Jas júregi óner dep lúpildep soqqan Amanjol Aıat Aqan seri atyndaǵy joǵary mádenıet kolledjin bitirgen soń kirpish dúnıeniń qaı ketigine qalanaryn bilmeı tosyrqap ta qalǵan edi. О́zi tárizdi órim jasqa sharapaty mol memlekettik «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasynyń betin túzep jibergeni. Qazir tórt qubylasy túgendelgen soń qoltyǵynan demegen baǵdarlamaǵa dán razy. Memleket ózindeı jas tolqynnan qamqorlyǵyn aıamaı, bar jaǵdaıyn jasap berip otyrǵan soń ózi de sol senimdi aqtap, adal eńbegimen abyroı tapsam deıdi.
Jastyq shirkin oń-solyńa qarata ma?! Qarshadaıynan ónerdi qulaı súıgen. Basqa dúnıe esh qyzyqtyrǵan emes. Tipti, ózi qatarly jastar oqý ornyn bitirmeı jatyp eńbek jolyn qaıdan bastaryn ishteı baǵdarlap júrgende, Amanjol bul jaıdy qaperine de ilmegen. Qolyna dıplom tıgen sátte abdyrap qalǵany. Tirshiliktiń taýqymeti jańa ǵana bastalǵandaı. Bir sát aldy qarańǵy tárizdi bolyp ta kórinip ketti. Eń aldymen, jumysqa ornalasý kerek. Jumys tabylar-aý, baspanany ne isteıdi. Mine, osy sátte memlekettik «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasy jaıly qulaqtanǵan.
Osy baǵdarlamanyń sharapaty jetektep, qııandaǵy Jolymbet aýylyna jetkizdi. Birden baspana máselesin de sheship aldy. Aıtpaqshy, Amanjoldy sıqyrly shyǵarmashylyq álem esin endi jıǵan balalyq shaqtan beri ózine tartyp, baýrap turatyn. Mektepte oqyp júrgeninde san alýan sharanyń bireýin qaǵys qaldyryp kórgen joq. О́zi de qatysty, uıymdastyrý isine qolǵabys ta bolyp júrdi. Oblys ortalyǵyndaǵy mádenıet kolledjin bitirgen soń aǵasyna ilesip oblystyq Shahmet Qusaıynov atyndaǵy Qazaq mýzykalyq-drama teatryna dybys rejısseri bolyp ornalasty. Buryn osyndaı óner ujymyna syrttaı tamsanyp, tańyrqap qaraıtyn Amanjol endi qyzyldy-jasyldy qyzyq dúnıeniń ishine kúmp ete túsken. Áıtse de, esin tez jıdy. Mádenıet qyzmetkerleri jalaqysynyń jaıy belgili. Azyn-aýlaq aqshanyń basym bóligi páter jaldap turýǵa ketedi. Bir kúni oıǵa ketken, osylaı qaryzdanyp-qaýǵalanyp kún keshemin-aý, arada on jyl óter, on bes jyl óter, irgeli úı bolýym kerek emes pe?!
Bar jaıdy aqyl tarazysyna salǵan. Eń ońdy baǵyt baǵdarlama aıasynda aýylǵa barý tárizdi bolyp kórindi. Shynyn aıtý kerek, birinshi sebep kúnkóris máselesi bolsa, ekinshisi óz boıyndaǵy óner ushqynyn alystaǵy aýylda laýlatý. Oblys ortalyǵynda ónerdiń jalyna jarmasqan órender Amanjolsyz da jetip jatyr. Al shalǵaıdaǵy shaǵyn eldi mekender jas tolqynnyń jalyndy lebine sýsap otyr emes pe? Aıtsa aıtqandaı, tıisti oryndarǵa qujattaryn tapsyrǵan soń arada kóp ýaqyt ótpeı Shortandy aýdandyq mádenıet úıinen shaqyrtý kelgen.
– Qazir jastardyń kópshiligi úlken qalalarǵa umtylýda, – deıdi Amanjol Aıat, – men Kókshetaý qalasynyń irgesindegi Zerendi aýdanyna qarasty Bereznıakovka aýylynyń týmasymyn. Bizdiń aýyl oblys ortalyǵynan nebári 15 shaqyrym jerde. Sonyń ózinde meniń zamandastarymnyń bári derlik jaıly jer izdep ketti. Eger jastar aýylǵa turaqtamasa, el besigi qalaı terbetilmek?!
Keıipkerimiz aıtsa aıtqandaı, baǵdarlamanyń eki jaqqa da tıimdiligi bar. Máselen, Aqmola oblysynda osy baǵdarlama júzege asyryla bastalǵaly júzdegen jas maman aýyldyq jerlerdegi bilim, densaýlyq, áleýmettik qamtý, mádenıet tárizdi salalar boıynsha ornalasty. Tıisinshe, pátermen qamtamasyz etildi, jalaqylaryn ýaqytynda alyp turady. Jumys isteımin deıtin jasqa odan basqa ne kerek.
Búginde ómirden óz ornyn tapqan Amanjol osylaı saraptaıdy. Aýyl ómiri burynnan etene tanys. Qýaty mol jas tolqyn shyndap kirisse, aýyldy da ajarlandyryp, ónerimen mádenıetti óristete alady. Ol úshin jaqsylap eńbek etý kerek. Kóńili qalaǵan jumysyn istegennen keıin óner men mádenıetke qatysty kez-kelgen sharýanyń pushpaǵyn ıleýge daıyn turady. Sahnaǵa dybys apparatýralaryn qurýmen qatar, teatrlandyrylǵan qoıylymdardy, konsertterdi daıyndaý barysyndaǵy kórermenniń kózine túse bermeıtin kúıbeń tirshilikti áp-sátte tyndyryp tastaý qolynan kelip-aq tur.
– Aýyl úshin mádenıet qyzmetkeri óte qajet, – deıdi Amanjol, – aýylda turǵan adamdardyń da el qatarly demalýlary kerek emes pe? Aýyl kóńildi bolsa, jastar da jaqsy jer izdep údere kóshpeı, turaqtap qalar edi. Adamǵa materıaldyq ıgilikpen qatar, rýhanı baılyq ta qajet.
Qazir baǵy baǵdarlamamen janǵan Amanjol Aıat aýdannyń mádenıet salasyndaǵy myqty mamandarynyń biri.
Aqmola oblysy,
Shortandy aýdany
