Aımaqtar • 09 Mamyr, 2020

Qııada shyńdalǵan qazaq

1207 retkórsetildi

Ekinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy Jeńis ońaı kelgen joq.  О́ıtkeni, bul soǵys adamzatqa aýyr zardabyn tıgizdi. Endi onyń salqyny umytyla qoımas, sirá! Sol soǵysta mıllıondardyń súıegi maıdan dalasynda qaldy. Mıllıondardyń úmiti úzildi. Mıllıondar jesir, mıllıondar ákesiz qaldy. О́mir ózgerdi, zaman túzeldi degenmen, soǵys salǵan jara jazylmaıdy. Ákesin, atasyn, jaryn kútkender áli de kúrsinedi, áli de júregi qars aıyrylady...

Surapyl soǵysqa Atyraýdan 42 myńnan astam azamat attanypty. Bári qan maıdanda jaýmen keskilesken urysqa qatysty. Solardyń arasynan 13287 bozdaq maıdanda opat boldy. Jaýǵa qarsy jan alysyp, jan berisken arpalystaǵy erligi úshin 3441 atyraýlyq ordender jáne medaldarmen marapattalypty. Kózsiz batyrlyǵy men janqııarlyǵy úshin 9 maıdanger Keńes Odaǵynyń Batyry, taǵy beseýi úsh dárejeli «Dańq» ordeniniń tolyq ıegeri atandy.  

Dál osyndaı joǵary marapatqa ıe bolmasa da,  jaýǵa qarsy shaıqasta taýy shaǵylmaǵan, qııada qalyqtaǵan qyrandaı shyńdalǵan maıdangerdiń biri – Aıdyn  Aıbarov.

Maıdanger bıyl 99-shy kóktemin qarsy aldy. Bir ǵasyrǵa jýyq merzim buryn Dossorda kindik qany tamǵan edi. Soǵys bastalardan bir jyl buryn Atyraý qalasynan orta mektepti bitirdi. Bala kúngi armany –ushqysh bolý.  Qus qanaty talatyn kók aspannyń «kóligin» meńgerý úshin aldymen  Aqtóbedegi ushqyshtar daıyndaıtyn mektepte oqyp, 1941 jyldyń  mamyrynda 40 kýrsantpen birge bitirdi. Biraq sol sátte bir aıdan keıin jumyr jerdi alapat soǵys órti sharpıtynyn bilgen joq.

Árıne, ony birden maıdan dalasyna jibermedi. О́ıtkeni, keńes armııasyna áýeden shabýyldaıtyn bilikti ushqyshtar qajet edi. Sondaı-aq, tek áýeden shabýyldap ǵana emes, barlaý jasaıtyn  ushqyshtardyń  qajettigi  týyndady. Al, mundaı top Orynbor qalasyndaǵy ushqyshtar ýchılıshesinde daıyndalatyn. Qazaq jigiti Aıdyn Aıbarov ta  bastapqyda Orynbordaǵy, keıin Perm qalasyndaǵy áskerı ýchılıshede bilim aldy. Áskerı ushaqpen manevr jasaýdy meńgerdi. Áýeden barlaýdyń qyr-syryna ábden qanyqty.

Sóıtip, 1944  jyly ǵana Sývorov jáne Kýtýzov atyndaǵy shabýyldaýshy áýe polkynyń ushqysh-barlaýshysy atandy. Áskerı ushaqty basqaryp, jaýyngerlik tapsyrmalardy oryndaýǵa batyl kiristi. Áýeden jaý oshaǵyna barlaý jasady. Belorýssııa men Prýsıany azat etti. Soǵys jyldaryndaǵy  erligi elenip, Ekinshi dárejeli «Dańq» ordenimen, «Otan soǵysy» ordenimen marapattaldy.

Jeńis saǵatymen soqqanmen, birden elge oralýyna ruqsat berilmedi. О́ıtkeni, 1947 jylǵa deıin áskerı tártipke sáıkes, jas ushqyshtardy oqytýǵa tapsyrma aldy. Kapıtan sheninde elge  oralysymen eńbek jolyn oblystyq  «Sosıalıstik Qurylys» (búgingi «Atyraý») gazetinde ádebı qyzmetker bolyp jalǵastyrdy.

Jastaıynan eńbekqor, ózine júktelgen mindetti jaýapkershilikpen atqaratyn Aıdyn Aıbarovtyń iskerligi oblystyq komsomol komıtetiniń basshylaryn qyzyqtyrdy. Osylaısha, 1949 jyly onyń basqarý salasyndaǵy eńbek ótili bastaldy. Uıymdastyrýshylyq qabileti zor maıdanger oblystyq partııa komıtetine shaqyryldy. Keıin qalalyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy, qalalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy retinde oblys ortalyǵynyń órkendeýine, turǵyndardyń áleýmettik-turmystyq ahýalynyń jaqsarýyna úlesin qosty. Eńbek demalysyna shyqqansha birneshe kásiporynnyń partııa komıtetine jetekshilik etti.

Biraq, maıdanger ózi týraly aıtýdan góri, ózine úlgi-ónege bolǵan ustazdary jaıly syr shertkendi qalaıdy. Bul abyz jasyna jetken qarııanyń qarapaıymdylyǵy shyǵar. Qazir balalarynan órbigen nemere-shóberelerine ǵıbratty áńgimesin aıtyp otyrady.

–Búgingi urpaq soǵysty kórmese eken. Jastarymyz bilimdi, eńbekqor bolsa, alar asýy kóp bolary daýsyz. Elimizde tynyshtyq bolsyn, -deıdi ǵasyrlyq ǵıbratty ǵumyr ıesi Aıdyn Aıbarov.

Sońǵy jańalyqtar

ForteBank: Bir dollar – 388 teńge

Qazaqstan • Búgin, 15:35

Áke rýhynan qýat alǵan qaısar jan

Rýhanııat • Búgin, 11:54

Abylaıhannyń aq joly

Aımaqtar • Búgin, 10:05

Uqsas jańalyqtar