Qyzyldyń óndiristik sıkli 2047 jylǵa deıin jetedi
Altyn óndirýshilerdiń əlemdik kóshin Qytaı memleketi bastap tur. Aspan asty elinen keıin Avstralııa, Reseı jəne AQSh jaıǵasqan. Jahandyq reıtıngte Qazaqstan О́zbekstanmen birge Gana jəne Meksıka elderinen keıin ondyqty túıindegen. Statista-nyń esebine súıensek, sońǵy úsh jylda elimizde 269 metrıkalyq tonna kóleminde altyn óndirildi. Baǵaly shıkizattyń óndirisi əsirese elimizdiń shyǵys aımaǵynda jolǵa qoıylǵan. Dəlirek aıtqanda, Jarma aýdanyndaǵy Baqyrshyq taý-ken kəsipornynyń iske qosylýy otandyq ken metallýrgııa keshenine tyń serpin berdi. Bul aımaqta jer qoınaýyn reseılik Polymetal kompanııasy ıgerip keledi. Jahandyq ekonomıkadaǵy tektonıkalyq ózgerister men koronavırýstyq pandemııaǵa qaramastan sheteldik ınvestordyń upaıy túgel. 1-shi toqsandaǵy óndiristik ındıkatorlarǵa toqtalsaq, ónim kólemi 2019 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 5% - ǵa ósip, 391 myń ýnsııa altyn óndirildi. Oń dınamıka Shyǵys Qazaqstandaǵy Qyzyl, Qostanaı oblysyndaǵy Varvarınsk, sondaı-aq Omolon jəne Voronsovsk ken oryndarynda baıqaldy. Kiris mólsheri byltyrǵy səıkes kezeńmen salystyrǵanda 9% - ǵa artyp, 494 mln dollardy qurady. Buǵan altyn baǵasynyń ósýi əser etken. Degenmen koronavırýstyń taralýy saldarynan Qytaıǵa konsentratty jetkizý məselesi bəseńdep, satý kólemi 7% - ǵa qysqardy. Maýsymdyq janar-jaǵarmaıdy satyp alý men basqa da shyǵyndardyń ósýine baılanysty taza qaryz 1,66 mlrd dollarǵa ulǵaıdy. Dese de jyldyń ekinshi jartjyldyǵynda maýsymdyq óndiris burynǵydaı jandanyp, aınalymdaǵy qarajattyń qysqarý esebinen erkin aqsha aǵyny qalypqa keledi degen senimde kompanııa ókilderi.
«Polımetall» kólemi 1,6 mln ýnsııa altyndy quraıtyn 2020 jylǵa arnalǵan óndiristik jospardy rastaıdy. Basqarma jyl basynan beri reseılik rýbldiń jəne qazaqstandyq teńge baǵamynyń əlsireýin nazarda ustap otyr. Alaıda jahandyq ekonomıkanyń turaqsyzdyǵyna baılanysty Polymetal jyldyq aqshalaı shyǵyn boljamyn ýnsııasyna
650-700 dollar kóleminde jəne jıyntyq aqshalaı shyǵyndy ýnsııasyna 850-900 dollar mólsherinde ustanady. Boljam 1-shi jartyjyldyqtyń qorytyndylary jarııalanǵan kezde qaıta qaralady.
Kompanııa bastapqydaǵy dıvıdendtik saıasatty ustanýdy jalǵastyrady jəne 2019 jylǵa belgilengen sheshimdi ózgerissiz qaldyrady. Iаǵnı aksııasyna 0,42 dollar nemese 197 mln dollar mólsherindegi dıvıdend 2020 jyldyń 29-shy mamyrynda tólenedi. 2019 jylǵa tólenýi tıis dıvıdendterdiń jalpy kólemi aksııasyna 0,82 dollar nemese jıyntyq mólsheri 385 mln dollardy quraıdy», - delingen kompanııa taratqan aqparatta.
О́ndirilgen 391 myń ýnsııa altynnyń 109 myń ýnsııasy Shyǵystaǵy Qyzyl ken ornyna tıesili. Bul jer qoınaýyndaǵy qazba baılyqtyń qory 264 metrıkalyq tonnadan artyq dep baǵalanýda. Kendegi altynnyń ortasha mólsheri tonnasyna 6,3 gramm. Qyzyl -álemdik deńgeıdegi sırek kezdesetin ken orny. Sońǵy baǵalaýǵa sáıkes, onyń óndiristik sıkli 2047 jylǵa deıin jetýge qaýqarly. Atalǵan aımaqta saf altyn kóp kezdese bermeıdi. Munda baǵaly metall sýlfıdti qosyndylardan alynady.
Iýnıorlyq kompanııalar daǵdarysty birinshi sezedi
Avstralııa, AQSh jáne Reseıde paıdaly qazbalardyń óndirisi úzilmeı jalǵasyp jatyr. Əıtse de jahandaǵy ahýal saǵattap ózgeretindikten, engizilgen shekteýler óndiristiń tejelýine alyp keldi.
«Bul kezeńniń álemdik suranysqa qalaı əser etetinin baǵalaý qıyn. 2020 jyly altyn óndirisi aıtarlyqtaı ózgeriske ushyraıdy dep kútilýde. Məselen, bıyl ónim kólemi 3,541 myń tonnadan az bolýy múmkin», - dep boljaýda Metals Focus sarapshylary.
Sala mamandary dúnıejúzilik resessııanyń zardaby əsirese ıýnıorlyq kompanııalarǵa aýyr tııý múmkin dep esepteıdi. О́ıtkeni, qazirgi kúrdeli kezeńde aǵymdyq jəne buǵan deıin josparlanǵan jumystarǵa qarajat tartý ońaıǵa soqpaıtyny anyq.
«Əlemdik naryqtaǵy jaǵdaı tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemeden jáne jumys kólemin anyqtaý satysynda turǵan jobalarǵa da əserin tıgizedi. Boljamdarǵa sáıkes, bul kelisimsharttar 2024 jylǵa qaraı altynnyń álemdik suranysynyń 9,2% - yn qamtý tıis edi», - dep naqtylady konsaltıngtik kompanııa mamandary.
Taıaýdaǵy baǵanyń qubylmalyǵyna qaramastan qazir altynnyń quny 2019 jylǵa qaraǵanda əjeptəýir joǵarylady. Dəlirek aıtqanda, ýnsııasy 1600 dollardan saýdalanýda. Bul byltyrǵy mejeden əldeqaıda joǵary ekenin eskersek, (1393 doll/ýnsııa) bıyl marja ulǵaıtylýy tıis dep esepteıdi sarapshylar.
Sol sekildi óndirýshilerdiń shyǵyndardy turaqty baqylaýyn nazarǵa alsaq, osy jyly ken oryndarynda altyn óndirisiniń ortasha ózindik jıyntyq quny (AISC) shamamen ýnsııasy 907 dollarǵa deıin tómendeıdi. Oǵan eń əýeli AQSh dollarynyń kúsheıýi jáne munaı baǵasynyń quldyraýy áser etedi. Onyń nətıjesinde dızel otynyna jumsalatyn shyǵyndar qysqarady, delingen habarlamada.
Sóz oraıy kelgende aıta keteıik, elimizde jer qoınaýy týraly jańa Kodeks qabyldanǵan edi. Sonyń negizinde lısenzııa berýdiń avstralııalyq úlgisi engizildi. Osy arqyly 621 lısenzııa berilgenin habarlaǵan bolatyn Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstirligi. Jaýapty organ salaǵa 50 mlrd teńge kóleminde jeke ınvestısııany tartýdy kózdep otyr. Tutastaı alǵanda, 2014-2018 jyldar aralyǵynda bul baǵytqa shamamen 122 mlrd teńge kóleminde sheteldik ınvestorlardyń aqshasy salyndy. Olardyń deni reseılik iskerlik ortaǵa tıesili.
