25 Qyrkúıek, 2013

Keńestik Qazaqstan tarıhy

1540 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

1929-1932 jj. qazaq sha­rýa­larynyń kóterilisteri boldy. Qazaqstanda ujymdastyrý qar­sańynda 140 faktorııler qyz­met etti (kóshpelilerdiń koo­pe­ratıvtik birlestikteri). Kom­mýnıstik partııanyń HV sezi ujymdastyrý barysynda «damyǵan kooperatıvtik ba­ǵyt­ty» qurýdy usyndy. Qazaq­standaǵy ujymdastyrýdy «aýyl­dy keńestendirý» uranyn us­tanyp, taptyq kúres baǵy­tyn shıelenistirgen F.I. Golo­she­kın basqardy.

Istorııa Sovetskogo Kazahstana kaz 11

1929-1932 jj. qazaq sha­rýa­larynyń kóterilisteri boldy. Qazaqstanda ujymdastyrý qar­sańynda 140 faktorııler qyz­met etti (kóshpelilerdiń koo­pe­ratıvtik birlestikteri). Kom­mýnıstik partııanyń HV sezi ujymdastyrý barysynda «damyǵan kooperatıvtik ba­ǵyt­ty» qurýdy usyndy. Qazaq­standaǵy ujymdastyrýdy «aýyl­dy keńestendirý» uranyn us­tanyp, taptyq kúres baǵy­tyn shıelenistirgen F.I. Golo­she­kın basqardy.

1929 j. ekinshi jartysynda res­pýblıkada kolhozdyq qoz­ǵa­lys jedeldete damydy, ujym­­das­tyrýdy júrgizýge par­tııa ju­mysshylardy tarta bastady. Ujymdastyrýǵa tar­tylǵan jumysshylar ujym­dastyrýdyń mánin je­te tú­sin­bedi. Par­tııa­nyń sha­barman­dary dalalyq jer­lerde reseılik derevnıa joba­syn or­nat­paqty kózdedi. Ujymdas­tyrý barysynda koman­da­lyq-ákimshilik ádispen áre­ket etetin belsendiler qalyp­tas­ty. Ujymdastyrýǵa jal­taq­­pen qaraǵan jáne senim­siz­dik tanytqandardyń bar­ly­ǵy kýlaktar qataryna jat­qy­zyldy. Qatań jappaı terror ujymdastyrý ıdeıasynyń bedelin túsirdi. Ujymdastyrý jergilikti jaǵdaılardy eske almaı júrgizildi. Ujymdastyrý men otyryqshylandyrý qa­zaq­­tar­dyń ǵasyrlyq ómir sú­rý tár­tibin buzdy. Qatty ash­tyq bas­taldy. Birqatar oblys sharýalary Iran men Aýǵanstanǵa údere kóship ketti.

1930-1932 jj. ashtyq ta­rıhqa qazaq halqyna úlken qaı­ǵy men qasiret ákelgen «ULY JUT» jyldary bolyp endi.

1929-1931 jj. Qazaqstanda qa­rýly qozǵalystar tol­qyny bolyp ótti. Bar­ly­ǵy 372 kóterilis bol­ǵan. Ujym­dastyrýǵa qar­sy­lyq kórsetken bú­likshil aýdan – Qaraqum bol­dy. So­zaq aýdanyndaǵy kúsh­tep ujym­das­­ty­rýǵa qarsy bol­ǵan kóte­rilis tabandylyqpen, sheber uıym­shyl­dyqpen erek­shelendi. Bat­paqqara kóte­rilisi bandıttik-bas­mashtyq qozǵalys retinde baǵa­landy. 1931 j. Qarqaraly ýezinde kúshtep ujymdastyrýǵa qarsy bolǵan sharýalar jappaı qur­tyldy. «Kóterilis ban­dıt­teri» qylmystyq isin sotsyz organ «úshtik» qarastyrdy. Ha­­lyqqa jasalǵan genosıd úshin partııalyq-memlekettik bas­shy­lardyń eshbiri jaýap­ker­shilikke tar­tylmady.