Saqtyq sharalaryn jalǵastyra berý qajet

Q.Toqaev qazaqstandyqtar birtindep qalypty ómirge oralady degen úmit bildirdi. Tótenshe jaǵdaı rejiminiń aıaqtalýyn bárimiz asyǵa kútkenimizdi aıtýdyń da qajeti joq shyǵar.

Fransýz jazýshysy jáne áskerı ushqysh Antýan de Sent-Ekzıýperı óziniń «Adamdar jeri» (1939 j.) atty eńbeginde: «Naǵyz baılyq, bul – adamdar arasyndaǵy qarym-qatynas», dep jazǵan. Qazaqstandaǵy tótenshe jaǵdaıdyń 50 kúnnen astam ýaqytqa sozylý kezeńinde, ataqty fransýzdyń álgi dáıeksóziniń durystyǵyna bárimizdiń kózimiz jetti... Týystarymyzben, dostarymyzben, kórshilerimizben, áriptesterimizben, COVID-19-ǵa deıin kúndelikti qarym-qatynasta bolǵan barlyq adammen kózbe-kóz júzdessek degen tilek sanamyzdy jaýlap aldy. О́ıtkeni Zoom, skaıp, telefon bizge qashyqtan, alys­tan baılanysýǵa múmkindik bergenmen, adammen tikeleı qarym-qatynas jasaýdy almastyra almady.

Oqshaýlaný otbasylyq qarym-qatynas beriktiginiń, streske qarsy tu­rý­dyń, ózińniń jáne basqanyń ómiri úshin jaýapkershiliktiń, erejeler­ge baǵynýdyń, dúrbeleńge boı aldyr­maý jáne ony taratpaýdyń kúrde­li synaǵyna aınaldy. Bizdiń árqaısy­myzda karantın kezinde bastan ót­kergen psıhologııalyq synaqtary­myz­dyń, joǵaltqandarymyz ben tabys­ta­ry­myzdyń ózindik tizimi, erekshe tájirıbesi bar dep oılaımyn.

Memleket basshysynyń 19 naýryz­daǵy tótenshe jaǵdaıdy engizý jáne odan ári uzartý týraly sheshimderiniń sebebimen biz álemde jasaı almaǵan mańyzdy nátıjege qol jetkizdik, ıaǵnı qaýipti vırýstyń taralý jyldamdyǵyn azaıttyq.

Qazaqstanda aýqymdy jumys atqa­rylýynyń, buryn-sońdy bolmaǵan uıymdastyrýshylyq, qarjylyq sharalar qabyldanýynyń, adamı resýrstar men azamattardyń qoldaýynyń arqa­synda tótenshe jaǵdaıdy 11 mamyrda toq­tatý josparlanǵan edi. Mine, bul júzege asyryldy.

Bizdiń azamattarymyzdyń, dáriger­lerimizdiń ómiri men densaýlyǵynyń óteýimen, alapat kúsh-jigerdiń arqa­synda aýyzdyqtalǵan COVID-19-dyń budan ári taralýyna eshqandaı múm­kindik berilmeýi úshin barlyǵyn jasaý kerek. Biz ne isteý kerektigin jaqsy úırenip aldyq: betperde kııý, jumys ornyn dezınfeksııalaý, qoldy jýý, áleýmettik qashyqtyqty, ásirese adam kóp jınalatyn jerlerde saqtaý, bar­lyq týysty aralaýdy, keń-baıtaq elimizdiń barlyq qalalary men aýyldarynan aǵaıyn-týysty jınaýdy shekteý. Bizge tótenshe jaǵdaıdan shyǵýdyń tóte joly karantın sharalaryn qatań saqtaý boldy.

Árıne, tótenshe jaǵdaı kezinde talap­tarǵa kúmánmen qaraǵan jáne olar­dy túrli joldarmen buzǵan jandar kezdesti. Osy oraıda, ákimshilik máj­búrleý, áleýmettik aıyptaý jáne basqa adamdardyń ómiri men densaý­ly­ǵyna nemquraıdylyqpen qaraıtyn adamdarǵa múldem tózbeýshilik tanytý bizdiń jańa jaǵdaıdaǵy ómirimizdiń mańyzdy bóligi bolýy kerek.

Karantın sózi bastapqyda «qy­ryq kúnnen turatyn ýaqyt» degendi bil­diretinin endi kópshilik biledi (ıtal. quaranta giorni – «qyryq kún»). Alaıda karantın kezeńderi ártúrli jáne ol budan az nemese áldeqaıda kóp bolýy múmkin. Al zulym COVID-19 jaǵ­daıynda, áli de biraz belgisiz merzimde, dálirek aıtsaq qansha qajet bolsa, sonsha ýaqyt barlyq saqtyq sharalaryn oryndaýymyz qajet.

Zarema ShÁÝKENOVA,

Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory