdy monı­torıngileý tetigin ázirlegen. Árbir oblys, qala, aýdan jáne aýyl boıynsha esep júrgiziledi, árbir joba boıynsha onyń «pas­porty» ázirlendi. «Pasportta» jobanyń ataýynan bastap, onyń maqsaty, qol jetkizýi tıisti túpki­likti josparly kórsetkishi, oryndalý merzimi, merdiger týraly máli­metter, qurylatyn jumys oryn­darynyń sany, jumyspen qamtý ortalyǵy arqyly qabyldan­ǵandardyń jalaqy mólsheri kórsetiledi. Barlyq baǵdarla­ma­lardyń áleýetin eskere otyryp, 2020 jyly 1 mln 220 myń adamdy ju­mysqa tartýǵa múmkindik bar.

Taqyrypty qorytyndylaý barysynda Premer-Mınıstr Úkimet búgingi tańda turǵyn­dar­dyń jumysyn saqtaýǵa ba­symdyq beretinin atap ótti. Bul ret­te jumyspen qamtý jáne halyq­tyń ekonomıkalyq belsen­diligin saqtaýmen qatar, ınfra­qu­rylymdy jaqsartý el ekonomıkasyn qalpyna keltirýde jaqsy nátıje beredi.

Úkimet basshysy Shyǵys Qazaq­stan, Almaty, Jambyl, Qaraǵan­dy, Túrkistan jáne Pavlodar oblys­tarynda jobalardy bastaý qarqyny jaqsy ekenin atap ótip, keri­sinshe Qyzylorda oblysy, Al­maty jáne Shymkent qalalary art­ta qalyp kele jatqanyn tilge tıek etti.

– О́ńirlerdiń ákimdikterine ınfraqurylymdyq jobalardy to­lyq iske asyrýdy bastaýdy tap­syramyn. Sonymen qatar kórse­tiletin qyzmetter men taýar­lar­dyń otandyq bolýyn qadaǵalaý kerek.  Barlyq bólingen qarajat ekonomıkaǵa jumys isteýi tıis, – dedi A.Mamın.

Úkimet basshysy barlyq mem­le­kettik organdarǵa jumys­pen qamtý boıynsha jospar­lan­ǵan kórsetkishterge qol jet­ki­zýdi qamtamasyz etýdi, al Eń­bek mı­nıstrligine Jumyspen qamtýdyń jol kartasynyń, sondaı-aq tu­raq­ty jumys oryndaryn qurý, halyqty jumysqa ornalastyrý turǵysynan basqa da memlekettik baǵdarlamalardyń iske asyrylý barysyna kún saıyn monıtorıng júrgizýdi tapsyrdy.