Ekonomıka • 08 Mamyr, 2020

Karantındegi bıznes áleýmettik jaýapkershiligin umytpapty

37 retkórsetildi

Álemdik kataklızm jaǵadan alyp, ekonomıka abdyrap qalǵan kezde qazaq bıznesi qaltarysta buǵyp qalǵan joq.  Memleketke bir ıyǵyn tosyp, qaırańda qalǵan qaıyqtaı bolyp qalǵan áleýmettiń aýyrtpalyǵyn jeńildetýge tyrysyp jatyr.

Qaıyrymdylyq, baryńmen bólisý adamnyń, qazaqtyń tabıǵatyna jat quby­lys emes eken. HH ǵa­syr­dyń basynda Mataı rýynyń ataqty baıy Mamaı Turys­bek Aqsý óńirinen medrese ashqan. Reseıdiń tatar ólkesinen qashyp kelgen Ábdirah­mannyń qazaq hal­qynyń rýhanı kórkeıýin­degi úlesi erekshe. Bul ótkenniń enshisindegi oqıǵa. Al búgin baılyǵyn qarashamen bólisýde batystyń olıgarhtary aldyna qara salmaı tur. Amerıkalyqtar mıllıar­deriniń sany artsa, kóshedegi qarapaıym azamat qýana­tyn jaǵdaıǵa jetti. Sebebi, ol elde jeke tulǵanyń tabysy búkil amerı­kalyqtardyń, memlekettiń tabysy bolyp qabyldanady. Atymtaı jomarttyǵy jaǵy­nan sońǵy eki ǵasyrda aldyna jan salmaǵan ataqty mıl­lıader, ınvestor Ýorren Baf­fettiń «Al­tyn erejelerinde» «Turmysta neǵur­lym qarapaıym bol» degen ustanym bar. Amerı­kalyq mıllıarderler – fı­lantrop Devıd Rokfeller, rejısser Djordj Lýkas, CNN kompanııasynyń negizin qalaýshy Ted Terner, Nıý-Iork meri Maıkl Blýmberg jáne Microsoft-tyń negizin salýshylardyń biri Pol Allen dáýletiniń jartysyn qaıy­rymdylyqqa bóldi. Ol az deseńiz, Ýorren Baffet mal-múlkiniń 99 paıyzyn, Bıll Geıts 99,8 paıyzyn qaıyrymdylyqqa mura qylyp qaldyryp jatyr. 
 Qazaqta «Synyqtan basqanyń bári juǵady» degen sóz bar. AQSh-tan bastalǵan úrdis tabıǵaty jomart dep tanylǵan qazaqqa emes, kórshimiz Reseıge jetkenge uqsaıdy. Kórshi eldiń aýqatty kásipkerleri Oleg Derıpaska, Vladımır Potanın, Vık­tor Býdarınder tabysynyń 30 paıy­zyn aýyl sharýashylyǵy salasynyń paıdasyna aýdaratynyn málimdedi. «Inter­ros» hol­dın­giniń prezıdenti, reseılik mıllıarder Vladımır Potanın osy jyldyń mamyr aıynda reseılik jýrnalısterge bergen suhbatynda: «Men jınaǵan kapıtal mura­gerlikpen berilmeý kerek. 10 jyldan keıin ol qaıyrymdylyq qorǵa aýdarylady»  dedi. Ol sóıdep qana qoıǵan joq, aıtqanyn naqty istermen dáleldedi. Sebebi, reseılik aqparat kózderi ótken jyldyń jeltoqsan aıynda Vladımır Potanınniń jeke qar­jysyna 1840 gektarlyq jylyjaı saly­nyp, odan tıisinshe mol ónim alynǵanyn, sol jylyjaıdan túsken paıdaǵa Potanın myrza múldem qol suqpaǵanyn bir-birimen jarysyp jazdy. Aýqatty olıgarh muny ol tek «aýylǵa salynǵan ınvestısııa» dep eseptep, ónimnen túsken paıdany fermer­lerdiń ǵana paıdalanýyna múmkindik be­re­di. 

Qazaqtyń qaltalylarynyń qaıyrymdylyǵyn qoǵam ár kez sezip júrdi.

Búgin ǵana maqtaaraldyqtarǵa 6 mln AQSh dollaryn bólgen Bolat О́temuratov qory jyl saıyn ortalyqtan alys ornalasqan aımaqtardaǵy aýrýhanalardy medısınalyq jabdyqpen qamtamasyz etip keldi.

Basynan bastasaq «Nur-Sultan» kópsalaly medısınalyq ortalyǵy qarqyndy terapııa men reanımasııa úshin aqysyz jabdyq aldy. Bul aksııanyń artynda  «Shell Qazaqstan, «Enı», «INPEKS Nort Kaspıan Sı Ltd.», «Total», «LÝKOIL», «Kameko Kazahstan», «Er Lıkıd», «Takeda», jáne  Qazaqstandaǵy Sheteldik ınvestorlar Keńesi tur.

Vırýspen kúreske bir mıllıardtan astam teńgeni Kusto Group halyqaralyq kompanııasy, kásipker Erkin Tátishev bóldi. Daǵdarys kezinde kóp zardap shekken kóp balaly otbasylar men az qamtamasyz etilgen otbasylarǵa kómek taratý #KustoHelp qaıyrymdylyq jobasynyń aıasynda júzege asyrylady.

Almatydaǵy Bolat О́temuratov Qorynyń jáne Nur-Sultannyń arqasynda jalpy quny 4 mıllıon dollar turatyn koronavırýsty anyqtaý úshin biregeı bıologııalyq qaýipsizdik zerthanalary paıda boldy. Mundaı zerthananyń árqaısysy kúnine úsh saǵat ishinde nátıje berip, kúnine 1000-ǵa deıin analız júrgizýge qabiletti. Barlyq synaqtar tegin jasalady.

Belgili kásipkerler Evgenıı Feld, Asqar Alshynbaev, Esenǵalı Baımenov, Raıymbek Batalov júzdegen myń maska, myńdaǵan respırator, qorǵanysh kostıýmderi men kózildirikterdi satyp alyp, aýdarǵan qazaqstandyq dárigerler men tanymal kásipkerlerdi qoldady.

Shaǵyn bıznesti qoldaý úshin Nurlan Smaǵulov pandemııa kezinde MEGA saýda ortalyǵynyń jaldaýshylarynan jalaqy tólemeıdi. О́z kezeginde Armanjan Baıtasov ShOB úshin Business FM radıosynda tegin jarnama jarııalady. Kcell kompanııasy sonymen birge qazaqstandyqtarǵa qoldaý kórsetti, onyń abonentteri búkil Qaznetke tegin qol jetkize aldy, al BIPEK Auto - Asia Auto astana men Almatydaǵy jedel shtabty jańa kóliktermen qamtamasyz etse, qazaqstandyq medıamagnat Armanjan Baıtasov almatylyq jýrnalısterge azyq-túlik jiberip, yqylas-lebizin bildirdi.  

«Solva» MFQ (IDF Eurasia group) «Almaty» áıelder klýby» qoǵamdyq birlestigimen, «Júrekten-júrekke» qoǵamdyq qorymen birge áleýmettik jaǵynan az qorǵalǵan toptyń ortasynan tabylyp,    Almatyda jáne elimizdiń birqatar aımaqtarynda zeınetkerler men múgedekter  azyq-túlik ónimderin jetkizip berdi. Sonymen qatar «Solva» MQU-nyń bul áreketi dárigerlerge ǵana emes, sonymen qatar shaǵyn bızneske de kómektesti, óıtkeni kostıýmder men maskalar tigýge tapsyrys jeke medısınalyq kásipkerge túrli medısınalyq kıimder tigýge tapsyrys berildi.

Sondaı-aq «Argentum Estetic Medical» komanııasy  Almaty qalasyndaǵy №7 qalalyq aýrýhanaǵa jeke qorǵanys jıyntyqtaryn syıǵa tartty.

Demek, kórshi eldiń mıllıarderi qarjy bóldi dep tańqalý qazaqqa jaraspaıdy. Sebebi qaıyrymdylyq qazaqta bar qasıet. Al psıhologtar qaıyrymdylyqtyń tabıǵaty jarııalylyqty jaqtyrmaıtynyn aıtady.  Sol sebepti bul úrdistiń de evolıýsııalyq jolmen damýyna múmkindik jasasaq. Sonda ol bizdiń turmysymyzdyń bir bólshegine aınalady.

Almaty

Sońǵy jańalyqtar

«Adal bilim» jobalyq keńsesi quryldy

Qazaqstan • Búgin, 19:47

Baspanaly bolý múmkindikteri aıtyldy

Aımaqtar • Búgin, 18:15

Alakól jaǵalaýy abattandyrylyp jatyr 

Aımaqtar • Búgin, 17:44

ForteBank: Bir dollar – 388 teńge

Qazaqstan • Búgin, 15:35

Uqsas jańalyqtar